Thanh Niên • 25/09/2026 13:20

Đà Nẵng áp dụng cơ chế đặc thù về khoáng sản cho dự án hơn 45.000 tỉ

UBND thành phố Đà Nẵng xác định dự án đầu tư xây dựng tổng thể bến cảng container Liên Chiểu là công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội được áp dụng một số cơ chế đặc thù, qua đó tạo điều kiện khai thác nguồn vật liệu phục vụ thi công.

Ngày 25.9, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố, đã ký quyết định xác định dự án đầu tư xây dựng tổng thể bến cảng container Liên Chiểu là công trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội được áp dụng một số cơ chế đặc thù theo quy định của luật Địa chất và khoáng sản.

Việc xác định dự án thuộc diện này cho phép các cơ quan có thẩm quyền áp dụng một số cơ chế đặc thù liên quan đến khai thác khoáng sản làm vật liệu san lấp, vật liệu xây dựng phục vụ thi công dự án.

Cụ thể, việc cấp phép khai thác khoáng sản nhóm 3 và nhóm 4 để cung cấp vật liệu cho dự án không phải căn cứ vào phương án quản lý địa chất, khoáng sản.

Cơ chế này nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng với khối lượng lớn, góp phần bảo đảm tiến độ triển khai dự án, đồng thời tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng logistics và cảng biển của Đà Nẵng.

Tuy nhiên, UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu việc khai thác, quản lý và sử dụng nguồn khoáng sản phải được kiểm soát chặt chẽ.

Theo đó, toàn bộ khoáng sản được khai thác tại các khu vực được khoanh định để phục vụ dự án chỉ được sử dụng cho dự án bến cảng container Liên Chiểu; không được mua bán, trao đổi, chuyển nhượng hoặc sử dụng cho bất kỳ công trình, dự án nào khác.

Quyết định cũng nêu rõ cơ chế đặc thù này không thay thế các thủ tục về đầu tư, xây dựng, khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, khảo sát, thăm dò và cấp giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định pháp luật.

Các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác khoáng sản vẫn phải thực hiện đầy đủ các quy định liên quan đến đất đai, bảo vệ môi trường, tài nguyên nước, lâm nghiệp, xây dựng, an toàn lao động và các nghĩa vụ tài chính.

UBND thành phố Đà Nẵng giao Sở Công thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu khoanh định, phê duyệt hoặc điều chỉnh khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phục vụ dự án; hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ để tham mưu UBND thành phố cấp phép hoạt động khoáng sản theo thẩm quyền.

Đối với nhà đầu tư, UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu xác định rõ nhu cầu, khối lượng, chủng loại và tiến độ sử dụng vật liệu xây dựng phục vụ dự án. Nhà đầu tư phải thực hiện đầy đủ việc khảo sát, đánh giá, thăm dò khoáng sản và lập phương án khai thác theo quy định.

Hồ sơ khai thác cũng phải thể hiện đầy đủ các nội dung về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường, ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác và các yêu cầu liên quan khác.

Việc áp dụng cơ chế đặc thù được kỳ vọng góp phần tháo gỡ bài toán nguồn vật liệu phục vụ dự án bến cảng container Liên Chiểu, trong khi vẫn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ để tránh thất thoát, sử dụng sai mục đích nguồn tài nguyên khoáng sản.

Dự án bến cảng container Liên Chiểu được UBND thành phố Đà Nẵng phê duyệt với tổng vốn đầu tư gần 2 tỉ USD (tương đương khoảng 45.268 tỉ đồng), quy mô diện tích khoảng 172,6 ha (không bao gồm khu nước kết nối, luồng tàu và vũng quay tàu dùng chung trong khu bến Liên Chiểu).

UBND thành phố Đà Nẵng đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư là liên danh gồm Công ty cổ phần Tập đoàn Hateco, Công ty TNHH Cảng biển Hateco và APM Terminals B.V. (Hà Lan).

Theo quy hoạch, dự án sẽ được xây dựng gồm 8 bến container với tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2.750 m, có khả năng tiếp nhận tàu container lên đến 18.000 TEU. Dự án hướng tới xây dựng hệ thống cảng hiện đại, đồng bộ, đạt tiêu chuẩn cảng xanh và cảng trung chuyển quốc tế.

Ngoài ra, dự án còn bố trí bến sà lan có thể tiếp nhận tàu đến 5.000 tấn nhằm phục vụ việc gom, chia hàng hóa giữa khu bến container với các cảng biển và tuyến vận tải thủy nội địa.

