Sáng 19/10, tại Trường THCS Hoàng Mai (Hà Nội), Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) phối hợp cùng nhiều đơn vị khởi động chương trình giáo dục học đường “Là con gái thật tuyệt - Hành trình từ đô thị tới biên cương”, năm học 2026-2027.
Chương trình nhằm trang bị kiến thức về tuổi dậy thì, sức khỏe kinh nguyệt và kỹ năng chăm sóc bản thân cho nữ sinh trung học cơ sở, giúp các em hiểu rõ những thay đổi của cơ thể và chủ động bảo vệ sức khỏe.
Các lãnh đạo, khách mời cùng nhau bấm nút khởi động chương trình "Là con gái thật tuyệt - Hành trình từ đô thị tới biên cương" (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp).
Chia sẻ kiến thức tại giáo dục giới tính và chăm sóc sức khỏe sinh sản tuổi dậy thì tại chương trình, bác sĩ Hồ Mai Hoa kể lại trường hợp một bé gái học lớp 5 gặp sự cố nghiêm trọng do thiếu kiến thức về kinh nguyệt.
Khi thấy máu chảy ra từ vùng kín, em nghĩ mình bị thương nhưng không dám kể với bố mẹ. Để cầm máu, bé gái lấy vải quấn rồi nhét vào âm đạo.
Dị vật mắc kẹt bên trong suốt một năm mà em không biết cách xử lý, gia đình cũng không hay biết. Khi được đưa đến cơ sở y tế, các bác sĩ phát hiện dị vật nhưng không thể lấy ra theo cách thông thường, buộc phải gây mê và phẫu thuật.
“Đây là trường hợp đáng tiếc, cho thấy việc trẻ thiếu kiến thức về kinh nguyệt và cách chăm sóc cơ thể có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng”, bác sĩ Hoa chia sẻ.
Theo chuyên gia, trẻ em gái cần được trang bị kiến thức về tuổi dậy thì trước khi cơ thể xuất hiện những thay đổi rõ rệt. Khi được chuẩn bị đầy đủ, các em sẽ hiểu hơn về những biến đổi sinh lý của bản thân, tránh hoang mang và có cách xử lý phù hợp khi gặp tình huống bất ngờ.
"Khi đến kỳ kinh nguyệt các em cần biết đây là hiện tượng sinh lý tự nhiên, được hướng dẫn cách sử dụng băng vệ sinh, giữ vệ sinh vùng kín và thay băng đúng cách. Khi gặp dấu hiệu bất thường hoặc không biết xử lý tình huống, trẻ cần chủ động tìm đến bố mẹ, thầy cô hoặc nhân viên y tế để được hỗ trợ", vị bác sĩ cho hay.
Bác sĩ Hồ Mai Hoa chia sẻ kiến thức về giới tính tại chương trình (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp).
Chuyên gia cho rằng, giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản cần có sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường. Việc cung cấp kiến thức không nên chỉ bắt đầu khi trẻ đã có kinh nguyệt, mà cần được thực hiện từ sớm, bằng cách truyền đạt phù hợp với độ tuổi để các em có thể tiếp nhận một cách tự nhiên.
Tại chương trình, Nguyễn Minh Trang, học sinh lớp 7 Trường THCS Hoàng Mai, cho biết bản thân từng lo lắng, thậm chí xấu hổ khi lần đầu có kinh nguyệt.
Do chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng chăm sóc cơ thể, Trang từng lúng túng trong việc xử lý vệ sinh, đặc biệt vào những ngày hành kinh. Em cũng cảm thấy e ngại khi tham gia các hoạt động cùng lớp vì sợ gặp sự cố.
Từ trải nghiệm của mình, nữ sinh cho rằng giáo dục giới tính cần được triển khai sớm để các bạn gái hiểu về những thay đổi của cơ thể, biết cách chăm sóc bản thân và bớt hoang mang khi bước vào tuổi dậy thì.
Những băn khoăn của Trang cũng được phản ánh qua kết quả khảo sát do chương trình thực hiện với hơn 4.800 nữ sinh trung học cơ sở.
Theo bà Trần Thị Bích Loan, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), kết quả khảo sát cho thấy kiến thức về sức khỏe kinh nguyệt và khả năng chủ động xử lý các tình huống phát sinh tại trường học vẫn là những vấn đề cần được quan tâm.
500 học sinh nữ trường THSC Hoàng Mai tham dự chương trình "Là con gái thật tuyệt - Hành trình từ đô thị tới biên cương" (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp).
Cụ thể, chỉ 32% nữ sinh hiểu đúng và đầy đủ về chu kỳ kinh nguyệt. Hơn 60% các em mới nhận diện kinh nguyệt qua những biểu hiện thể chất thông thường mà chưa hiểu rõ đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu có khả năng sinh sản.
Đáng chú ý, hơn 67% nữ sinh cho biết cảm thấy bất tiện khi kinh nguyệt xuất hiện bất ngờ tại trường học. Khi chưa chuẩn bị sẵn vật dụng cần thiết, hơn 23% cho biết sử dụng giấy vệ sinh hoặc vải sạch để xử lý tình huống, trong khi 22% lựa chọn xin giáo viên cho về nhà.
Ngoài kiến thức chăm sóc sức khỏe cá nhân, khả năng tìm kiếm sự trợ giúp cũng là vấn đề đáng lưu ý. Hơn 30% nữ sinh tham gia khảo sát chưa ghi nhớ chính xác số Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111.
“Những kết quả này cho thấy nhu cầu tăng cường giáo dục sức khỏe kinh nguyệt tuổi dậy thì, giúp nữ sinh hiểu rõ hơn về những thay đổi của cơ thể, biết cách chăm sóc bản thân và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ là vô cùng cần thiết”, bà Loan nói.
Theo Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, việc giáo dục sức khỏe kinh nguyệt cần được thực hiện đồng bộ, giúp học sinh không chỉ có kiến thức mà còn biết cách ứng phó khi gặp tình huống phát sinh trong môi trường học đường.