Ngày 18/9, sau 10 ngày xét xử và nghị án, TAND TP Đồng Nai tuyên phạt ông Bùi Thế Hùng, cựu Viện trưởng Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, mức án 19 năm 6 tháng về các tội Nhận hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và Môi giới hối lộ.
Ông Lê Văn Hùng, người kế nhiệm, bị phạt 18 năm tù về tội Nhận hối lộ.
Liên quan đến vụ án, Trần Văn Thành, cựu Giám đốc Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên, lĩnh 4 năm tù về tội Nhận hối lộ.
39 bị cáo khác bị phạt từ hai năm tù treo đến 8 năm tù giam. Trong đó, có bị cáo được tuyên bằng thời gian tạm giam và trả tự do tại tòa; một số người đã bị xét xử trong những vụ án khác, bị tổng hợp và phải chấp hành hình phạt chung.
Ông Bùi Thế Hùng (ngồi, bên phải), cựu Viện trưởng Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, tại tòa chiều 18/9. Ảnh: Phạm Hải
Tòa: 'Các bị cáo lợi dụng chính sách nhân đạo để vụ lợi cá nhân'
Theo HĐXX, các bị cáo biết rõ việc đưa, nhận, môi giới hối lộ và lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm sai lệch kết luận giám định là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện vì vụ lợi.
Tòa đánh giá kết luận giám định pháp y tâm thần có ý nghĩa quan trọng trong điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự - là căn cứ xác định khả năng nhận thức, điều khiển hành vi, trách nhiệm hình sự và việc áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Kết luận sai có thể dẫn đến bỏ lọt tội phạm, người phạm tội hoặc gây oan sai.
"Các bị cáo đã lợi dụng chính sách nhân đạo, cố ý làm sai lệch hồ sơ để đưa ra kết luận có lợi cho người được giám định, xâm phạm hoạt động đúng đắn, minh bạch của công tác giám định và ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan", bản án nêu.
HĐXX xác định những người đưa hối lộ nhằm trốn tránh hoặc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự; người môi giới tạo điều kiện để bên đưa và nhận hối lộ tiếp cận, thỏa thuận và thực hiện việc đưa tiền.
Theo tòa, đây là vụ án đồng phạm đơn giản. Các bị cáo không bàn bạc, cấu kết chặt chẽ hay phân công nhiệm vụ cụ thể mà chủ yếu tiếp nhận ý chí của nhau để thực hiện hành vi.
Mức án tòa áp dụng được phân hóa theo vị trí công tác, mức độ tham gia, số lần phạm tội và số tiền hưởng lợi. Trong đó, ông Bùi Thế Hùng, Lê Văn Hùng và Trần Văn Thành có vai trò cao hơn do là người đứng đầu đơn vị, Chủ tịch Hội đồng giám định hoặc trực tiếp ký ban hành kết luận.
Khi lượng hình, HĐXX ghi nhận phần lớn bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và có các tình tiết giảm nhẹ khác.
Do hành vi đã được truy tố, xét xử theo tổng số tiền phạm tội, tòa không áp dụng tình tiết tăng nặng "phạm tội 2 lần trở lên" đối với những bị cáo thuộc trường hợp này.
HĐXX tuyên án chiều 18/9. Ảnh: Phạm Hải
26 kết luận giám định bị xác định sai sự thật
Bản án xác định, từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2024, các bị cáo đã 29 lần thực hiện việc đưa, nhận, môi giới hối lộ hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm sai lệch hồ sơ, kết luận giám định pháp y tâm thần tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên.
Hành vi của các bị cáo dẫn đến 26 kết luận giám định, 3 hồ sơ bệnh án sai sự thật và một trường hợp chuyển khoa điều trị bắt buộc không đúng quy định. Số tiền liên quan mỗi trường hợp từ 20 triệu đồng đến 2 tỷ đồng.
Trong ba trường hợp hồ sơ bệnh án tâm thần bị xác định làm sai sự thật có Võ Thị Thanh Mai, vợ Nguyễn Thái Luyện, Chủ tịch Tập đoàn địa ốc Alibaba.
Viện trưởng Bùi Thế Hùng đã tham gia 18 Hội đồng giám định, nhận tổng cộng khoảng 1,25 tỷ đồng, hưởng lợi 270 triệu đồng; đồng thời môi giới hối lộ 250 triệu đồng.
Người kế nhiệm Lê Văn Hùng, giữ chức Viện trưởng từ tháng 5/2022 đến tháng 5/2024, tham gia 17 hội đồng giám định, nhận hối lộ với tổng số tiền 768 triệu đồng.
Trần Văn Thành, khi tham gia hội đồng giám định đã cùng đồng phạm nhận hối lộ ba vụ tổng cộng 330 triệu đồng, trong đó có việc ban hành một kết luận giám định tâm thần sai sự thật. Ông Thành hưởng lợi 278 triệu đồng.
Các bị cáo nghe tuyên án chiều 18/9. Ảnh: Phạm Hải
Phạm Hải