Nếu xe máy điện tương lai được phát triển dành riêng cho điều kiện sử dụng tại Việt Nam, thiết kế của những phương tiện này sẽ thế nào? Các bài dự thi tại Aves Future Mobility Challenge 2026 đưa ra những cách trả lời khác nhau cho câu hỏi này.
Đăng ký tham dự cuộc thi tại đây
DIEU - xe ba bánh giúp người dùng tự chủ di chuyển
Trong bài dự thi, tác giả Trần Đức Mạnh bắt đầu ý tưởng về mẫu xe DIEU cho nhóm người dùng ít được nhắc đến khi thiết kế xe hai bánh phổ thông: người cao tuổi và những người gặp khó khăn trong vận động.
Ý tưởng thiết kế mẫu xe điện ba bánh. Ảnh: BTC
Theo tác giả, nhiều mẫu xe ba bánh dành cho nhóm người dùng này thường mang dáng dấp của một thiết bị hỗ trợ. Điều đó dẫn đến ý tưởng tạo ra một phương tiện có khả năng tự đứng, dễ lên xuống nhưng vẫn mang hình ảnh của một chiếc xe máy được đầu tư chỉn chu về thiết kế.
DIEU có ý nghĩa là "diều", sử dụng kết cấu một bánh trước và hai bánh sau. Nhìn từ trên xuống, bố cục ba bánh gợi liên tưởng đến hình dáng cánh diều. Chi tiết tạo điểm nhấn là "cung diều" bằng kim loại chạy quanh thân xe, lấy cảm hứng từ nan tre uốn trên cánh diều truyền thống. Chi tiết này cũng đóng vai trò tay vịn giúp người dùng lên xuống xe dễ dàng hơn. Gậy, túi, tựa lưng hay giá để xe lăn có thể được gắn vào xe bằng khóa gạt. Sàn để chân thiết kế phẳng nhằm giảm thao tác khi lên xe.
Thiết kế mẫu xe mang cảm hứng từ cánh diều. Ảnh: BTC
Tác giả định hướng DIEU thuộc nhóm xe gắn máy điện, công suất không quá 4 kW và tốc độ tối đa 50 km/h. Pin LFP có điện áp 51,2 V. Thay vì phát triển toàn bộ cấu trúc mới, concept hướng tới tận dụng khung, cầu sau, mô-tơ và pin sẵn có, tập trung đầu tư vào thân vỏ và các bộ phận đặc trưng. Mức giá mục tiêu được tác giả đưa ra khoảng 27,9-31,9 triệu đồng.
Aves Zeta - scooter thể thao cho giao thông Việt Nam
Bản thiết kế mẫu Aves Zeta của tác giả Abdoul Jacky đi theo hướng giữ những giá trị quen thuộc của xe tay ga, đồng thời bổ sung công nghệ phù hợp môi trường đô thị Việt Nam.
Thiết kế ý tưởng mẫu xe Aves Zeta của tác giả Abdoul Jacky. Ảnh: BTC
Ý tưởng của tác giả là "năng lượng mới trong một dáng xe quen thuộc". Chiếc xe mang phong cách thể thao. Thân xe màu Sandstone nhám, kết hợp yên nâu và các chi tiết anod tạo điểm nhấn. Đèn chiếu sáng LED với logo Aves đặt chính giữa. Chiều cao yên của Zeta khoảng 770 mm. Bộ pin bố trí dưới sàn.
Theo tác giả, khi phương tiện di chuyển dưới 5 km/h, hệ thống hỗ trợ giữ thăng bằng được trang bị sẽ giúp giảm áp lực khi tắc đường, người dùng không cần chống chân. Khả năng thích nghi với mùa mưa cũng được tính đến khi xe có thể đi qua vùng nước ngập 30 cm, đạt chuẩn chống nước IP67...
Cách người Việt hình dung về xe máy điện tương lai
Ý tưởng thiết kế mẫu xe máy điện trong cuộc thi. Nguồn: BTC
Bản thiết kế mẫu Aves Zeta dùng pin LFP, mô-tơ đặt giữa, truyền động dây đai và tích hợp phanh ABS. Xe sử dụng phanh tái sinh để thu hồi một phần năng lượng khi giảm tốc và hỗ trợ sạc nhanh từ 20% lên 80% trong khoảng 35 phút. Người dùng có thể lựa chọn cấu hình một hoặc hai pin, trong đó tác giả đưa ra quãng đường tối đa 279 km cho cấu hình cao nhất.
Cuối cùng, các mảng thân vỏ được thiết kế dạng module để thuận tiện thay thế.
Đăng ký tham dự cuộc thi tại đây
Aves Wing Flow - xe máy điện có mái che
Aves Wing Flow, hay Wing X1 trong phần mô tả của tác giả Lê Tiến Dũng, được xây dựng như một mẫu xe điện đô thị thế hệ mới với ngoại hình lấy cảm hứng từ đôi cánh chuyển động. Những đường nét chạy liên tục từ đầu tới đuôi tạo cảm giác khí động học, trong khi kính chắn gió lớn trở thành một trong những chi tiết nhận diện chính.
Khác biệt lớn được tác giả đưa ra nằm ở hệ thống kính chắn gió kết hợp mái che có khả năng thay đổi linh hoạt. Tác giả đã sử dụng công cụ ChatGPT và Gemini để phát triển concept này.
