Tạo sự khác biệt trong đánh giá cán bộ, từ định tính sang định lượng
Sáng 5/10, Hội nghị Trung ương 4 khai mạc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu quan trọng khai mạc hội nghị, trong đó, có nhiều nội dung liên quan đến công tác cán bộ, đặc biệt là việc đánh giá cán bộ.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đánh giá cán bộ phải nhận diện được phẩm chất, thực tài, uy tín và triển vọng qua công việc, nhất là cách xử lý việc khó. Kết quả phải đặt trong tương quan với thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện; không lấy thành tích bù trừ vi phạm về chính trị, đạo đức, liêm chính. Cần làm rõ cơ chế để đánh giá dẫn đến sử dụng đúng, giao việc xứng đáng hoặc thay thế kịp thời, làm rõ trách nhiệm của người đánh giá, giới thiệu, quyết định đối với cả kết quả và hệ quả của việc bố trí cán bộ.
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, hiện nay, chúng ta đang triển khai đánh giá cán bộ, công chức, viên chức bằng phương pháp KPI (Chỉ số đo lường hiệu suất) và OKR (Mục tiêu và kết quả then chốt). “Hai bộ tiêu chí này rất quan trọng, áp dụng là rất tốt”, ông Lý nói, đồng thời cho rằng, thông qua bộ chỉ số này sẽ nhận rõ năng lực và sự đóng góp của từng cán bộ trong công việc, chấm dứt tình trạng đánh giá chung chung, cảm tính.
TS Nguyễn Tiến Dĩnh, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ cũng nhấn mạnh, khi áp dụng phương thức đánh giá qua KPI/OKR, sẽ tạo sự khác biệt trong đánh giá cán bộ, từ chủ yếu định tính (trước đây) sang định lượng, bởi theo quy định hiện nay, 70% số điểm trong thang điểm 100 được tính bằng kết quả công việc, 30% còn lại là tinh thần, thái độ, ý thức làm việc.
“Việc lấy định lượng làm thước đo chính giúp phản ánh một cách thực chất, khách quan và đầy đủ hơn về hiệu suất làm việc của cán bộ, công chức cũng như cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp”, ông Dĩnh nói và cho rằng, hiện nay, hầu hết các bộ, ngành, địa phương đều áp dụng đánh giá theo tháng, theo quý, qua đó, phản ánh đúng kết quả thực tế, tránh tình trạng đánh giá thiên về định tính, dẫn tới tỷ lệ 98 – 99% cán bộ đều xếp loại hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ như trước đây.
Thông qua kết quả đánh giá KPI, OKR, theo ông Dĩnh, là căn cứ quan trọng để xác định cán bộ có hoàn thành nhiệm vụ không, hoàn thành ở mức độ nào; cũng là căn cứ để thực hiện các khâu khác trong đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sắp xếp, quy hoạch cán bộ, theo hướng “vì việc tìm người, đúng người, đúng việc, đúng năng lực, sở trường”.
PGS.TS Lê Quốc Lý cũng nêu rõ, thông qua kết quả chấm điểm KPI/OKR giúp cấp có thẩm quyền nhìn nhận về năng lực cán bộ để có các biện pháp cần thiết.
“Nhà nước cần cán bộ có năng lực và dám xả thân làm việc, không cần những cán bộ dựa dẫm, thiếu năng lực. Đã đến lúc loại bỏ cán bộ thiếu năng lực khỏi bộ máy. Thà ít mà tinh còn hơn đông mà yếu”, ông Lý nhấn mạnh.
Theo ông Lê Quốc Lý, trong bối cảnh mới, cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy phải là những người giỏi, những người tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Những người yếu kém phải được thanh lọc. Mọi cơ quan, đơn vị phải thực sự hoạt động hiệu quả để góp phần đưa đất nước phát triển.
Một vấn đề quan trọng, theo PGS.TS Lê Quốc Lý, phải cải cách chế độ tiền lương, đảm bảo “lương phải đủ sống, theo vị trí việc làm”, để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, cống hiến. Ông Lý nêu, có thể tham khảo kinh nghiệm một số nước, trong đó, có việc mức lương cán bộ, công chức ngang với mức trung bình cao của doanh nghiệp.
