Nhu cầu sử dụng xe điện tăng nhanh đang tạo sức ép lên hạ tầng tại nhiều chung cư cũ ở Hà Nội, nơi chưa được thiết kế khu sạc riêng, hệ thống điện phù hợp. Việc bổ sung trạm sạc vì thế vướng nhiều rào cản, từ thiếu mặt bằng, yêu cầu an toàn PCCC đến kinh phí đầu tư và sự đồng thuận của cư dân.
Không phải cứ lắp thêm ổ điện để sạc là xong
Chia sẻ mới đây tại Tọa đàm “Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội”, ông Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị chung cư New Skyline (khu đô thị Văn Quán, phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết, đầu năm 2024, tòa nhà có khoảng 30 xe máy điện. Đến nay, con số đã tăng lên 102 chiếc, tức hơn 3 lần chỉ sau chưa đầy 2 năm.
Lượng phương tiện tăng kéo theo nhu cầu về chỗ đỗ và sạc điện, trong khi diện tích chung của tòa nhà gần như không thể mở rộng. Bởi, thiết kế ban đầu của tòa nhà được thực hiện khi xe điện chưa phổ biến, nên không tính toán đầy đủ nhu cầu sạc và phương án tổ chức hạ tầng tương ứng. Ban quản trị đã phải chủ động điều chỉnh vị trí sạc để hạn chế rủi ro, nhưng giải pháp tình thế lại phát sinh những bất cập khác.
"Trước đây, khu vực sạc xe điện được bố trí dưới tầng hầm. Sau đó, ban quản trị chuyển điểm sạc lên mặt đất nhằm giảm nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, vị trí mới không có mái che, khiến việc sử dụng khi mưa nắng bất tiện. Không gian mở cũng khiến việc kiểm soát người ra vào và lượng điện tiêu thụ trở nên khó khăn hơn", ông Điệp chia sẻ.
Là một kỹ sư về hạ tầng xây dựng, ông Điệp cho rằng khó khăn lớn nhất không đơn thuần là tìm vị trí đặt trụ sạc, mà nằm ở hạ tầng giao thông tĩnh, đặc biệt là diện tích dành cho đỗ xe. Khi không gian đã được sử dụng gần hết, việc dành thêm khu vực riêng cho xe điện sẽ ảnh hưởng đến cách tổ chức bãi đỗ hiện hữu.
Nếu nhiều phương tiện cùng sạc, hệ thống điện của tòa nhà cũng cần được đánh giá về khả năng đáp ứng. Việc đầu tư không thể chỉ dừng ở lắp ổ cắm hoặc thiết bị sạc, mà phải tính đến đường dây, công suất cấp điện, thiết bị bảo vệ và phương án xử lý khi có sự cố.
Bên cạnh hạn chế về mặt bằng, quy trình bố trí thêm khu vực để và sạc xe cũng khiến các ban quản trị gặp lúng túng.
Theo ông Điệp, việc triển khai phải đáp ứng các quy định liên quan đến nhà ở, phòng cháy, chữa cháy và những hướng dẫn chuyên môn. Khi muốn bổ sung điểm sạc, ban quản trị cần trình hội nghị nhà chung cư xem xét, thông qua chủ trương, sau đó mới tính đến phương án đầu tư. Trong khi đó, nguồn lực tài chính để triển khai các hạng mục mới không dễ thu xếp.
Ông Điệp cho biết, ban quản trị cần được hướng dẫn cụ thể về yêu cầu kỹ thuật, trình tự thực hiện và căn cứ pháp lý, nhất là trong bối cảnh các quy định liên quan tiếp tục được sửa đổi, bổ sung.
Ngay cả người có chuyên môn về cơ điện cũng có thể gặp khó khăn khi cập nhật đầy đủ các yêu cầu mới; với những ban quản trị không có nhân sự chuyên sâu về kỹ thuật và pháp luật, việc xác định phương án phù hợp càng phức tạp.
"Chúng tôi muốn chủ động bố trí các điểm sạc trong khuôn viên chung cư, nhưng vẫn phải chờ hội nghị nhà chung cư dự kiến tổ chức vào đầu quý I-2027 để xin thông qua chủ trương. Ban quản trị cần có hướng dẫn rõ ràng để vừa đáp ứng nhu cầu của cư dân, vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật", ông Điệp cho biết.
Từ thực tế tại New Skyline, theo ông, các cơ quan chức năng cần làm rõ yêu cầu kỹ thuật, quy trình triển khai và trách nhiệm pháp lý để ban quản trị có cơ sở thực hiện, hạn chế tình trạng mỗi nơi tự tìm cách giải quyết trong điều kiện còn nhiều vướng mắc.
58 chung cư ở Cầu Giấy mới một tòa có trạm sạc
Theo ông Lương Mậu Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy, người dân trên địa bàn phường rất hào hứng khi đón nhận chủ trương chuyển đổi phương tiện xanh, số người sử dụng xe điện tăng lên rõ rệt. Tuy nhiên, ông Hùng thừa nhận hạ tầng ở các khu chung cư hiện nay chưa theo kịp nhu cầu ngày càng lớn của người dân.
"Địa bàn phường hiện có 58 toà chung cư nhưng mới chỉ có duy nhất một tòa được lắp đặt trạm sạc theo đúng tiêu chuẩn. Ngoài các tòa nhà, phường có 5 trạm sạc với 14 cục sạc, con số quá khiêm tốn so với nhu cầu tại khu vực đông dân cư", Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy cho hay.
Nguyên nhân của tình trạng trên là do nhiều chung cư được xây dựng trước năm 2022, khi xe điện chưa phổ biến. Vì vậy, thiết kế tầng hầm, hệ thống cấp điện và phương án PCCC chưa tính đến nhu cầu sạc phương tiện điện như hiện nay. Trong khi đó, các ban quản trị vẫn băn khoăn về điều kiện kỹ thuật và trách nhiệm khi tổ chức khu vực sạc.
Để tháo gỡ, ông Hùng đề xuất các chung cư thực hiện ba bước.
Trước hết, cần thống kê số lượng xe điện hiện có, dự báo nhu cầu tăng thêm và tìm hiểu hình thức sạc cư dân mong muốn. Tiếp đó, rà soát mặt bằng để xác định vị trí có thể bố trí khu vực sạc riêng, bảo đảm khoảng cách an toàn và thuận tiện thoát nạn. Cuối cùng là kiểm tra công suất trạm biến áp, hệ thống đường dây để xác định khả năng đáp ứng và nhu cầu nâng cấp.
Khi có đủ thông tin, ban quản trị mới có cơ sở trao đổi với cư dân, lựa chọn phương án phù hợp thay vì đầu tư trong lúc chưa rõ điều kiện kỹ thuật.
Chính quyền phường sẽ phối hợp với công an, ngành điện để khảo sát, hướng dẫn và kết nối doanh nghiệp có kinh nghiệm đầu tư, vận hành trạm sạc. Với những tòa nhà chưa đủ điều kiện, địa phương có thể tìm điểm sạc tập trung gần nhất và kiến nghị bổ sung hạ tầng công cộng.
Các ý kiến đóng góp xin gửi phản hồi dưới bài viết hoặc gửi về email: [email protected]. Xin cảm ơn!