Số liệu thống kê từ Bộ Y tế cho thấy, sáu tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 58 vụ ngộ độc thực phẩm, trong đó, có 12 vụ xảy ra tại các bếp ăn trường học, khiến gần 750 học sinh bị ngộ độc thực phẩm. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe học sinh, làm gián đoạn việc học của các em, mà còn tạo tâm lý lo lắng không đáng có trong các nhà trường, phụ huynh học sinh và dư luận xã hội.
Đáng lo ngại, những ngày qua, thông tin phản ánh từ các bậc cha mẹ học sinh cho thấy đã xuất hiện tình trạng thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú có dấu hiệu không bảo đảm an toàn; không bảo đảm chế độ dinh dưỡng trong các suất ăn hằng ngày tại một số trường học trên cả nước. Điều cần nói là việc lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ đã bị buông lỏng, dẫn đến nguy cơ mất an toàn thực phẩm, ảnh hưởng chất lượng, giá trị dinh dưỡng của bữa ăn, sức khỏe của học sinh.
Các chuyên gia dinh dưỡng, an toàn thực phẩm cho rằng, nguyên nhân ngộ độc thực phẩm trong trường học rất đa dạng, song chủ yếu xuất phát từ ba nhóm chính, bao gồm: Thực phẩm nhiễm vi sinh vật gây bệnh; thực phẩm nhiễm hóa chất độc hại và thực phẩm bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển, bảo quản. Đáng chú ý, trong khâu dịch vụ, các bếp ăn trường học, bếp ăn tại các đơn vị cung cấp suất ăn sẵn, nếu không tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, có thể trở thành nguồn phát sinh ngộ độc cho nhiều học sinh cùng một lúc, vì chỉ cần một khâu bị nhiễm bẩn, nguy cơ lây lan sẽ rất lớn.
Để kịp thời chấn chỉnh tình trạng này, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học, bảo vệ sức khỏe của trẻ em, học sinh trong năm học 2026-2027, trước hết, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm túc Công điện số 64/CĐ-TTg ngày 13/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ điện Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng Bộ Y tế, chủ tịch ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc tăng cường bảo đảm an toàn, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú trong các cơ sở giáo dục.
Trong đó, cần tập trung chỉ đạo các cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra, giám sát việc cung cấp thực phẩm, suất ăn và dịch vụ nấu ăn tại các trường học tổ chức bữa ăn bán trú trên địa bàn vào các nội dung như: Kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng thực phẩm, nguyên liệu, điều kiện chế biến, bảo quản, vận chuyển, giao nhận, lưu mẫu thức ăn và các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm; kiên quyết đình chỉ, thay thế đơn vị cung cấp không đáp ứng yêu cầu...
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế nên khẩn trương hoàn thiện, ban hành quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong các cơ sở giáo dục. Trong đó, cần quy định rõ điều kiện, quy trình tổ chức, trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức cá nhân. Hai bộ phối hợp và sớm ban hành hướng dẫn theo dõi tình trạng dinh dưỡng của trẻ em, học sinh và xử lý kịp thời các nguy cơ liên quan dinh dưỡng, an toàn thực phẩm trong trường học; hướng dẫn kiểm soát nguy cơ trong chế biến, bảo quản, vận chuyển, giao nhận và sử dụng thực phẩm tại cơ sở giáo dục…
Mặt khác, người đứng đầu đơn vị giáo dục phải chịu trách nhiệm tổ chức tiếp nhận, kiểm tra, giám sát trực tiếp chất lượng, số lượng suất ăn, việc giao nhận thực phẩm, tổ chức bữa ăn và chăm sóc trẻ em, học sinh tại trường; thực hiện công khai, minh bạch, kiểm tra giám sát và thông tin chính xác về thực đơn, đơn vị cung cấp, nguồn thực phẩm và các nội dung cần thiết liên quan chất lượng bữa ăn của học sinh trong ngày đến các cơ quan quản lý.
Đồng thời, nhà trường cần thành lập tổ tự giám sát an toàn thực phẩm, huy động sự tham gia của đại diện cha mẹ học sinh để theo dõi thường xuyên quá trình chuẩn bị bữa ăn cho học sinh; có kịch bản, phương án xử lý khi xảy ra ngộ độc thực phẩm hoặc khi nhà cung cấp không đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Điều cấp thiết trong quản lý dịch vụ là các cơ sở cung cấp thực phẩm, cung cấp các suất ăn bán trú phải thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn thực phẩm như: Nhân sự trực tiếp chế biến thực phẩm có chứng chỉ được tập huấn an toàn thực phẩm; thực phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng, hóa đơn, hợp đồng với nhà cung cấp nguyên liệu hợp pháp; bảo đảm quy trình sơ chế-chế biến-bảo quản khép kín theo đúng quy định của ngành y tế.
Để thực hiện tốt công tác bảo đảm an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú tại các cơ sở giáo dục hiện nay, rất cần sự phối hợp chặt chẽ của các cấp chính quyền, ngành giáo dục, y tế địa phương, nhất là với các nhà trường và phải xác định đó là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài, cần được triển khai đồng bộ, quyết liệt.
TRUNG TUYẾN