Phải tăng tốc phát triển để đạt các mục tiêu dài hạn
Cũng trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, năm 2027 phải tăng tốc, bứt phá, chuyển biến mạnh mẽ, tạo đà thực hiện mục tiêu cả nhiệm kỳ. Trung ương cần thảo luận kỹ mục tiêu tổng quát, các chỉ tiêu chủ yếu và giải pháp trọng tâm, nhất là cơ sở, điều kiện phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, lạm phát khoảng 4,5%.
Về vấn đề này, theo TS Nguyễn Tiến Dĩnh, liên quan trực tiếp đến công tác cán bộ. Dựa trên các chỉ tiêu đặt ra, các cấp, các ngành, các địa phương, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, người đứng đầu… phải cụ thể hóa thành các mục tiêu trong công việc, lĩnh vực của mình để góp phần vào mục tiêu chung; và thường xuyên đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ thông qua chỉ tiêu KPI/OKR.
TS Nguyễn Tiến Dĩnh cho biết, dựa trên quan điểm chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ sẽ giao chỉ tiêu tăng trưởng cụ thể cho từng địa phương, đơn vị theo chức năng, nhiệm vụ. Kết quả thực hiện mục tiêu này chính là thước đo quan trọng để đánh giá cán bộ, đặc biệt là vai trò của cán bộ lãnh đạo quản lý theo tiêu chí OKR - Mục tiêu và kết quả then chốt về phát triển kinh tế, tăng trưởng, ổn định xã hội…
Ở góc độ một chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế - Xã hội Hà Nội, nhấn mạnh: Năm 2026, Việt Nam tăng trưởng cao, và nếu đạt mức 2 con số, sẽ là thành tích lớn và nền tảng tốt để tăng trưởng cao trong năm 2027 và những năm tiếp theo, nhằm đạt được 2 mục tiêu chiến lược 100 năm đã đặt ra.
Ông Nguyễn Minh Phong nhìn nhận, thời gian qua, chúng ta đã có một loạt các chủ trương, chính sách, định hướng, giải pháp cần thiết để tạo điều kiện cho tăng trưởng 2 con số như tăng đầu tư công, tăng tín dụng, nới lỏng chính sách tài chính, thúc đẩy các ngành nghề trong lĩnh vực khoa học công nghệ và mô hình kinh doanh mới cũng như giữ ổn định về giá cả…
“Tất cả những điều đó là cơ sở để hướng tới năm 2027 có thể đạt mức phát triển cao”, ông Phong nói, nhấn mạnh cần phải cố gắng, nỗ lực lớn để đạt mức tăng trưởng 2 con số, trong khi, vẫn phải xem xét tác động của nhiều yếu tố liên quan, như tình hình thế giới, giá xăng dầu, hoạt động của các doanh nghiệp…
Theo TS Nguyễn Minh Phong, chúng ta buộc phải tăng tốc phát triển để đạt các mục tiêu dài hạn đến 2030 – 2045 đã đặt ra. Nhưng, quá trình này cũng phải hết sức thận trọng để có các kịch bản tăng trưởng an toàn, giữ ổn định. Khi đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Việt Nam sẽ vượt bẫy thu nhập trung bình, giúp cải thiện và nâng cao đời sống người dân, nâng cao sức cạnh tranh của đất nước trên trường quốc tế.
Nhấn mạnh rằng, phải quán triệt tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về mục tiêu tăng trưởng, theo ông Phong, cán bộ lãnh đạo các cấp, các địa phương, đơn vị cần phải coi đó là mục tiêu đặt ra, là KPI để phấn đấu thực hiện.
“Tất nhiên, phải cụ thể hóa theo từng nhóm đối tượng khác nhau, chứ không thể giống nhau được”, ông Phong nói về KPI cho từng ngành, từng địa phương, đơn vị, thêm rằng, song song với đó, cần quyết tâm, quyết liệt triển khai, chứ không thể xảy ra tình trạng “trên quyết tâm, dưới không động đậy”.