Tôi bị bệnh đái tháo đường và nghe nhiều người nói dùng lá xoài non nấu nước uống có tác dụng hạ đường huyết. Xin chuyên gia tư vấn? (Thúy Hoa - Hà Nội).
Lương y Bùi Đắc Sáng - Hội Đông Y Hà Nội tư vấn:
Lá xoài được sử dụng trong y học cổ truyền ở một số quốc gia châu Á và thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học, trong đó có mangiferin và các polyphenol. Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy những hoạt chất này có tiềm năng tác động đến quá trình chuyển hóa đường trong cơ thể.
Cụ thể, các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật gợi ý chiết xuất lá xoài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của insulin, đồng thời ức chế một số enzyme tham gia phân giải carbohydrate tại ruột. Những cơ chế này có khả năng góp phần hạn chế tình trạng đường huyết tăng sau ăn.
Bên cạnh đó, các hợp chất chống oxy hóa trong lá xoài đang được nghiên cứu về vai trò đối với quá trình chuyển hóa lipid và bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa. Đây là những vấn đề có liên quan đến bệnh đái tháo đường và các biến chứng lâu dài của bệnh.
Tuy nhiên, những tác dụng trên không đồng nghĩa với việc lá xoài có thể điều trị bệnh đái tháo đường ở người. Phần lớn bằng chứng hiện có vẫn đến từ nghiên cứu tiền lâm sàng. Các dữ liệu về hiệu quả, liều dùng, độ an toàn và tác dụng lâu dài của lá xoài trên người bệnh còn hạn chế.
Theo y học cổ truyền, lá xoài được sử dụng trong một số bài thuốc với mục đích hỗ trợ cải thiện các triệu chứng nhất định. Tuy nhiên, kinh nghiệm sử dụng truyền thống không thể thay thế bằng chứng lâm sàng khi đánh giá hiệu quả kiểm soát đường huyết.
Người mắc đái tháo đường không nên tự ý uống nước lá xoài hoặc sử dụng các sản phẩm chiết xuất từ loại lá này với mục đích thay thế thuốc điều trị. Hiện chưa có đủ bằng chứng để khuyến cáo lá xoài như một phương pháp điều trị bệnh.
Việc tự sắc lá xoài uống hằng ngày cũng tiềm ẩn những rủi ro do chưa xác định được liều lượng phù hợp, hàm lượng hoạt chất trong từng loại lá và độ an toàn khi sử dụng kéo dài. Ngoài ra, khả năng tương tác giữa chiết xuất lá xoài với thuốc hạ đường huyết chưa được làm rõ đầy đủ.
Người bệnh cần đặc biệt lưu ý không tự ý ngừng thuốc, giảm liều insulin hoặc thay đổi phác đồ điều trị để chuyển sang sử dụng thảo dược. Kiểm soát đường huyết không tốt có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mắt, thận, thần kinh và tim mạch.
Nếu muốn sử dụng lá xoài hoặc bất kỳ loại thảo dược nào, người bệnh nên trao đổi trước với bác sĩ điều trị.