Theo ThS.BS Dương Minh Phúc, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, người bệnh tiểu đường có nguy cơ tổn thương mắt, suy giảm thị lực, thậm chí mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bởi đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm thay đổi cấu trúc thủy tinh thể, gây đục thủy tinh thể sớm hoặc tiến triển nhanh, phức tạp hơn. Tại võng mạc, các mạch máu nhỏ có thể bị tổn thương khiến thành mạch rò rỉ, gây thiếu máu võng mạc, kích thích hình thành mạch máu mới (tân mạch), dẫn đến bệnh võng mạc tiểu đường.
Các mạch máu mới bất thường, dễ vỡ làm dịch thoát ra và tích tụ tại hoàng điểm, gây phù hoàng điểm. Các mạch máu này khi xuất hiện tại vị trí mống mắt, góc tiền phòng, làm cản trở đường thoát ra của dịch thủy - chất nuôi dưỡng bên trong mắt, khiến áp lực trong mắt tăng cao, gây tăng nhãn áp, tình trạng kéo dài có thể dẫn đến glôcôm.
Các tổn thương này có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc cùng lúc. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không biểu hiện rõ ràng. Khi tiến triển, tùy vào loại bệnh, mức độ và tình trạng, người bệnh có thể nhìn mờ, thấy quầng xanh quanh đèn, chói sáng hoặc đau nhức mắt. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có nguy cơ suy giảm thị lực vĩnh viễn, thậm chí mù lòa.
Bác sĩ Phúc kiểm tra mắt cho một người đàn ông. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo thống kê từ Bộ Y tế, năm 2025, Việt Nam có khoảng 7 triệu người bệnh tiểu đường, trong đó gần 40% gặp biến chứng liên quan thần kinh, mắt với bệnh võng mạc, phù hoàng điểm. Bác sĩ Phúc khuyến cáo người bệnh tiểu đường lâu năm hoặc tiểu đường thai kỳ cần khám mắt định kỳ tại cơ sở có chuyên khoa Mắt để theo dõi thị lực, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng bất thường.
Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm, chụp cắt lớp quang học OCT, chụp màu đáy mắt FO hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khác để kiểm tra võng mạc và thần kinh thị giác, phát hiện sớm những tổn thương tiềm ẩn, giúp bảo tồn thị lực.
Kiểm soát đường huyết đóng vai trò quan trọng trong hạn chế biến chứng tại mắt và toàn thân. Người bệnh cần tuân thủ điều trị, không tự ý ngưng thuốc hoặc điều chỉnh liều, kiểm soát các yếu tố nguy cơ đi kèm như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu.
Người bệnh tiểu đường cần khám sức khỏe định kỳ để theo dõi đường huyết và các chỉ số sức khỏe toàn thân. Phát hiện sớm bất thường và điều trị kịp thời không chỉ ngăn ngừa biến chứng tại mắt, mà còn giảm nguy cơ tổn thương tim mạch, thận, thần kinh và các cơ quan khác.
Ngọc Kim Thắm
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp