BS.CK2 Lê Ngọc Diệp, Trưởng Khoa Nội soi, Bệnh viện Từ Dũ, bên lề Hội thảo quốc tế siêu âm sàn chậu 3D/4D phục hồi sàn chậu thẩm mỹ do bệnh viện tổ chức ngày 23/9, cho biết bệnh lý sàn chậu, sa tạng vùng chậu thường gặp ở phụ nữ sau sinh, nhất là người sinh nhiều con, sinh con lớn hoặc phải can thiệp hỗ trợ khi sinh. Lao động nặng, ho kéo dài cũng làm tăng áp lực ổ bụng, góp phần khiến bệnh nặng hơn. Phụ nữ chưa từng sinh vẫn có thể mắc do đặc điểm cấu trúc dây chằng và mô nâng đỡ vùng chậu.
Người bệnh có thể cảm giác khối phồng ở vùng âm đạo, đau, nặng vùng chậu, són tiểu hoặc són phân. Són tiểu thường xảy ra khi ho, hắt hơi, cười, vận động hoặc mắc tiểu đột ngột, không kịp vào nhà vệ sinh. Một số người vì vậy hạn chế đi chơi, đi du lịch, thậm chí phải mang tã.
"Đây là bệnh vùng kín nên nhiều phụ nữ cảm thấy xấu hổ, không chia sẻ với gia đình, không đi khám, cứ âm thầm chịu đựng", bác sĩ Diệp nói.
Theo bác sĩ, trước đây có những trường hợp đến khám khi tình trạng sa tạng đã rất nặng, tử cung và thành bàng quang sa ra ngoài, gây đau đớn, bức bối và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt. Từng có bệnh nhân vì quá khó chịu, trong lúc lú lẫn đã tự dùng dao cắt phần tạng bị sa. Những trường hợp này cho thấy hậu quả của việc trì hoãn điều trị bệnh lý sàn chậu.
Bác sĩ phẫu thuật tại Bệnh viện Từ Dũ. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Bệnh viện Từ Dũ hiện tiếp nhận gần 9.000 lượt khám mỗi năm vì các vấn đề sàn chậu, phẫu thuật khoảng 250 phụ nữ bị sa tạng vùng chậu ảnh hưởng chất lượng cuộc sống. Bệnh thường biểu hiện rõ hơn từ giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh, khoảng 50 tuổi và tăng dần ở nhóm 70-80 tuổi. Tuy nhiên, tổn thương sàn chậu có thể bắt đầu từ sau mang thai, sinh nở.
Một số thống kê ghi nhận khoảng một phần ba phụ nữ sau sinh có triệu chứng són tiểu ở các mức độ khác nhau. Khi tuổi thọ tăng, số phụ nữ gặp các vấn đề sàn chậu, trong đó có sa tạng vùng chậu, cũng có xu hướng tăng.
BS.CK2 Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, cho biết bệnh viện tiếp nhận gần 60.000 ca sinh mỗi năm, chăm sóc sức khỏe sàn chậu cho bệnh nhân từ giai đoạn mang thai, sinh nở và sau sinh. Theo ông, bảo vệ sàn chậu cần được xem là một phần trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ, nhất là khi bước vào giai đoạn thay đổi nội tiết và lão hóa.
Trước đây đánh giá sàn chậu chủ yếu dựa vào thăm khám; một số trường hợp cần đo niệu động học hoặc chụp MRI. Khoảng 5 năm gần đây, tiến bộ về chẩn đoán hình ảnh, độ phân giải và ứng dụng AI giúp việc đánh giá bằng hình ảnh thuận lợi hơn. Siêu âm 3D/4D có ưu điểm dễ tiếp cận, chi phí thấp hơn MRI và thực hiện nhanh, có thể hỗ trợ phát hiện sớm và theo dõi tổn thương.
Các chuyên gia Thái Lan hướng dẫn bác sĩ Từ Dũ kỹ thuật siêu âm, cách dựng hình và nhận diện các bất thường trên hình ảnh 3D/4D tại hội thảo ngày 23/9. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Điều trị bệnh lý sàn chậu hiện áp dụng nhiều phương pháp tùy nguyên nhân và mức độ, từ tập phục hồi sàn chậu, thuốc đến phẫu thuật. Với sa tạng vùng chậu, một số trường hợp có thể được phẫu thuật nội soi để sửa chữa tổn thương và nâng đỡ cơ quan bị sa. Điều trị sớm có thể giúp cải thiện đáng kể triệu chứng và chất lượng sống, trong khi những trường hợp phát hiện muộn thường khó can thiệp hơn.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ sau sinh hạn chế mang vác nặng, điều trị ho kéo dài và tập phục hồi sàn chậu theo hướng dẫn. Bệnh viện Từ Dũ cũng tăng cường hướng dẫn sản phụ các biện pháp bảo vệ sàn chậu trong quá trình sinh như chườm ấm tầng sinh môn, hỗ trợ sản phụ vận động và hạn chế cắt tầng sinh môn khi không cần thiết.
Phụ nữ có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện bất thường sau sinh nên đi khám. Các dấu hiệu cần lưu ý gồm són tiểu, són phân, cảm giác nặng hoặc đau vùng chậu, khối phồng ở âm đạo, tiểu tiện hoặc đại tiện bất thường.
Lê Phương