Bỏ qua điều hướng

Bộ trưởng Israel kêu gọi tước quốc tịch đạo diễn làm phim về Gaza

Bộ trưởng Israel kêu gọi tước quốc tịch đạo diễn làm phim về Gaza
Nguồn ảnh: VnExpress

Bộ trưởng Văn hóa Israel kêu gọi tước quốc tịch của hai đạo diễn vừa giành giải thưởng với phim tài liệu về Dải Gaza, cáo buộc họ "phản quốc".

Bộ trưởng Văn hóa Israel Miki Zohar hôm 13/9 cáo buộc hai đạo diễn nước này là Yuval Abraham và Rachel Szor "sẵn sàng gây tổn hại quê hương để nhận được tràng pháo tay từ những người bài Do Thái trên khắp thế giới".

"Tôi sẽ lập tức hành động để tước quốc tịch Israel của những kẻ làm phim đáng khinh này vì tội phản quốc", ông Zohar đăng trên X.

Trong phim tài liệu NAZA, Abraham và Szor đã phỏng vấn 24 cựu binh hoặc người tố giác từng làm việc trong quân đội và cơ quan tình báo Israel. Những người này mô tả hệ thống xác định mục tiêu bằng AI đã được sử dụng trong các cuộc không kích Dải Gaza, khiến hàng chục nghìn dân thường thiệt mạng.

Hai đạo diễn Yuval Abraham (trái) và Rachel Szor. Ảnh: Guardian

Hai đạo diễn Yuval Abraham (trái) và Rachel Szor. Ảnh: Guardian

Phim tài liệu dài 80 phút đã giành Giải Đặc biệt của ban giám khảo tại Liên hoan phim Venice. Hai đạo diễn cũng từng giành giải Oscar năm 2025 với phim No Other Land, tác phẩm nói về bạo lực của những người định cư Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng.

Ngoài ông Zohar, các bộ trưởng Israel khác cũng công kích hai đạo diễn. "Các người là nỗi hổ thẹn đối với toàn thể người dân Israel. Hãy biến đi! Tôi chắc chắn rằng bạn bè của các người, tức Hamas - kẻ thù của chúng ta ở Gaza, sẽ dang rộng vòng tay chào đón các người", Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir, người theo đường lối cực hữu, viết trên X.

Về mặt pháp lý, Israel có thể tước quốc tịch của công dân, dù biện pháp này hiếm khi được áp dụng. Hồi năm 2022, Tòa án Tối cao Israel xác nhận nhà nước có thể tước quốc tịch của "những người không thể hiện lòng trung thành", như thực hiện hành vi gián điệp hoặc phản quốc.

Năm 2023, luật được mở rộng để áp dụng với người bị kết tội "khủng bố". Theo quy định, Bộ trưởng Nội vụ phải đệ trình yêu cầu tước quốc tịch, Bộ trưởng Tư pháp phê duyệt và thẩm phán xác nhận quyết định.

Đạo diễn Abraham nói rằng "các sĩ quan tình báo Israel mà chúng tôi phỏng vấn cho biết những vụ giết người hàng loạt này mang tính hệ thống. Không phải vô tình mà là có chủ đích. Đó là những hành động giết người và các chính sách dựa trên việc coi thường tính mạng, phẩm giá của người Palestine".

Cảnh hoang tàn ở Gaza City sau cuộc không kích của Israel hồi tháng 3/2025. Ảnh: AFP

Cảnh hoang tàn ở Gaza City sau cuộc không kích của Israel hồi tháng 3/2025. Ảnh: AFP

Quân đội Israel hôm 12/9 chỉ trích phim tài liệu sử dụng lời chứng ẩn danh, cho rằng danh tính của những người tố giác "không thể được xác minh". Israel cũng phủ nhận cố tình nhắm mục tiêu vào dân thường.

Sau cuộc đột kích của Hamas vào miền nam Israel ngày 7/10/2023 khiến hơn 1.200 người thiệt mạng, Tel Aviv đã mở chiến dịch quân sự đáp trả tại Gaza, khiến hơn 73.000 người chết, chủ yếu là dân thường.

Huyền Lê (Theo AFP)

Chính trường Israel đang chứng kiến làn sóng phản ứng gay gắt sau khi Bộ trưởng Văn hóa Miki Zohar kêu gọi tước quốc tịch của hai đạo diễn Yuval Abraham và Rachel Szor vì tác phẩm tài liệu xoay quanh chiến dịch quân sự tại Dải Gaza. Tác phẩm mang tên NAZA vừa giành Giải Đặc biệt của Ban giám khảo tại Liên hoan phim Venice nhờ khai thác lời chứng từ 24 cựu binh và nhân viên tình báo về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để xác định mục tiêu không kích. Sự việc leo thang khi Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir cùng nhiều giới chức cấp cao công khai cáo buộc hai nhà làm phim từng đoạt giải Oscar năm 2025 này phản quốc và phục vụ lợi ích của Hamas. Về mặt pháp lý, Tòa án Tối cao Israel từng xác nhận thẩm quyền tước quốc tịch đối với các trường hợp vi phạm nghĩa vụ trung thành hoặc liên quan đến hành vi khủng bố. Tuy nhiên, quy trình phức tạp này đòi hỏi sự đệ trình từ Bộ trưởng Nội vụ, sự phê duyệt của Bộ trưởng Tư pháp và quyết định xác nhận từ thẩm phán. Trong khi đại diện đoàn làm phim khẳng định các cuộc không kích mang tính hệ thống, Quân đội Israel lập tức bác bỏ và cho rằng những lời chứng ẩn danh trong phim không thể xác minh. Phim tài liệu NAZA xuất hiện trong bối cảnh cuộc xung đột bùng nổ từ tháng 10 năm 2023 đã khiến hơn 73.000 người thiệt mạng tại Dải Gaza. Trước tác phẩm này, hai đạo diễn Yuval Abraham và Rachel Szor cũng từng gây chú ý với bộ phim No Other Land phản ánh bạo lực của người định cư Israel tại khu vực Bờ Tây. Động thái đe dọa tước quốc tịch từ giới chức Tel Aviv phản ánh sự gia tăng sức ép đối với các tiếng nói phản biện chính sách quân sự trên không gian truyền thông quốc tế.