BS.CKI Phạm Phong Luân, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết khó thở là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân suy tim, xuất hiện từ giai đoạn hai trở lên. Cơ tim bị tổn thương ảnh hưởng đến chức năng bơm máu từ tim đến các cơ quan, khiến máu bị ứ lại trong mạch máu phổi, cản trở quá trình trao đổi khí tại phổi gây khó thở. Dưới đây là những đặc điểm cơn khó thở cảnh báo suy tim.
Khó thở khi nằm: Người bệnh cảm thấy không thở được khi nằm xem tivi, đọc sách hoặc nằm trong lúc khám. Cơn khó thở giảm khi đứng hoặc ngồi dậy. Nguyên nhân là do khi nằm ngửa, máu từ chân dồn về các mạch máu phổi, gây tích tụ dịch quanh phổi và tràn vào các phế nang, làm phổi khó trao đổi khí.
Khó thở về đêm: Suy tim khó thở về đêm biểu hiện bằng cơn khó thở xảy ra trong lúc ngủ, khiến người bệnh không thở được và đột ngột tỉnh giấc. Cơn khó thở thường kèm theo ho, liên quan đến ứ máu ở mạch máu phổi. Người bệnh cảm thấy dễ thở hơn sau 10-15 phút khi ngồi dậy.
Siêu âm tim giúp xác định nguyên nhân khó thở do suy tim hay các bệnh lý khác. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Khó thở khi gắng sức: Đây là dấu hiệu nhận biết thường gặp nhất trong suy tim. Bệnh nhân ở giai đoạn đầu có biểu hiện khó thở, hụt hơi kèm theo đau ngực trong các hoạt động gắng sức vừa phải như đi bộ, leo cầu thang, tập thể dục hoặc vận động mạnh. Triệu chứng giảm khi người bệnh nghỉ ngơi. Tuy nhiên trong giai đoạn bệnh tiến triển nặng, khó thở khi gắng sức thường không cải thiện ngay cả khi nghỉ.
Khó thở do suy tim thường kèm đau tức ngực, mệt mỏi, sưng phù bàn chân, tĩnh mạch cổ nổi... Trong khi đó, ở các bệnh lý hô hấp, khó thở hay kèm theo triệu chứng nghẹt mũi, sốt, ho...
Để góp phần kiểm soát và giảm khó thở ở bệnh nhân suy giảm chức năng tim, bác sĩ Luân lưu ý trước tiên cần điều chỉnh chế độ ăn bằng cách kiểm soát lượng muối nạp vào hàng ngày, tối đa 2 g muối một ngày. Bổ sung các loại thực phẩm giàu chất xơ, omega-3 và chất chống oxy hóa, hạn chế rượu bia, thay thế các loại thịt đỏ bằng thịt trắng từ cá, thịt gà, thịt vịt (bỏ da). Mỗi người nên xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh, tập luyện tối thiểu 30 phút một ngày, không hút thuốc lá, ngủ đủ giấc, không thức khuya, kiểm soát căng thẳng, duy trì cân nặng hợp lý.
Bác sĩ Luân khuyến cáo mỗi người nên khám sức khỏe 6-12 tháng một lần để phát hiện sớm bất thường. Khi xuất hiện triệu chứng khó thở, nhất là ở người có bệnh nền, người lớn tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, cần khám tim mạch chuyên sâu để xác định nguyên nhân, điều trị kịp thời.
Bên cạnh suy tim, một số bệnh lý khác cũng có biểu hiện khó thở, chẳng hạn bệnh mạch vành, bệnh van tim, viêm phổi, phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh thanh quản và khí quản, dị ứng...
Thu Hà
Độc giả đặt câu hỏi bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp