Tại sao nên tiêm phòng sớm?
Ung thư cổ tử cung hiện là loại ung thư phổ biến thứ tư ở phụ nữ trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 99% trường hợp mắc bệnh có liên quan đến các chủng HPV nguy cơ cao.
Tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận gần 6.200 ca mắc mới và hơn 2.500 ca tử vong do ung thư cổ tử cung. WHO nhận định, tiêm vaccine HPV cho bé gái 9-14 tuổi hiệu quả trong việc ngăn ngừa nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung và các loại ung thư khác liên quan đến HPV.
ThS.BS Lê Thanh Khôi - Phó giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho hay, trẻ em gái được xem là nhóm tuổi phù hợp để triển khai tiêm vaccine HPV, vì đây là giai đoạn trước khi có nguy cơ phơi nhiễm với virus HPV, đồng thời hệ miễn dịch ở lứa tuổi này đáp ứng rất tốt với vaccine.
Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ được tiêm HPV ở độ tuổi 9-14 tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn so với khi tiêm ở tuổi lớn hơn. Đây cũng là lý do WHO, CDC Hoa Kỳ và nhiều quốc gia lựa chọn nhóm tuổi học đường để triển khai chương trình tiêm chủng HPV.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Nghiên cứu tại Anh cho thấy, ở những phụ nữ được tiếp cận chương trình tiêm chủng HPV, số ca tử vong do ung thư cổ tử cung giảm mạnh (Ảnh minh hoạ: Shutterstock).
Gần đây, một nghiên cứu mang tên “Xu hướng tử vong do ung thư cổ tử cung sau tiêm chủng HPV tại Anh" của Đại học Queen Mary London (Anh) cho thấy, phụ nữ tại nước này được tiêm vaccine HPV khi 12-13 tuổi, có nguy cơ tử vong do ung thư cổ tử cung trước tuổi 30 gần như bằng không.
Đối với nhóm phụ nữ từ 30-34 tuổi đã được tiêm phòng, nguy cơ tử vong giảm tới 63% so với những người không được tiêm. Một dấu mốc khác là trong giai đoạn 2020-2024, lần đầu tiên nước này ghi nhận không có trường hợp phụ nữ nào ở 20-24 tuổi tử vong do ung thư cổ tử cung.
Đây là các kết quả được công bố vào tháng 6 năm nay trên tạp chí y khoa The Lancet. Những dữ liệu mới này tiếp tục củng cố vai trò của tiêm chủng HPV sớm trong chiến lược phòng ngừa các bệnh và ung thư liên quan đến HPV.
Tại Việt Nam, theo Thông tư 13/2026/TT-BYT của Bộ Y tế, bệnh do virus HPV thuộc danh mục bệnh phải sử dụng vaccine trong tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Theo kế hoạch, chương trình ưu tiên triển khai cho trẻ em gái học lớp 6 tại trường học và trẻ em gái 12 tuổi không đi học tại cộng đồng ở vùng sâu vùng xa. Trong thời gian đầu, thực hiện trên quy mô nhỏ tại 4 tỉnh thuộc địa bàn vùng cao khó khăn.
Chuyên gia dịch tễ khuyến cáo, phụ huynh nên chủ động cho con tiêm phòng để ngăn chặn từ sớm những mối nguy do HPV.
Phòng mối nguy từ HPV: Không chỉ ở phái nữ
ThS.BS Lê Thanh Khôi cho biết, thực tế, HPV không chỉ ảnh hưởng đến nữ giới mà nam giới cũng có nguy cơ nhiễm virus này trong suốt cuộc đời. Nhiễm HPV ở nam giới có thể gây ra nhiều bệnh lý như sùi mào gà và một số loại ung thư.
Trong đó, virus này được ghi nhận là nguyên nhân của khoảng 90% trường hợp ung thư hậu môn, hơn 60% ung thư dương vật và khoảng 70% ung thư hầu họng. Do vậy, đây không còn là câu chuyện riêng của phụ nữ, mà là vấn đề sức khỏe cần được quan tâm ở cả hai giới.
“Vaccine HPV cũng được Bộ Y tế chỉ định cho người 9-45 tuổi. Người dân cần tuân thủ đầy đủ lịch tiêm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và cơ sở tiêm chủng. Việc tiêm đủ số liều theo khuyến cáo là yếu tố quan trọng để đạt được hiệu quả bảo vệ tối ưu và duy trì miễn dịch lâu dài. Khi tỷ lệ tiêm chủng được nâng cao, nguy cơ nhiễm HPV, tổn thương tiền ung thư và các ung thư liên quan HPV trong tương lai sẽ giảm đáng kể”, bác sĩ Khôi chia sẻ thêm.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Theo chuyên gia y tế, tiêm vaccine HPV sớm cùng với sàng lọc định kỳ là hai biện pháp hiệu quả để đưa ung thư cổ tử cung trở thành căn bệnh hiếm gặp trong tương lai (Ảnh: Hoàng Khánh).
Hiện nay, tại Việt Nam có 2 loại vaccine HPV: ngừa 4 chủng và ngừa 9 chủng HPV. Trong đó, vaccine 9 chủng cung cấp khả năng bảo vệ rộng, có thể tiêm cho cả nam và nữ, ngăn ngừa 9 chủng HPV: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58.
Theo bác sĩ Khôi, vaccine HPV 9 chủng có ưu điểm là mở rộng phạm vi bảo vệ trước nhiều type HPV nguy cơ cao hơn. Ngoài HPV 16 và 18, vaccine này còn bao phủ thêm các type 31, 33, 45, 52 và 58 - những chủng liên quan đến ung thư như: ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn và các tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản.
Trẻ 9-14 tuổi chỉ cần tiêm 2 mũi vaccine, mỗi liều cách nhau 6-12 tháng. Người từ 15 tuổi trở lên và người lớn, tiêm 3 mũi (0, 2, 6 tháng) và cần hoàn tất lịch tiêm trong vòng 1 năm.
Ngoài vaccine HPV, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần chủ động đưa con đi tiêm đầy đủ, đúng lịch, đặc biệt là các vaccine thiết yếu trong lứa tuổi học đường như: não mô cầu, phế cầu, cúm mùa, sởi - quai bị - rubella, thủy đậu, bạch hầu - ho gà - uốn ván… để bảo vệ sức khỏe, ngăn chặn các căn bệnh dễ mắc, dễ lây, dễ biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến kết quả học tập và tương lai.