Có nên nuôi phôi thụ tinh ống nghiệm đến ngày 5?

Nguồn ảnh: VnExpress

Sau khi thụ tinh ống nghiệm, tôi có 6 phôi ngày 3. Nên chuyển phôi sớm hay tiếp tục nuôi đến ngày 5 để có cơ hội chọn được phôi tốt hơn? (Thu Hồng, Bắc Ninh)

Trả lời:

Phôi ngày 3 và ngày 5 khác nhau về giai đoạn phát triển, số lượng tế bào và tiềm năng phát triển. Sau khi trứng kết hợp với tinh trùng, ngày thụ tinh được tính là ngày 0. Đến ngày 3, phôi thường có khoảng 6-9 tế bào. Nếu tiếp tục phát triển thêm khoảng 2 ngày, phôi sẽ đạt giai đoạn phôi nang, thường gọi là phôi ngày 5, với khoảng 200 tế bào.

Từ khoảng ngày 3, bộ gene của phôi bắt đầu được kích hoạt và phôi có những thay đổi mạnh. Do đó, không phải tất cả phôi ngày 3 đều có thể tiếp tục phát triển thành phôi nang.

Thông thường, khoảng 50% phôi ngày 3 có thể phát triển đến ngày 5. Nếu chất lượng phôi ngày 3 tốt, tỷ lệ phát triển thành phôi nang có thể đạt 70-80%. Phôi có chất lượng kém hoặc mang bất thường có thể ngừng phát triển trước khi đạt giai đoạn phôi nang. Việc số lượng phôi giảm khi nuôi từ ngày 3 lên ngày 5 là quá trình chọn lọc tự nhiên.

Bác sĩ đang tư vấn cho người bệnh về quá trình nuôi phôi. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh — Bác sĩ đang tư vấn cho người bệnh về quá trình nuôi phôi. Ảnh minh họa: *Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh*

Nếu chuyển phôi ngày 3 vào tử cung, phôi vẫn phải tiếp tục phân chia trong cơ thể người mẹ để đạt đến giai đoạn phôi nang trước khi làm tổ. Vì vậy, nuôi phôi thêm đến ngày 5 giúp có thêm thời gian theo dõi và đánh giá khả năng tiếp tục phát triển của từng phôi. Quyết định tiếp tục nuôi hay chuyển phôi cần căn cứ số lượng, chất lượng và diễn biến phát triển của phôi.

Tại IVF Tâm Anh, hệ thống nuôi cấy phôi tích hợp camera theo dõi liên tục Time-lapse có thể ghi lại các lần phân chia của phôi suốt quá trình nuôi cấy, giúp chuyên viên phôi học quan sát những thay đổi của phôi. Một số hệ thống còn tích hợp phần mềm phân tích phôi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ đánh giá và phân loại phôi dựa trên hình ảnh cũng như các đặc điểm phát triển.

Theo thông tin được cung cấp, phôi có thể được phân loại theo thang điểm 10, những phôi từ 7 điểm trở lên được đánh giá có khả năng bám tốt hơn so với nhóm điểm thấp hơn.

Ngoài chất lượng phôi, khả năng làm tổ còn phụ thuộc vào tình trạng nội mạc tử cung, cấu trúc buồng tử cung, các bệnh lý liên quan, nội tiết và thời điểm tử cung sẵn sàng tiếp nhận phôi. Vì vậy, lựa chọn chuyển phôi ngày 3 hay tiếp tục nuôi đến ngày 5 cần được cân nhắc trên từng trường hợp, thay vì áp dụng một phương án cho tất cả người bệnh.

Bác sĩ Nguyễn Phúc Hiếu
Trung tâm Hỗ trợ sinh sản
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội

Độc giả gửi câu hỏi về vô sinh hiếm muộn tại đây để bác sĩ giải đáp

Nuôi phôi thụ tinh trong ống nghiệm từ ngày 3 lên ngày 5 là bước sàng lọc sinh học quan trọng nhằm tối ưu khả năng làm tổ. Đến ngày thứ 3, phôi thường đạt từ 6 đến 9 tế bào và bước vào giai đoạn kích hoạt bộ gene. Khi tiếp tục nuôi cấy đến ngày 5, phôi đạt giai đoạn phôi nang với khoảng 200 tế bào, phản ánh tiềm năng phát triển vượt trội trước khi chuyển vào tử cung. Quá trình này tuân theo quy luật chọn lọc tự nhiên khi thông thường chỉ khoảng 50% phôi ngày 3 phát triển thành phôi nang, dù tỷ lệ có thể đạt 70 đến 80% nếu phôi ban đầu có chất lượng tốt. Những phôi mang bất thường di truyền hoặc chất lượng kém thường ngừng phân chia trong giai đoạn này. Việc kéo dài thời gian theo dõi trong phòng thí nghiệm giúp đội ngũ chuyên môn loại trừ các phôi ngừng tiến triển, giảm thiểu nguy cơ thất bại khi chuyển phôi. Để hỗ trợ đánh giá chính xác, các trung tâm như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hiện ứng dụng hệ thống camera Time-lapse ghi hình liên tục kết hợp trí tuệ nhân tạo. Công nghệ này chấm điểm phôi theo thang 10, trong đó nhóm từ 7 điểm trở lên có tiên lượng bám dính cao hơn. Bác sĩ Nguyễn Phúc Hiếu lưu ý quyết định chuyển phôi ngày 3 hay nuôi tiếp ngày 5 phải cá thể hóa theo số lượng phôi, tình trạng nội mạc tử cung và các yếu tố nội tiết của từng bệnh nhân.