Có 1,18 triệu hệ thống điện mặt trời mái nhà, đề xuất thu phí tái chế tấm pin

Tại bang New South Wales của Australia, đề xuất bắt buộc tái chế tấm pin mặt trời đang mở ra hướng xử lý lượng rác thải được dự báo tăng nhanh trong những năm tới. Chương trình nhằm đưa hàng nghìn tấn tấm pin hết vòng đời ra khỏi các bãi chôn lấp, đồng thời thúc đẩy thu gom, tái chế và thu hồi tài nguyên. Theo đề xuất, các đơn vị cung cấp tấm pin quang điện thuộc diện quản lý tại New South Wales sẽ phải tham gia cơ chế trách nhiệm sản phẩm. Số liệu từ chính quyền New South Wales cho thấy bang này hiện có hơn 1,18 triệu hệ thống điện mặt trời mái nhà đang vận hành. Khi những hệ thống này xuống cấp, lượng tấm pin thải bỏ sẽ tăng thêm, nhất là khi người dân ngày càng thay thế thiết bị cũ bằng các tấm pin hiệu suất cao hơn. Mỗi năm, New South Wales hiện phát sinh khoảng 14.000 tấn rác thải từ tấm pin mặt trời, một con số được dự báo tăng lên 89.000 tấn vào năm 2045. Quy mô rác thải nói trên đang tạo sức ép lớn lên năng lực xử lý hiện nay, vốn chưa đủ bảo đảm an toàn và bền vững cho lượng tấm pin hết vòng đời ngày càng tăng. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường New South Wales, phần lớn tấm pin sau sử dụng vẫn bị đưa tới bãi chôn lấp, lưu kho hoặc thậm chí đổ bỏ trái phép. Tình trạng này khiến những vật liệu còn giá trị trong tấm pin chưa được thu hồi hiệu quả, đồng thời làm gia tăng nguy cơ lãng phí tài nguyên. Bộ trưởng Môi trường và Di sản New South Wales Penny Sharpe cho rằng quy định mới không chỉ tập trung giảm lượng rác thải phải chôn lấp. Chính sách còn hướng tới thu hồi những nguồn tài nguyên có giá trị trong tấm pin, sau đó đưa chúng trở lại chuỗi sử dụng thông qua các hoạt động tái chế phù hợp. Bà Sharpe nhấn mạnh New South Wales đã đón nhận mạnh mẽ điện mặt trời mái nhà, vì vậy bang phải bảo đảm những tấm pin này không trở thành gánh nặng rác thải trong tương lai. Theo Bộ trưởng Penny Sharpe, một chương trình quản lý sản phẩm bắt buộc có thể tạo nền tảng cho nền kinh tế tuần hoàn đối với tấm pin mặt trời. Cơ chế này cũng được kỳ vọng mở ra cơ hội mới trong lĩnh vực tái chế và sản xuất, khi các vật liệu thu hồi được đưa trở lại phục vụ hoạt động kinh tế. Cách tiếp cận đó giúp bài toán xử lý chất thải gắn với mục tiêu phát triển ngành công nghiệp mới, thay vì chỉ tập trung vào khâu loại bỏ. Ông David McElrea, Giám đốc điều hành Smart Energy Council, nhận định dự luật được đề xuất có thể tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, ông cho rằng sáng kiến cấp bang cần được đặt trong một khuôn khổ thống nhất trên toàn Australia, do Chính phủ Liên bang dẫn dắt. Chuỗi cung ứng điện mặt trời không dừng lại ở ranh giới bang, nên các quy định riêng lẻ có thể làm giảm hiệu quả chung của hệ thống. Ông McElrea cảnh báo việc áp dụng nhiều bộ quy định khác nhau sẽ làm tăng chi phí cho người tiêu dùng, doanh nghiệp, ngành công nghiệp và cơ quan quản lý. New South Wales đang thể hiện vai trò dẫn dắt, nhưng nếu không có chương trình cấp Liên bang, hơn 70% tấm pin mặt trời hết vòng đời của Australia sẽ không được thu hồi bên ngoài bang này. Vì vậy, ông kêu gọi Chính phủ Liên bang xây dựng cơ chế quản lý sản phẩm toàn quốc, bảo đảm quy mô, tính thống nhất và sự chắc chắn cần thiết cho ngành. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường New South Wales, quy định dự kiến bắt đầu có hiệu lực vào năm 2028, sau quá trình hoàn thiện dự thảo. Cơ quan này đang tiếp nhận ý kiến đóng góp, với thời hạn kết thúc vào 17 giờ ngày 16 tháng 11 năm 2026. VietnamNet dẫn nguồn cho biết đề xuất đang đặt nền móng sớm cho việc kiểm soát dòng rác thải tấm pin mặt trời, trước khi khối lượng này tăng mạnh trong tương lai.