'Cần đánh giá thận trọng tác động của việc bỏ tử hình với tội mua bán ma túy'

Chiều 19-10, thảo luận tại tổ về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), nhiều đại biểu nêu ý kiến với những quy định liên quan đến hình phạt đối với tội phạm ma túy.

Lo ngại giảm sức răn đe với tội phạm ma túy

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) cho rằng việc bỏ hình phạt tử hình đối với tội mua bán nhưng giữ đối với tội sản xuất có thể tạo ra sự thiếu tương xứng. Ma túy được sản xuất ra cũng phải qua khâu mua bán mới đến tay người sử dụng. 

Vì thế, nếu người sản xuất có thể đối diện án tử hình với từ 3kg heroin trở lên, trong khi người cầm đầu đường dây mua bán hàng trăm kg, thậm chí hàng tấn ma túy, chỉ phải đối diện hình phạt tù chung thân, thì cần xem xét kỹ tính hợp lý của chính sách.

Ông nhắc lại cảnh báo trong báo cáo thẩm tra rằng việc thay đổi này có thể khiến Việt Nam đối mặt nguy cơ trở thành địa bàn trung chuyển và tiêu thụ ma túy.

• 

  Đại biểu Quốc hội: Không đồng tình bỏ tử hình tội làm thuốc giả vì khác gì giết người hàng loạtĐỌC NGAY

Dẫn thực tiễn tại Quảng Trị, đại biểu Vũ cho biết tội phạm ma túy vẫn gia tăng dù hình phạt tử hình còn được áp dụng. Theo ông, các đường dây vẫn bất chấp mức án nghiêm khắc để hoạt động, do đó cần đánh giá thận trọng tác động của việc thu hẹp hình phạt tử hình.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang thống nhất định hướng thu hẹp hình phạt tử hình. Tuy nhiên, với tội phạm ma túy, nhất là các đường dây xuyên quốc gia có tổ chức, quy mô đặc biệt lớn, ông Quang cho rằng cần đánh giá hết sức thận trọng tác động của việc bỏ hình phạt tử hình.

Theo đại biểu, tội phạm ma túy không chỉ gây hậu quả trực tiếp đối với sức khỏe, tính mạng con người mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng về an ninh trật tự và đời sống xã hội.

Vì vậy, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng đề nghị cần tiếp tục đánh giá đầy đủ cơ sở thực tiễn phòng ngừa, răn đe và tác động của từng phương án chính sách hình phạt; trong đó cân nhắc kỹ việc xử lý người chủ mưu, cầm đầu, tổ chức đường dây ma túy đặc biệt lớn.

Đồng thời, theo ông Quang, cần phân hóa rõ trách nhiệm hình sự theo vai trò, tính chất, mức độ tham gia của từng người, không đánh đồng người chủ mưu, cầm đầu với người giúp sức có vai trò thứ yếu và người tích cực hợp tác với cơ quan chức năng.

Nhiều khó khăn trong đấu tranh, điều tra đối tượng buôn ma túy

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) cũng cho rằng quy định hình phạt tử hình đối với hành vi mua bán trái phép chất ma túy có khối lượng đặc biệt lớn, thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình cần được cân nhắc trong mối quan hệ với yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, đặc biệt là những đường dây quy mô lớn, có tổ chức, hoạt động xuyên quốc gia.

Theo đại biểu, ma túy với khối lượng đặc biệt lớn không chỉ gây hại cho người trực tiếp sử dụng mà còn được phân phối qua nhiều địa phương, nuôi dưỡng các hoạt động phạm tội khác và để lại hậu quả lâu dài đối với gia đình, xã hội.

Vì vậy, bà đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu phân hóa khung hình phạt đối với trường hợp khối lượng ma túy đặc biệt lớn, vượt xa các ngưỡng quy định. Những trường hợp này cần được xem xét trong một khung hình phạt riêng, bảo đảm hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi.

Tuy nhiên, bày tỏ quan điểm ủng hộ việc bỏ hình phạt tử hình đối với tội danh buôn bán ma túy, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ, cho biết việc sửa đổi quy định này không chỉ là chủ trương mà còn xuất phát từ thực tiễn đấu tranh với tội phạm này. 

Việc áp dụng quy định hiện hành là tử hình với tội danh này khiến cho các đối tượng chống trả quyết liệt, sẵn sàng liều chết. Thực tế này không chỉ gây nguy hiểm cho lực lượng chức năng đấu tranh phòng chống ma túy, mà còn gây khó khăn trong công tác điều tra, triệt phá các đường dây ma túy lớn, đặc biệt là đường dây ở nước ngoài. 

"Có thực tế là khó khăn trong hoạt động đấu tranh, mở rộng chuyên án để ngăn chặn từ sớm, từ xa, đánh sâu, đánh triệt để các đối tượng. Đặc biệt là các lớp đối tượng thứ ba, thứ tư, sẽ không bao giờ triệt phá được các vòi bạch tuộc ở nước ngoài. Khi các đối tượng sẵn sàng liều chết, các lực lượng rất vất vả" - ông Tuấn cho hay.

Đặc biệt, theo đại biểu Tuấn, việc áp dụng hình phạt theo dự thảo, còn có ý nghĩa đối với yêu cầu hợp tác quốc tế, tương trợ tư pháp và phối hợp điều tra các đường dây ma túy xuyên quốc gia.

Ma túy tổng hợp ngày càng đa dạng, được ngụy trang trong thực phẩm, đồ uống, thuốc lá điện tử, việc mua bán chuyển mạnh lên mạng xã hội, ứng dụng mã hóa và dịch vụ giao hàng. Địa bàn chuyển từ quán bar vào căn hộ.