Chia sẻ với báo chí bên lề hội nghị về ung thư cấp quốc gia do Hội Ung thư Việt Nam, Bệnh viện K (Hà Nội) phối hợp tổ chức, GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K, cho biết một trong những khó khăn lớn của lĩnh vực ung thư hiện nay là tình trạng thiếu hụt nhân lực, đặc biệt tại các địa phương.
Thiếu hụt nguồn nhân lực
Theo ông Quảng, điều trị ung thư là điều trị đa mô thức, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên ngành như phẫu thuật, hóa chất, xạ trị, điều trị đích, điều trị miễn dịch, chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh. Tuy nhiên, không phải cơ sở y tế nào cũng có đủ nhân lực và điều kiện để triển khai đồng bộ các phương pháp này, đặc biệt ở vùng miền núi Tây Bắc, Tây Nguyên và miền Tây Nam Bộ.
Có những khoa, trung tâm ung thư tại địa phương thực hiện tốt phẫu thuật và hóa chất nhưng chưa có xạ trị; một số nơi chưa triển khai được điều trị đích, điều trị miễn dịch. Vì vậy, bên cạnh đào tạo bác sĩ, các địa phương cũng cần được đầu tư thêm trang thiết bị để đáp ứng yêu cầu điều trị.
GS Quảng cho rằng ngành ung thư cần mở rộng mạng lưới, bởi nếu chỉ tập trung điều trị tại các bệnh viện tuyến Trung ương sẽ khó đáp ứng nhu cầu của người bệnh. Hiện Bệnh viện K đang đẩy mạnh đào tạo, hỗ trợ chuyên môn cho các bệnh viện tuyến dưới, đồng thời phối hợp khảo sát tình hình ung thư tại các tỉnh, thành để xây dựng chiến lược phù hợp.
"Hiện nay Tuyên Quang, Điện Biên... cũng đều đã có bác sĩ về bệnh viện chúng tôi học và sẽ có thêm các trung tâm/khoa điều trị ung thư tại bệnh viện tỉnh", ông Quảng cho biết.
GS.TS Lê Văn Quảng cũng là Trưởng bộ môn Ung thư, Trường Đại học Y Hà Nội. Mỗi năm, bộ môn đào tạo 20 nghiên cứu sinh bậc tiến sĩ, 20 bác sĩ nội trú, 40 học viên cao học, 70 bác sĩ chuyên khoa 1, chuyên khoa 2 và 40 bác sĩ định hướng chuyên ngành ung thư...
Ông Quảng cho biết, việc mở rộng mạng lưới điều trị và đào tạo bác sĩ tuyến dưới đã góp phần giảm số bệnh nhân phải tập trung về bệnh viện tuyến Trung ương. Thực tế, trước đây, số lượt bệnh nhân đến Bệnh viện K mỗi năm thường tăng 20-25% so với năm trước, nhưng năm 2025 chỉ tăng 5%.
Trong điều kiện hiện tại, hội chẩn trực tuyến là giải pháp hỗ trợ chuyên môn quan trọng, nhất là trong chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh. Tuy nhiên, hiệu quả hội chẩn vẫn phụ thuộc nhiều vào năng lực của bác sĩ tuyến dưới.
Đề xuất BHYT chi trả 30-70% thuốc ung thư thế hệ mới
Bên cạnh bài toán nhân lực và năng lực điều trị tại địa phương, chi phí thuốc cũng là một rào cản lớn đối với người bệnh ung thư.
GS Quảng cho hay hầu hết các nhóm ung thư phổ biến như phổi, dạ dày, đại trực tràng, tiết niệu đều đã có phác đồ điều trị mới. Nhiều loại thuốc cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị, kéo dài thời gian sống cho người bệnh.
Ví dụ, với ung thư tụy giai đoạn muộn, một số phương pháp mới có thể giúp thời gian sống của người bệnh tăng gấp 2-3 lần so với trước đây. Tuy nhiên, tại Mỹ, một số liệu trình điều trị có chi phí lên tới khoảng 500.000 USD, rất đắt đỏ. Tại một số cơ sở điều trị ung thư ở Việt Nam, thuốc ung thư thế hệ mới có chi phí lớn, có thể lên tới 30-100 triệu đồng mỗi tháng.
GS Quảng cho rằng không phải phác đồ tiên tiến nhất thế giới đều phù hợp để áp dụng rộng rãi tại Việt Nam, bác sĩ phải cân nhắc đồng thời hiệu quả, nguồn lực y tế và khả năng chi trả của người bệnh.
Trước thực tế này, Bộ Y tế đang đề xuất quỹ BHYT chi trả 30-70% chi phí một số thuốc điều trị ung thư mới, trong đó có thuốc điều trị đích và thuốc điều trị miễn dịch.
Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) hiện đã hoàn thiện dự thảo thông tư về danh mục thuốc BHYT thanh toán, thay thế thông tư hiện hành đã ban hành gần 10 năm. Dự thảo đề xuất bổ sung mới 84 thuốc, trong đó, có 30 thuốc điều trị ung thư, gồm các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và thuốc điều trị miễn dịch.
Theo GS Quảng, nếu đề xuất được triển khai, người bệnh sẽ giảm gánh nặng chi phí điều trị, có thêm cơ hội tiếp cận các thuốc mới.