Ngày 25.9, UBND thành phố Đà Nẵng công bố quyết định xác định dự án đầu tư xây dựng tổng thể bến cảng container Liên Chiểu thuộc diện được áp dụng cơ chế đặc thù theo luật Địa chất và khoáng sản. Quyết định do ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, ký, mở đường cho việc cung ứng khoáng sản phục vụ một dự án hạ tầng quy mô rất lớn. Theo thông tin Thanh Niên, cơ chế này tập trung vào nguồn vật liệu san lấp và vật liệu xây dựng cần thiết cho quá trình thi công bến cảng. Điểm đáng chú ý là các cơ quan có thẩm quyền có thể cấp phép khai thác khoáng sản nhóm 3 và nhóm 4 để cung cấp vật liệu cho dự án mà không căn cứ vào phương án quản lý địa chất, khoáng sản. Cách làm này nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu với khối lượng lớn, qua đó hạn chế nguy cơ thiếu nguồn cung và góp phần giữ tiến độ xây dựng công trình. Đà Nẵng đồng thời kỳ vọng cơ chế mới tạo thêm điều kiện huy động nguồn lực, phát triển hệ thống logistics và nâng tầm hạ tầng cảng biển của thành phố. Dù mở cơ chế, thành phố yêu cầu toàn bộ hoạt động khai thác, quản lý và sử dụng khoáng sản phải được kiểm soát chặt chẽ, tránh phát sinh thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích. Khoáng sản khai thác tại những khu vực được khoanh định phục vụ dự án chỉ được dùng cho bến cảng container Liên Chiểu, tuyệt đối không mua bán, trao đổi, chuyển nhượng hoặc đưa vào công trình khác. Đây là ranh giới quan trọng nhằm bảo đảm nguồn tài nguyên được sử dụng đúng nơi, đúng khối lượng và đúng yêu cầu của dự án. Quyết định cũng nhấn mạnh cơ chế đặc thù không thay thế các thủ tục bắt buộc về đầu tư, xây dựng, khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, khảo sát, thăm dò và cấp giấy phép khai thác. Những tổ chức, cá nhân được cấp phép vẫn phải tuân thủ đầy đủ quy định về đất đai, môi trường, tài nguyên nước, lâm nghiệp, xây dựng, an toàn lao động và nghĩa vụ tài chính. Vì vậy, việc được áp dụng cơ chế đặc thù không đồng nghĩa với miễn giảm toàn bộ yêu cầu pháp lý trong quá trình khai thác và thi công. UBND thành phố giao Sở Công thương chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan tham mưu khoanh định, phê duyệt hoặc điều chỉnh khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phục vụ dự án. Sở này cũng có trách nhiệm hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ, sau đó tham mưu UBND thành phố cấp phép hoạt động khoáng sản theo thẩm quyền. Quy trình được phân công rõ nhằm kết nối nhu cầu vật liệu của nhà đầu tư với yêu cầu quản lý tài nguyên của cơ quan chức năng. Về phía nhà đầu tư, thành phố yêu cầu xác định cụ thể nhu cầu, khối lượng, chủng loại và tiến độ sử dụng vật liệu xây dựng trong từng giai đoạn thực hiện dự án. Nhà đầu tư phải khảo sát, đánh giá, thăm dò khoáng sản, đồng thời lập phương án khai thác theo đúng quy định hiện hành. Hồ sơ khai thác còn phải nêu rõ giải pháp an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường, ký quỹ cải tạo và phục hồi môi trường sau khai thác cùng các yêu cầu liên quan. Việc áp dụng cơ chế đặc thù được kỳ vọng tháo gỡ bài toán vật liệu cho bến cảng container Liên Chiểu, trong bối cảnh dự án cần nguồn cung lớn và triển khai trên quy mô rộng. Tuy nhiên, hiệu quả của cơ chế sẽ phụ thuộc vào khả năng kiểm soát từ khâu khoanh định khu vực, cấp phép khai thác đến theo dõi quá trình sử dụng vật liệu. Mục tiêu đặt ra là vừa bảo đảm tiến độ công trình, vừa bảo vệ tài nguyên khoáng sản và ngăn chặn việc dùng vật liệu ngoài phạm vi được phê duyệt. Dự án được UBND thành phố Đà Nẵng phê duyệt với tổng vốn gần 2 tỉ USD, tương đương khoảng 45.268 tỉ đồng, trên diện tích khoảng 172,6 ha, không tính khu nước kết nối, luồng tàu và vũng quay tàu dùng chung. Nhà đầu tư được lựa chọn là liên danh Công ty cổ phần Tập đoàn Hateco, Công ty TNHH Cảng biển Hateco và APM Terminals B.V. của Hà Lan, với quy hoạch gồm tám bến container dài khoảng 2.750 m. Khi hoàn thành theo quy hoạch, cảng có thể tiếp nhận tàu container đến 18.000 TEU, hướng tới tiêu chuẩn cảng xanh, cảng trung chuyển quốc tế, đồng thời có bến sà lan tiếp nhận tàu đến 5.000 tấn để kết nối hàng hóa với các cảng biển và tuyến vận tải thủy nội địa.

Xem thêm tại Thanh Niên