Đà Nẵng chi gần 400 tỉ đồng bảo tồn rừng thiêng Trung Sơn

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ngày 17.9, UBND TP.Đà Nẵng cho biết vừa phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và giao thông Khu di tích Đồi Trung Sơn (P.Liên Chiểu), với tổng mức đầu tư gần 400 tỉ đồng.

Dự án do UBND P.Liên Chiểu làm chủ đầu tư và trực tiếp điều hành, gồm 2 hợp phần: đền bù, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Mục tiêu là hình thành công viên cây xanh gắn với tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, lịch sử của khu di tích.

TP.Đà Nẵng dự kiến bố trí hơn 150 lô đất tái định cư cho các hộ dân chịu ảnh hưởng, đồng thời di dời tuyến điện 110 kV sang vị trí mới. Hệ thống hạ tầng của dự án gồm điện, chiếu sáng, cấp thoát nước, cây xanh, cảnh quan và bãi đỗ xe.

Theo UBND TP.Đà Nẵng, dự án nhằm phục vụ các hoạt động tri ân, giáo dục truyền thống đấu tranh giành độc lập dân tộc, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của cộng đồng.

Như Thanh Niên đã thông tin, rừng Trung Sơn rộng hơn 11 ha, được người dân gìn giữ từ khi làng Trung Sơn hình thành năm 1670. Khu rừng còn lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng như đình Trung Sơn, giếng Chăm cổ, các khu mộ, miếu thờ và bia tưởng niệm liệt sĩ.

Qua nhiều thế hệ, người dân vẫn duy trì những quy ước như không chặt cây, không lấy cát trắng và không chôn cất người chết trong rừng. Năm 2019, UBND TP.Đà Nẵng thống nhất điều chỉnh quy hoạch theo hướng giữ nguyên hiện trạng, không san gạt rừng Trung Sơn; Sở VH-TT-DL cũng đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng khu vực này là di tích cấp thành phố.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026 - 2027, các cơ quan chức năng sẽ thực hiện thủ tục chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ và giải phóng mặt bằng; giai đoạn 2027 - 2029 triển khai thi công.

Việc Đà Nẵng dành gần 400 tỉ đồng xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và giao thông Khu di tích Đồi Trung Sơn cho thấy thành phố đang chuyển từ chủ trương giữ rừng sang đầu tư bảo tồn gắn với khai thác giá trị công cộng. Dự án do UBND P.Liên Chiểu làm chủ đầu tư, gồm hai hợp phần đền bù, giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng, hướng tới hình thành công viên cây xanh phục vụ cộng đồng nhưng vẫn tôn tạo không gian văn hóa, lịch sử. Bài toán lớn nhất là tổ chức lại hạ tầng mà không làm suy giảm giá trị nguyên trạng của khu rừng rộng hơn 11 ha, được người dân gìn giữ từ khi làng Trung Sơn hình thành năm 1670. Hơn 150 lô đất tái định cư dự kiến được bố trí cho các hộ chịu ảnh hưởng, cùng việc di dời tuyến điện 110 kV và xây dựng hệ thống điện, chiếu sáng, cấp thoát nước, cảnh quan, cây xanh, bãi đỗ xe, cho thấy quy mô can thiệp đáng kể của dự án. Giá trị của Trung Sơn không chỉ nằm ở thảm cây lâu đời mà còn được tạo nên bởi quần thể dấu tích gồm đình làng, giếng Chăm cổ, các khu mộ, miếu thờ và bia tưởng niệm liệt sĩ. Những quy ước cộng đồng như không chặt cây, không lấy cát trắng, không chôn cất người chết trong rừng đã trở thành cơ chế bảo vệ hữu hiệu qua nhiều thế hệ, đồng thời phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa tín ngưỡng, ký ức làng xã và môi trường tự nhiên. Nền tảng pháp lý cho hướng bảo tồn đã được xác lập từ năm 2019, khi UBND TP.Đà Nẵng thống nhất giữ nguyên hiện trạng, không san gạt rừng Trung Sơn, còn Sở VH-TT-DL hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích cấp thành phố. Theo tiến độ, giai đoạn 2026 đến 2027 sẽ tập trung chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ và giải phóng mặt bằng, trước khi thi công từ năm 2027 đến 2029, qua đó tạo điều kiện phục vụ tri ân, giáo dục truyền thống và sinh hoạt văn hóa cộng đồng.