Ý tưởng xe máy điện có kính chắn gió và mái che sử dụng khi trời mưa. Ảnh: BTC
Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, xe vận hành ở trạng thái mở để giữ trải nghiệm gần với xe máy truyền thống. Khi gặp nắng hoặc mưa, phần mái có thể mở rộng từ khu vực kính chắn gió, tạo vùng che phía trên người sử dụng. Ý tưởng này hướng tới sự dung hòa giữa tính linh hoạt của xe máy và khả năng bảo vệ người lái tốt hơn trước môi trường bên ngoài.
Wing Flow còn được tác giả đề xuất hai bánh phụ thay cho chân chống. Hệ thống có thể hỗ trợ phương tiện trong những tình huống người lái khó chống chân, chẳng hạn khi đi vào khu vực ngập nước. Cơ cấu này được định hướng điều khiển bằng điện tử hoặc cơ khí. Theo tác giả, phần mái che vẫn là hạng mục cần tiếp tục nghiên cứu về cơ cấu chuyển động và hoàn thiện kỹ thuật nếu concept được phát triển thành sản phẩm thực tế.
Gánh - khi xe trở thành nguồn điện di động
Cũng do tác giả Trần Đức Mạnh phát triển, mẫu xe Gánh xuất phát từ một quan sát khác: xe máy chỉ được sử dụng để di chuyển một phần thời gian trong ngày, phần lớn thời gian còn lại nằm yên ở nhà, bãi đỗ hay bên đường.
Từ đó, tác giả đặt câu hỏi liệu năng lượng tích trữ trong một phương tiện chạy điện có thể được sử dụng cho mục đích khác khi xe không di chuyển.
Ý tưởng thiết kế mẫu xe máy điện lấy cảm hứng từ chiếc đòn gánh quen thuộc với người Việt. Ảnh: BTC
Gánh được thiết kế với hai trạng thái "chạy" và "đứng". Ở chế độ đầu tiên, phương tiện hoạt động như một chiếc xe điện thông thường. Khi dựng chân chống giữa, xe chuyển sang trạng thái đứng, khóa phanh và cho phép sử dụng nguồn điện từ bộ pin dung lượng 1 kWh.
Pin có thể tháo khỏi xe để sử dụng độc lập, cấp điện cho quạt, đèn, thiết bị bán hàng hoặc mang vào nhà trong trường hợp mất điện. Màn hình hiển thị thời gian sử dụng điện còn lại, đồng thời hệ thống sẽ dành lại một phần dung lượng pin cần thiết cho hành trình trở về.
Đối tượng được tác giả hướng tới là các hộ kinh doanh nhỏ, người bán hàng cần điện cho quạt, đèn hay máy xay. Sau đó là gia đình, thợ làm việc lưu động và người đi dã ngoại.
Tên gọi Gánh cũng trở thành ngôn ngữ thiết kế của phương tiện. Một ống thép màu đồng chạy dọc thân xe rồi kéo lên phía sau yên, vừa đóng vai trò kết cấu, vừa làm giá chở đồ, gợi hình ảnh chiếc đòn gánh quen thuộc của người Việt. 5 màu xe cũng được đặt theo những thức uống quen thuộc như: Matcha latte, Đen đá, Cà phê muối, Đậu biếc và Trà đào.
Các tùy chọn màu sắc của mẫu xe máy điện ý tưởng. Ảnh: BTC
Thay vì yêu cầu người dùng phải mua ngay một chiếc xe mới, tác giả còn đề xuất "Bộ Gánh" có thể bán riêng để lắp trên xe hiện hữu, với mức giá dự kiến từ khoảng 2,1 triệu đồng.
Bốn bài dự thi đi theo những hướng rất khác nhau, từ khả năng tiếp cận, phong cách thể thao, thích nghi thời tiết đến khai thác năng lượng khi phương tiện dừng lại. Nhưng điểm giao nhau nằm ở cách các tác giả nhìn nhận chiếc xe máy điện, điện hóa không chỉ là thay bình xăng bằng pin.
Trong những ý tưởng này, chiếc xe hai bánh của tương lai được phát triển xoay quanh cách người Việt sử dụng mỗi ngày, giúp người lớn tuổi tự di chuyển dễ dàng hơn, giảm áp lực khi dòng người nhích từng mét giữa phố đông, che chắn người lái bởi những cơn mưa, hay đi qua đường ngập nước, cấp điện cho những quầy bán hàng của tiểu thương...
Đăng ký tham dự cuộc thi tại đây
Lần đầu trong lĩnh vực xe điện hai bánh, một start up công nghệ tổ chức cuộc thi tìm ý tưởng thiết kế xe phù hợp cho người Việt, sẽ trao giải thưởng có tổng giá trị đến 265 triệu đồng.
Aves Future Mobility Challenge 2026 mở cổng đăng ký và tiếp nhận bài thi từ 8h00 ngày 21/9 đến hết ngày 27/10. Cổng nhận bài dự thi sẽ đóng ngày 28/10 và mở bình chọn cộng đồng đến ngày 4/11. Dự kiến, Ban tổ chức sẽ trao giải thưởng ngày 5/12 tại Hà Nội.
Cuộc thi được tổ chức bởi Công ty cổ phần công nghệ và năng lượng xanh Aves, định hướng hoạt động trong ba lĩnh vực gồm: xe điện thông minh, năng lượng tái tạo và thiết bị IoT. Trong lĩnh vực phương tiện, Aves sẽ phát triển các dòng xe điện hai bánh, ba bánh và xe đạp. Doanh nghiệp này đặt mục tiêu ra mắt sản phẩm vào giữa năm 2027.
Quang Anh