Ý kiến được ông Lê Hồng Minh phát biểu tại phiên thảo luận tổ kỳ họp chuyên đề HĐND TP HCM, chiều 21/9 liên quan đến các nhóm vấn đề phát triển đô thị, ngân sách, năng lượng đến khoa học, công nghệ, giáo dục và y tế... Buổi thảo luận có sự tham dự của Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được, Phó chủ tịch thường trực HĐND thành phố Nguyễn Văn Thọ cùng hơn 30 đại biểu, lãnh đạo sở, ngành.
Mở đầu phần góp ý, ông nói lần đầu phát biểu ý kiến với tư cách là Đại biểu HĐND thành phố nên "không có kinh nghiệm" song mục tiêu hàng đầu là "tinh thần xây dựng" với góc nhìn của một doanh nghiệp công nghệ.
Góp ý chính sách phát triển các Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, Chủ tịch VNG cho rằng vấn đề lớn nhất là mục tiêu đầu ra chưa được thể hiện đủ rõ so với nguồn lực dự kiến bỏ ra.
Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh phát biểu tại phiên thảo luận tổ kỳ họp HĐND TP HCM chiều 21/9. Ảnh: An Phương
Theo tờ trình, thành phố dự kiến mỗi năm lựa chọn khoảng bốn tổ chức, mỗi tổ chức có ít nhất một chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bình quân khoảng 100 tỷ đồng mỗi chương trình. Tổng kinh phí sau 5 năm khoảng 2.000 tỷ đồng.
"Khi bỏ ra ngân sách như vậy, tôi nghĩ phải trả lời rõ thành phố muốn thu lại được gì, mong muốn đạt được kết quả gì? Điều đó cần được thể hiện rõ trong nghị quyết", Chủ tịch VNG nói.
Ông cho rằng việc đặt chỉ tiêu về số bài báo, báo cáo hay các sản phẩm nghiên cứu là cần thiết, nhưng chưa đủ. Thành phố nên dùng nguồn lực khoa học công nghệ để giải quyết những bài toán thực tế của chính mình như ùn tắc giao thông, xe điện, đô thị số...
"Các chương trình nghiên cứu và công nghệ nên đặt ra mục tiêu cụ thể cho những vấn đề của thành phố", ông nói. Do đó, cách tiếp cận cần chuyển mạnh hơn từ chi tiền cho từng dự án sang tập trung nguồn lực cho một số bài toán lớn.
"Thay vì phân bổ nguồn lực nhỏ cho rất nhiều dự án, tôi nghĩ thành phố nên tập trung nguồn lực cho một số dự án lớn", ông nói, thêm rằng với nghiên cứu, nếu đầu tư ít tiền thì có thể tạo ra báo cáo nhưng để tạo ra kết quả thực tế, ứng dụng được vào đời sống thì cần sự tập trung, không nên dàn trải.
"TP HCM đang khởi đầu hơi thận trọng"
Sau khi đọc hai dự thảo Nghị quyết về chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và cơ chế ưu đãi, hỗ trợ hình thành, phát triển Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, ông Minh đánh giá "TP HCM đang khởi đầu hơi thận trọng". Theo Chủ tịch VNG, Luật Phát triển đô thị mở ra không gian cơ chế rất lớn cho thành phố song các dự thảo hiện tập trung giải quyết nhiều vấn đề chi tiết, như mức chi, cơ chế chi, tức "làm sao để chi được tiền". Trong khi đó, Nghị quyết chưa thể hiện thật rõ thành phố muốn đạt được kết quả lớn nào sau khi bỏ nguồn lực.
"Ở góc độ doanh nghiệp, tôi sẽ đặt câu hỏi: Kết quả cuối cùng của tất cả những chính sách này là gì? Tôi chưa nhìn thấy điều đó một cách đủ rõ", ông nói.
Với chính sách ưu đãi thuế cho khởi nghiệp sáng tạo, ông Minh cho rằng thành phố không nên chỉ nhìn chính sách ở góc độ hỗ trợ các doanh nghiệp mới thành lập mà cần đặt trong cuộc cạnh tranh thu hút doanh nghiệp công nghệ và nhân lực chất lượng cao.
Qua trao đổi thực tế nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, ông nhận thấy điều họ đang quan tâm đến chính sách thuế thu nhập cá nhân dành cho người làm việc trong các ngành công nghệ chiến lược. Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã có quy định ưu đãi, nhưng việc triển khai tại TP HCM vẫn cần được hướng dẫn cụ thể. Trong khi đó, theo ông, Đà Nẵng đã có hướng dẫn áp dụng từ tháng 7/2025.
Chủ tịch VNG cho rằng mục tiêu của nghị quyết cần lớn hơn. Thành phố nên nhìn vào những địa phương có tính cạnh tranh để khi cùng thực hiện một khung pháp luật quốc gia, ít nhất chính sách của TP HCM phải có tính cạnh tranh tương đương, nếu muốn thu hút doanh nghiệp và nhân tài.
Phòng thí nghiệm bán dẫn Trung tâm nghiên cứu triển khai, Khu công nghệ cao TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần
Một nội dung khác được ông Minh đề cập là chính sách thù lao cho nhân lực khoa học công nghệ. Theo ông, dự thảo của thành phố quy định mức tối đa 150 triệu đồng/người/tháng cho một số chức danh, trong khi quy định mới của Trung ương cho phép mức thù lao lên tới 300 triệu đồng/người/tháng đối với tổng công trình sư trong các bài toán công nghệ chiến lược.
Góp ý nội dung này, ông Minh cho rằng TP HCM đã là trung tâm kinh tế, khoa học công nghệ lớn nhất cả nước, trong khi chúng ta sẽ cần thu hút rất nhiều người giỏi để giải những bài toán khó của thành phố. Nếu Trung ương đã chọn mức nào thành phố nên ít nhất bằng mức đó.
"Tôi nghĩ thành phố cần mạnh dạn hơn trong các chính sách này, bởi chúng ta sẽ cần thu hút rất nhiều người giỏi để giải những bài toán khó của TP HCM", ông Minh kết luận.
Cũng tại phiên thảo luận, bà Trần Thị Minh Hạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chánh Phú Hòa, cho rằng thực tế triển khai các chính sách hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trước đây cho thấy trình tự, thủ tục và hồ sơ còn phức tạp, rườm rà. Điều này khiến tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp gặp khó khi hoàn thiện hồ sơ để nhận hỗ trợ.
Do đó, với nghị quyết mới, thành phố cần thiết kế quy trình đơn giản, gọn và giải quyết nhanh, nhất là đối với các tổ chức, cá nhân có sáng kiến, giải pháp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đại biểu Hạnh đề nghị thành phố cần chú trọng truyền thông chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, giúp tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp biết, đăng ký và tiếp cận các chính sách hỗ trợ.
Lê Tuyết