Chưa cần uống, ngửi hương cà phê thôi cũng có thể mang lại lợi ích này

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nutrients, tiếp xúc với hương cà phê trong thời gian ngắn có liên quan đến sự cải thiện một số chỉ số tâm trạng và giảm căng thẳng.

Nghiên cứu do các nhà khoa học Đại học Dược Showa (Nhật Bản) thực hiện trên 20 người trưởng thành khỏe mạnh, từ 20 - 29 tuổi. Trong mỗi lần thử nghiệm, cà phê mới pha được đặt cách người tham gia khoảng 50 cm. Mỗi người tham gia tiếp xúc với hương cà phê trong 5 phút và hít thở bình thường.

Các nhà nghiên cứu sử dụng Bảng đánh giá trạng thái tâm trạng (POMS) để đánh giá tâm trạng của người tham gia ngay trước và sau khi tiếp xúc với hương cà phê. Họ cũng theo dõi nhịp tim bằng thiết bị đo di động và phân tích hoạt động điện não đồ (EEG), theo Healthline (Mỹ).

Hương cà phê ảnh hưởng đến tâm trạng như thế nào?

Kết quả cho thấy tổng mức độ rối loạn tâm trạng (TMD) giảm. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận mức độ căng thẳng - lo âu, tức giận - thù địch, mệt mỏi, bối rối và trầm cảm - buồn chán đều giảm.

Tuy nhiên, sau khi điều chỉnh kết quả để hạn chế sai lệch do thực hiện nhiều phép so sánh thống kê, mức giảm ở nhóm “tức giận - thù địch” không còn đáng kể.

Những kết quả này nhìn chung phù hợp với các nghiên cứu trước đây, cho thấy hương cà phê có thể có tác động tích cực đến tâm trạng.

Ông Rod Mitchell, nhà tâm lý học tại Canada, người không tham gia nghiên cứu, cho biết: “Điều thú vị trong nghiên cứu này là hương cà phê khiến tâm trạng của những người tham gia trở nên ổn định, thư giãn hơn chứ không phải tỉnh táo, phấn chấn hơn. Căng thẳng và mệt mỏi giảm trong khi mức năng lượng không thay đổi đáng kể”.

Chỉ số thư giãn được tính toán từ dữ liệu EEG tăng từ khoảng 0,74 trước khi tiếp xúc với hương cà phê lên 0,78 sau đó. Mức thay đổi khá nhỏ nhưng nhất quán giữa những người tham gia. Tuy nhiên, các tác giả lưu ý chỉ số này phản ánh một số đặc điểm hoạt động điện não liên quan đến trạng thái thư giãn, chứ không trực tiếp đo lường mức độ thư giãn.

Do nghiên cứu chỉ thực hiện trên 20 người trẻ khỏe mạnh và không có nhóm đối chứng, cần thêm nghiên cứu quy mô lớn hơn để xác định liệu những thay đổi này có thực sự do hương cà phê gây ra hay không. Các tác giả cũng lưu ý rằng không nên xem hương cà phê là phương pháp thay thế cho điều trị đối với các rối loạn lo âu.

Gợi ý sử dụng hương cà phê hằng ngày

Theo ông Mitchell, cảm giác thư giãn khi ngửi hương cà phê có thể liên quan đến phản xạ có điều kiện. Những người thường xuyên uống cà phê có thể đã quen gắn hương cà phê với những khoảnh khắc nghỉ ngơi, cảm giác ấm áp và thư giãn. Vì vậy, chỉ cần ngửi thấy hương cà phê cũng có thể gợi lên cảm giác thư giãn quen thuộc.

Nếu muốn tận dụng hương cà phê trong sinh hoạt hằng ngày, có thể thử một số cách sau:

Dừng lại và hít sâu hương cà phê trước khi uống tách cà phê buổi sáng.
Đặt một ít hạt cà phê mới tại bàn làm việc.
Pha cà phê trong những khoảng thời gian cần tập trung cao độ.
Những lúc căng thẳng, có thể ngửi hương cà phê như một cách thư giãn, nghỉ ngơi ngắn.

Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nutrients do các nhà khoa học tại Đại học Dược Showa (Nhật Bản) thực hiện chỉ ra rằng tiếp xúc với hương cà phê trong thời gian ngắn có thể cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng hiệu quả. Thử nghiệm trên 20 người trưởng thành khỏe mạnh ở độ tuổi 20 đến 29 cho thấy việc hít thở hương cà phê mới pha cách 50 cm trong 5 phút mang lại nhiều phản ứng sinh lý tích cực. Thông qua Bảng đánh giá trạng thái tâm trạng (POMS) và chỉ số điện não đồ (EEG), đội ngũ nghiên cứu ghi nhận tổng mức độ rối loạn tâm trạng (TMD) cùng các cảm giác lo âu, mệt mỏi hay trầm cảm đều sụt giảm rõ rệt. Đáng chú ý, chỉ số thư giãn tính toán từ dữ liệu EEG của các tình nguyện viên đã gia tăng từ 0,74 trước khi tiếp xúc lên 0,78 sau khi ngửi hương cà phê. Nhận định về kết quả này trên trang Healthline, nhà tâm lý học Rod Mitchell tại Canada đánh giá tác động của hương cà phê giúp tâm trạng trở nên ổn định và thư giãn hơn thay vì tạo cảm giác kích thích hay phấn chấn. Hiện tượng trên có thể bắt nguồn từ phản xạ có điều kiện khi não bộ gắn liền mùi hương quen thuộc với những khoảnh khắc nghỉ ngơi và cảm giác ấm áp. Dù vậy, giới chuyên gia lưu ý chỉ số này chỉ phản ánh một số đặc điểm hoạt động điện não liên quan đến sự thư giãn chứ chưa phải đo lường trực tiếp toàn bộ mức độ giải tỏa tâm lý. Do quy mô nghiên cứu còn giới hạn ở 20 người trẻ và chưa có nhóm đối chứng, hương cà phê tuyệt đối không được xem là phương pháp thay thế điều trị y khoa cho các rối loạn lo âu. Việc đặt hạt cà phê mới tại bàn làm việc hoặc tập trung hít sâu hương thơm trước khi uống vẫn là biện pháp hỗ trợ tinh thần tiện lợi trong sinh hoạt hằng ngày.