Chị Hằng, 32 tuổi, hai mắt cận hai độ, đến bệnh viện khám để phẫu thuật khúc xạ bất ngờ phát hiện bong võng mạc mắt trái.
Mắt trái nhìn mờ song chị Hằng không nghĩ đây là dấu hiệu bệnh lý. BS.CKII Bùi Việt Hưng, Trưởng khoa Dịch kính - Võng mạc, Trung Tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết võng mạc mắt trái người bệnh bong toàn bộ, kèm tăng sinh dưới võng mạc; dịch kính vẩn đục nhiều thành đám. Mắt phải cũng xuất hiện vùng thoái hóa võng mạc chu biên phía trên.
Bong võng mạc xảy ra khi lớp võng mạc tách khỏi vị trí bình thường ở thành nhãn cầu, khiến thị lực suy giảm và có thể mất thị lực nếu không được điều trị kịp thời. Bác sĩ đánh giá trường hợp chị Hằng phức tạp, các mô xơ tăng sinh có thể co kéo võng mạc khiến tình trạng tiến triển, điều trị khó khăn hơn.
Mắt phải của chị Hằng cũng xuất hiện vùng thoái hóa võng mạc chu biên phía trên khiến võng mạc mỏng, yếu hơn, có thể hình thành vết rách và bong. Người từng bong võng mạc một mắt cần theo dõi sát mắt còn lại vì nguy cơ tổn thương.
Êkip phẫu thuật bong võng mạc mắt trái cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ phẫu thuật bong võng mạc mắt trái để bảo tồn thị lực bệnh nhân, kết hợp cắt dịch kính, đặt đai silicon củng mạc và bơm dầu silicone nội nhãn. Dầu silicone được duy trì trong nội nhãn để hỗ trợ giữ võng mạc đúng vị trí sau phẫu thuật. Các vùng võng mạc tổn thương được laser tạo sẹo nhằm tăng cường khả năng cố định võng mạc.
Ở mắt phải, bác sĩ laser xử lý vùng võng mạc bị thoái hóa chu biên. Bác sĩ Hưng cho biết đây là tín hiệu tích cực, song khả năng phục hồi thị lực còn phụ thuộc mức độ tổn thương trước mổ. Người có dấu hiệu nhìn mờ, ruồi bay, chớp sáng hoặc màn đen che mắt cần khám sớm.
Bác sĩ khuyến cáo người cận thị nên khám mắt định kỳ và kiểm tra võng mạc thay vì chỉ đo độ kính. Trước khi phẫu thuật khúc xạ, người bệnh cần được đánh giá toàn diện để phát hiện các bất thường, nhất là các tổn thương võng mạc, kịp thời bảo vệ thị lực.
Thu Giang
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
Chị Hằng bị mờ mắt trái nhưng không nghĩ đó là dấu hiệu bất thường, cho đến khi thăm khám tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội. Kết quả kiểm tra cho thấy võng mạc mắt trái đã bong toàn bộ, kèm tình trạng tăng sinh dưới võng mạc và dịch kính vẩn đục thành nhiều đám. Đây là tổn thương nghiêm trọng, bởi bong võng mạc có thể làm suy giảm thị lực nhanh chóng, thậm chí gây mất thị lực nếu không điều trị kịp thời.
Theo BS.CKII Bùi Việt Hưng, Trưởng khoa Dịch kính - Võng mạc, võng mạc là lớp mô thần kinh nằm phía trong thành nhãn cầu, đảm nhiệm việc tiếp nhận ánh sáng. Khi lớp mô này tách khỏi vị trí bình thường, quá trình truyền tín hiệu hình ảnh bị ảnh hưởng, khiến người bệnh nhìn mờ hoặc mất một phần thị trường. Trường hợp của chị Hằng được đánh giá phức tạp vì các mô xơ tăng sinh có thể co kéo võng mạc, làm bệnh tiến triển và khiến việc điều trị khó khăn hơn.
Không chỉ mắt trái gặp vấn đề, mắt phải của chị Hằng cũng xuất hiện vùng thoái hóa võng mạc chu biên ở phía trên, khiến võng mạc tại khu vực này mỏng và yếu hơn. Những vùng thoái hóa như vậy có thể hình thành vết rách, sau đó tạo điều kiện để dịch lọt vào dưới võng mạc và gây bong. Người từng bong võng mạc một mắt vì thế cần theo dõi sát mắt còn lại, thay vì chỉ kiểm tra khi thị lực đã suy giảm rõ rệt.
Để bảo tồn thị lực cho chị Hằng, êkip phẫu thuật đã xử lý bong võng mạc mắt trái bằng nhiều kỹ thuật phối hợp trong cùng một cuộc mổ. Bác sĩ tiến hành cắt dịch kính, đặt đai silicon quanh củng mạc và bơm dầu silicone vào nội nhãn nhằm hỗ trợ giữ võng mạc đúng vị trí. Các vùng võng mạc tổn thương cũng được chiếu laser tạo sẹo, giúp tăng khả năng cố định võng mạc sau phẫu thuật.
Dầu silicone được duy trì trong nội nhãn với mục đích hỗ trợ võng mạc áp đúng vị trí trong giai đoạn hồi phục, tùy theo đánh giá của bác sĩ điều trị. Ở mắt phải, bác sĩ tiếp tục dùng laser xử lý vùng võng mạc bị thoái hóa chu biên, nhằm giảm nguy cơ xuất hiện vết rách và bong võng mạc. Việc can thiệp cả hai mắt cho thấy người bệnh cần được đánh giá toàn diện, bởi nguy cơ không chỉ nằm ở bên đã gây triệu chứng.
BS.CKII Bùi Việt Hưng cho biết kết quả điều trị là tín hiệu tích cực, nhưng khả năng thị lực phục hồi đến đâu còn phụ thuộc mức độ tổn thương trước phẫu thuật. Võng mạc đã bong lâu, bị co kéo hoặc tổn thương rộng thường cần thời gian hồi phục dài hơn, đồng thời kết quả thị giác có thể không trở lại như ban đầu. Vì vậy, phát hiện bệnh sớm vẫn là yếu tố quan trọng giúp bác sĩ tăng cơ hội bảo tồn chức năng nhìn cho người bệnh.
Những dấu hiệu như nhìn mờ, thấy ruồi bay, chớp sáng hoặc cảm giác màn đen che trước mắt cần được xem là cảnh báo, không nên tự theo dõi tại nhà quá lâu. Người bệnh cần đi khám mắt sớm để bác sĩ kiểm tra võng mạc, xác định có vết rách, vùng thoái hóa hay tình trạng bong võng mạc hay không. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến tổn thương tiếp tục lan rộng, trong khi triệu chứng ban đầu đôi khi khá nhẹ và dễ bị bỏ qua.
Theo thông tin VnExpress đăng tải, người cận thị nên khám mắt định kỳ và kiểm tra võng mạc, thay vì chỉ đo lại độ kính khi thấy nhìn không rõ. Trước khi thực hiện phẫu thuật khúc xạ, người bệnh cũng cần được đánh giá mắt toàn diện để phát hiện sớm các bất thường, đặc biệt là tổn thương võng mạc. Chủ động kiểm tra, nhận biết dấu hiệu cảnh báo và tuân thủ theo dõi sau điều trị là những bước thiết thực giúp bảo vệ thị lực lâu dài.
