Bệnh viện đa khoa Thủ Đức có 759 giường bệnh, mỗi ngày tiếp nhận trung bình từ 4.200 đến 4.500 lượt người bệnh ngoại trú. Quy mô hoạt động này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản trị, cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ trong khám, chữa bệnh.
Bệnh viện bắt đầu thí điểm bệnh án điện tử từ năm 2016. Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trí Thanh, Giám đốc bệnh viện cho biết trước đây bác sĩ mất khoảng một giờ rưỡi để hoàn thành hồ sơ giấy. Nay thời gian này chỉ còn khoảng 30 phút và phần thời gian tiết kiệm được dành cho thăm khám và tư vấn.
Dữ liệu khám, chữa bệnh được tổng hợp trên các bảng điều hành, giúp bệnh viện theo dõi thời gian hoàn tất từng bước, nhận biết khu vực thường xuyên quá tải để điều chỉnh nhân lực hoặc bổ sung máy móc. Thuốc và vật tư cũng được quản lý sát nhu cầu sử dụng, hạn chế thiếu hụt hoặc tồn đọng.
Hơn nữa, cơ sở dữ liệu còn giúp bệnh viện kiểm soát việc thực hiện phác đồ và hỗ trợ bác sĩ điều chỉnh liều lượng điều trị cho từng người bệnh. Chuyển đổi số vì thế gắn trực tiếp với hoạt động chuyên môn khi giảm thời gian làm hồ sơ, tăng thời gian khám bệnh, hỗ trợ điều hành và quản lý nguồn lực.
Tiến sĩ Nguyễn Kim Quốc, Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường đại học Nguyễn Tất Thành, phân tích hệ thống y tế Việt Nam đang chịu áp lực lớn từ tình trạng quá tải bệnh viện, chi phí điều trị và nhu cầu quản lý bệnh mạn tính.
Năm 2024, cả nước có khoảng hơn 14 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Bệnh không lây nhiễm và bệnh mạn tính chiếm khoảng 80% tổng số ca tử vong. Trong khi đó, mật độ bình quân toàn quốc mới đạt 15 bác sĩ trên 10.000 dân.
Thực tế này đặt ra yêu cầu xây dựng nguồn dữ liệu tập trung, liên thông, hỗ trợ quyết định chuyên môn, hạn chế sai sót và duy trì việc chăm sóc người bệnh trước, trong và sau điều trị. Chuyển đổi số y tế cần được triển khai đồng bộ trên sáu trụ cột về thể chế và chính sách; hạ tầng số; dữ liệu; công nghệ; nhân lực số và văn hóa số cùng sự tham gia của người dân. Mỗi trụ cột giải quyết một phần yêu cầu của hệ thống từ nền tảng kỹ thuật, hành lang pháp lý đến khả năng sử dụng công nghệ.
Dữ liệu y tế hiện còn phân mảnh, việc chuẩn hóa giữa các hệ thống chưa đồng bộ. Đây là trở ngại đối với yêu cầu liên thông và khai thác thông tin trong hoạt động chuyên môn.
Tiến sĩ Nguyễn Kim Quốc đề xuất xây dựng nền tảng dữ liệu y tế theo các chuẩn quốc tế. Trên nền tảng đó, trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ phân tích hình ảnh, phân loại nguy cơ bệnh tim mạch, đái tháo đường và kết nối với thiết bị theo dõi sức khỏe từ xa để phát hiện sớm bất thường.
Trong điều trị và chăm sóc, công nghệ hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định chuyên môn, tổ chức hội chẩn từ xa giữa các tuyến, hỗ trợ điều dưỡng quản lý nhiệm vụ và kiểm soát an toàn trong sử dụng thuốc.
Đối với hoạt động bệnh viện, dữ liệu có thể được dùng để dự báo lượng người bệnh theo thời điểm, phân bổ nhân lực, sắp xếp lịch trực, quản lý dược phẩm, vật tư và tự động hóa báo cáo.
Hiệu quả của các công cụ này phụ thuộc vào chất lượng thông tin đầu vào. Các cơ sở y tế cần chủ động làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, tiếp tục triển khai bệnh án điện tử và phát triển nhân lực số theo từng vị trí công việc.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra những vấn đề cần được giải quyết về bảo vệ dữ liệu cá nhân và xác định trách nhiệm khi công cụ xảy ra sai sót. Cơ quan quản lý cần hoàn thiện quy định về chia sẻ dữ liệu, an toàn trí tuệ nhân tạo, thống nhất chuẩn liên thông và ưu tiên hạ tầng số cho y tế cơ sở.
Một khoảng trống khác là nguồn nhân lực am hiểu cả về y tế và công nghệ. Thực tế chỉ ra rằng, người làm công nghệ có thể chưa hiểu hết quy trình khám, chữa bệnh và ngược lại, bác sĩ, nhân viên y tế chưa được đào tạo đầy đủ về dữ liệu. Muốn giải bài toán này, phải bắt đầu từ đào tạo.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, công nghệ là công cụ, còn đổi mới đào tạo giữ vai trò nền tảng để đào tạo đội ngũ thầy thuốc vững chuyên môn và làm chủ y sinh học hiện đại. Nghiên cứu khoa học phải xuất phát từ thực hành lâm sàng, hướng đến giải quyết những vướng mắc thực tế.
Theo ông Châu, hội nhập y khoa cần gắn với việc nâng chuẩn đào tạo, nghiên cứu, quản trị bệnh viện và an toàn người bệnh. Chuyển đổi số hướng đến xây dựng bệnh viện thông minh, sử dụng dữ liệu trong quá trình ra quyết định và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp.
Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đức Trọng, Hiệu trưởng Trường khoa học sức khỏe thuộc Trường đại học Nguyễn Tất Thành cho rằng, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương pháp đào tạo y khoa nhưng hiệu quả sử dụng công nghệ vẫn phụ thuộc vào chuyên môn, bằng chứng khoa học và y đức của người thầy thuốc.
Bệnh viện, theo Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trí Thanh phải là nơi khám, chữa bệnh đồng thời là môi trường đào tạo thực hành, nghiên cứu và chuyển giao tri thức. Sự phối hợp giữa bệnh viện và trường đại học tạo điều kiện gắn lý thuyết với thực tiễn, nghiên cứu với ứng dụng.
Bệnh viện đa khoa Thủ Đức phối hợp Trường đại học Nguyễn Tất Thành vừa tổ chức Hội nghị khoa học kỹ thuật thường niên năm 2026 với chủ đề "Y học hội nhập và chuyển đổi số: Bước tiến trong đào tạo y khoa và thực hành lâm sàng". Hơn 450 chuyên gia, bác sĩ, giảng viên và nhân viên trong, ngoài nước tham dự. Chương trình gồm một phiên toàn thể, chín phiên chuyên đề, nội dung tập trung vào những vấn đề thực tiễn trong chẩn đoán, điều trị, chăm sóc người bệnh, đào tạo nhân lực và ứng dụng công nghệ trong hoạt động chuyên môn.
Khang Anh