Đặt niềm tin vào viên thuốc màu xanh
Trao đổi với PV VietNamNet, bác sĩ Nguyễn Trọng Quân, Khoa Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện E (Hà Nội), cho biết gần đây anh tiếp nhận nhiều bệnh nhân mất ngủ đến khám. Đáng lưu ý, một số trường hợp đã tự sử dụng thuốc ngủ trong thời gian dài, thậm chí tăng liều khi thuốc giảm hiệu quả.
Bà N.T.H (63 tuổi, giáo viên nghỉ hưu tại Hà Nội) bắt đầu gặp vấn đề về giấc ngủ từ khi tiền mãn kinh. Ban đầu, bà khó vào giấc, thường xuyên tỉnh giữa đêm. Những lúc ngủ kém khiến cơ thể bà mệt mỏi, dễ cáu gắt, lo nghĩ nhiều hơn.
Nghe lời người quen giới thiệu, bà tự ý uống viên thuốc ngủ màu xanh zopiclone 7,5mg mà không được bác sĩ kê đơn.
Đêm đầu tiên, chỉ nửa viên thuốc đã giúp bà nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Sáng hôm sau, bà thấy miệng đắng, có cảm giác vị kim loại. Tuy nhiên, so với việc phải thức trắng, bà cho rằng tác dụng phụ này không đáng kể.
Từ đó, viên thuốc ngủ trở thành vật quen thuộc trên đầu giường của bà H. Sau một thời gian, nửa viên không còn hiệu quả như trước. Bà tự tăng lên một viên, có những đêm uống tới 1,5 viên mới cảm thấy buồn ngủ.
Liều cao hơn nhưng người phụ nữ này bắt đầu thường xuyên tỉnh giấc lúc 2-3h, có những đêm gặp ác mộng. Ban ngày, bà lờ đờ, giảm tập trung và hay quên.
Một đêm thức dậy đi vệ sinh, tác dụng an thần của thuốc vẫn còn khiến bà H. mất thăng bằng. Bà trượt chân ngã xuống nền nhà và phải nhập viện vì chấn thương vùng xương chậu.
Khi hội chẩn chuyên khoa tâm thần, các bác sĩ phát hiện nữ bệnh nhân đã sử dụng thuốc ngủ khoảng 2 năm, lệ thuộc thuốc nên phải có kế hoạch "cai nghiện" thuốc ngủ phù hợp
Một trường hợp khác cũng khiến bác sĩ Quân lưu ý là người phụ nữ 70 tuổi ở Hà Nội mất ngủ khoảng 4 năm.
Bệnh nhân này từng thử nhiều loại thảo dược nhưng hiệu quả chỉ trong thời gian ngắn. Sau đó, bà được kê thuốc ngủ. Thấy uống thuốc có thể ngủ được, bà tự tăng liều.
Sau đó, bà phải nhập viện vì những cơn đau vùng thượng vị và cảm giác khó chịu kéo dài, các triệu chứng không cải thiện dù đã được điều trị. Sau đó, bà được chuyển đến chuyên khoa Sức khỏe tâm thần.
"Gặp bác sĩ, người phụ nữ này bật khóc: Bác sĩ ơi, xin hãy cứu tôi với!", bác sĩ Quân nói.
Không chủ quan với mất ngủ
Bác sĩ Quân cho biết nhiều người nghĩ mình bị mất ngủ khi nằm cả đêm mà không thể chợp mắt. Thực tế, mất ngủ có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như khó vào giấc, dễ tỉnh giấc, tỉnh nhiều lần trong đêm, khó ngủ lại hoặc thức dậy quá sớm.
Không ít người mô tả giấc ngủ của mình là chập chờn, không sâu, sáng dậy vẫn mệt mỏi.
Khi được hỏi: “Mất ngủ bao lâu rồi?”, nhiều bệnh nhân trả lời khoảng một tuần, một tháng hoặc “dạo gần đây”. Tuy nhiên, khi bác sĩ hỏi kỹ về chất lượng giấc ngủ trước đó, có người mới nhận ra mình đã ngủ kém trong nhiều năm.
Theo bác sĩ Quân, để xác định một người có rối loạn mất ngủ hay không, bác sĩ cần đánh giá thời gian và điều kiện dành cho giấc ngủ, tần suất triệu chứng, chất lượng giấc ngủ cũng như mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt, sức khỏe và hoạt động ban ngày.
Vì vậy, khi tình trạng khó ngủ, ngủ chập chờn, tỉnh giấc nhiều lần hoặc thức dậy quá sớm kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Đặc biệt, thuốc ngủ không nên được xem là giải pháp có thể tự mua và sử dụng kéo dài. Việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân, kiểu mất ngủ và tình trạng cụ thể của từng người. Với người đã sử dụng thuốc trong thời gian dài, việc giảm hoặc ngừng thuốc cần có sự hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế nguy cơ xuất hiện các triệu chứng do ngừng thuốc.