Theo các chuyên gia y tế, lão hóa là quy luật tự nhiên nhưng diễn tiến ở mỗi người không giống nhau. Bác sĩ Tate Hinkle, chuyên khoa y học gia đình, cho biết tuổi tác tăng dần thường đi kèm với tình trạng giảm khối lượng cơ, phản xạ chậm, khớp cứng hơn, thị lực và thính lực suy giảm, đồng thời thời gian phục hồi sau vận động cũng kéo dài hơn.
Tuy nhiên, quá trình này diễn ra từ từ và tuổi già không đồng nghĩa với việc mất đi sự độc lập. Bác sĩ Uma Darji, chuyên gia y học gia đình tại Bắc Carolina (Mỹ), nhận định mục tiêu của việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không phải là cố gắng né tránh tuổi già, mà là duy trì chức năng vận động để tiếp tục làm những công việc có ý nghĩa.
Để kiểm tra nhanh khả năng vận động, các bác sĩ thường áp dụng bài test đứng một chân trong 10 giây. Theo bác sĩ nội khoa Yoshua Quinones tại Medical Offices of Manhattan, động tác này đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa cơ bắp, khớp, dây thần kinh, mắt, tai trong và não bộ.
Bác sĩ David Cutler, chuyên khoa y học gia đình tại Trung tâm Sức khỏe Providence Saint John, đưa ra các mốc đánh giá cụ thể:
-
Trên 30 giây: Mức độ thăng bằng rất tốt.
-
Từ 10 đến 30 giây: Bắt đầu có dấu hiệu suy giảm, cần theo dõi thêm.
-
Dưới 10 giây: Khả năng thăng bằng hạn chế rõ rệt, đặc biệt ở người lớn tuổi.
-
Không thể thực hiện: Cảnh báo nguy cơ té ngã và suy giảm chức năng vận động, cần được chuyên gia y tế đánh giá chuyên sâu.
Theo bác sĩ Darji, phần lớn người khỏe mạnh dưới 70 tuổi có thể vượt qua mốc 10 giây. Dữ liệu khảo sát trên nhóm người từ 51 đến 75 tuổi cũng chỉ ra rằng hầu hết người ở đầu độ tuổi 50 đều hoàn thành bài kiểm tra, nhưng có tới 54% người ở độ tuổi 71-75 không thể đứng vững trong 10 giây.
Động tác đứng một chân có thể là thước đo mức độ lão hóa. Ảnh: Pexel
Dù vậy, bác sĩ Hinkle nhấn mạnh đây không phải là công cụ tự chẩn đoán bệnh. Những người từng bị ngã, dáng đi không vững, đang dùng thiết bị hỗ trợ hoặc hay chóng mặt không nên tự thử nghiệm một mình tại nhà để tránh rủi ro chấn thương.
Không thể đứng vững 10 giây có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể suy yếu, khó hồi phục trước các biến cố sức khỏe và đối mặt với nguy cơ té ngã cao. Tuy nhiên, người thực hiện không nên quá lo lắng vì kết quả này còn chịu tác động từ tác dụng phụ của thuốc, thị lực kém hay bệnh lý tai trong.
Khả năng thăng bằng hoàn toàn có thể cải thiện thông qua rèn luyện thể chất hằng ngày:
-
Tăng cường sức mạnh cơ chân và hông: Thực hiện các bài tập đơn giản tại nhà như đứng lên - ngồi xuống từ ghế, nhón gót có điểm tựa hoặc các động tác kháng lực nhẹ.
-
Tích cực vận động: Duy trì thói quen đi bộ, khiêu vũ hoặc các bài tập cardio nhẹ nhàng để kích hoạt hệ cơ bắp.
-
Tập đứng một chân: Những người có thể trạng an toàn có thể tận dụng thời gian rảnh như lúc đánh răng để tập đứng thăng bằng mỗi bên chân.
Theo bác sĩ Darji, nếu nguyên nhân suy giảm thăng bằng bắt nguồn từ việc ít vận động hoặc yếu cơ, các bài tập phục hồi chức năng và vật lý trị liệu phù hợp sẽ giúp người cao tuổi cải thiện thể lực và duy trì sự vững vàng khi di chuyển.
Mỹ Ý (Theo Yahoo)