Đây là hướng dẫn của Bộ Nội vụ trước kiến nghị của cử tri về việc tăng biên chế cấp xã trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Địa phương có thể căn cứ vào nhiều tiêu chí để chủ động bố trí, giao và điều chỉnh biên chế đối với từng cơ quan
ẢNH: T.N
Theo phản ánh của cử tri tỉnh Quảng Ngãi, trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số, khối lượng, áp lực công việc của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã tăng đáng kể.
Từ thực tế này, cử tri đề nghị Bộ Nội vụ nghiên cứu, tham mưu, xem xét bổ sung, điều chỉnh biên chế cấp xã theo hướng linh hoạt, phù hợp với quy mô dân số, diện tích tự nhiên, đặc điểm địa bàn và phân loại đơn vị hành chính của từng địa phương.
Phản hồi kiến nghị của cử tri, Bộ Nội vụ cho biết trên cơ sở đề xuất nhu cầu biên chế của các bộ, ngành, địa phương, Bộ đã tham mưu Đảng ủy Chính phủ có văn bản đề xuất biên chế giai đoạn 2026 - 2031.
Theo Bộ Nội vụ, nội dung đề xuất bao gồm nguyên tắc và dự kiến phương án xác định nhu cầu biên chế tại các cơ quan, đơn vị trong giai đoạn này. Việc xác định nhu cầu được thực hiện trên cơ sở bố trí công chức, viên chức theo cơ cấu vị trí việc làm; đồng thời điều chỉnh theo phân loại đơn vị hành chính, quy mô dân số và các yếu tố đặc thù vùng, miền.
Nội dung đề xuất đã được gửi Ban Tổ chức T.Ư để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Theo Bộ Nội vụ, phương án này cơ bản đáp ứng yêu cầu về nhân lực tại địa phương theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bộ Nội vụ cũng cho biết Bộ Chính trị đã ban hành các kết luận, quy định mới về quản lý biên chế, trong đó có quy định về biên chế của các tỉnh, thành phố năm 2026 và định hướng giao biên chế giai đoạn 2027 - 2031.
Theo đó, Ban Tổ chức T.Ư là cơ quan có thẩm quyền giao, quản lý biên chế đối với các Tỉnh ủy, Thành ủy. Ban Thường vụ các Tỉnh ủy, Thành ủy có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo việc giao, quản lý và sử dụng biên chế.
Địa phương chủ động bố trí, điều chỉnh biên chế cấp xã
Trên cơ sở các quy định hiện hành, Bộ Nội vụ đề nghị địa phương căn cứ vào nhiều tiêu chí để chủ động bố trí, giao và điều chỉnh biên chế đối với từng cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý, trong đó có biên chế cấp xã.
Các tiêu chí được Bộ Nội vụ đề cập gồm chức năng, nhiệm vụ; vị trí việc làm và khối lượng công việc của từng vị trí; mức độ hiện đại hóa trang thiết bị, phương tiện làm việc và ứng dụng công nghệ thông tin; tình hình sử dụng biên chế được giao; quy mô dân số, diện tích tự nhiên; số lượng đơn vị hành chính cấp xã; đặc điểm về an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.
Tuy nhiên, việc điều chỉnh biên chế phải bảo đảm không vượt quá tổng số lượng biên chế được Ban Tổ chức T.Ư giao cho tỉnh trong năm 2026.
Liên quan đến việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ cho biết đến nay đã hoàn thành hướng dẫn 100% nhiệm vụ phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp, nhất là cấp xã, theo nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm".
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản ổn định, hoạt động thông suốt, không bị gián đoạn, bảo đảm phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Bộ Nội vụ cũng đã tham mưu trình Chính phủ ban hành nghị quyết thực hiện kết luận của T.Ư về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.