Ngập lụt nhiều nơi, người Hà Nội “vượt sông trên phố” - Thanh Niên

Mưa lớn ngày thứ 5 liên tiếp khiến đường phố Hà Nội ngập sâu, đời sống sinh hoạt hằng ngày bị đảo lộn. Ở các tỉnh miền Trung, hàng nghìn hộ dân phải sơ tán chạy lũ.

Chật vật đi học, đi làm

Mưa lớn kéo dài suốt đêm 16.9 và sáng 17.9 tại Hà Nội làm ngập sâu nhiều tuyến đường, khiến giao thông rối loạn, nhiều điểm tắc nghẽn. Nhiều người phải trải qua hành trình vật vã "vượt sông trên phố" để đưa con kịp đi học, đi làm.

Ở khối trường tư, Trường Marie Curie thông báo cho học sinh từ mầm non đến THCS nghỉ học, riêng khối THPT chuyển sang học trực tuyến do hệ thống xe buýt của trường không thể đón học sinh khi nhiều tuyến đường ngập sâu. Hàng loạt trường tư thục khác như Nguyễn Siêu, Olympia, Lương Thế Vinh, Đoàn Thị Điểm… cũng linh hoạt chuyển sang dạy học online hoặc để phụ huynh tự lựa chọn hình thức phù hợp.

Trái ngược với khối tư thục, đa số các trường công lập vẫn tổ chức học tập bình thường. Học sinh và phụ huynh chật vật lội qua các điểm ngập để đến lớp, chỉ một số ít cơ sở ngập sâu như Trường tiểu học Nguyễn Quý Đức (P.Tây Mỗ) mới chủ động cho học sinh nghỉ học. Đại diện một số trường công lập cho biết việc cho học sinh nghỉ phải chờ sự phê duyệt của Sở GD-ĐT; đồng thời phần lớn học sinh trường công cư trú gần điểm trường nên việc di chuyển ít phức tạp hơn.

Đến trưa cùng ngày, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền đã ban hành công văn khẩn hướng dẫn các nhà trường ứng phó diễn biến thời tiết phức tạp. Theo đó, Sở giao quyền cho các trường chủ động điều chỉnh thời gian, hình thức dạy học; tạm dừng toàn bộ các hoạt động ngoài trời tại khu vực có nguy cơ mất an toàn. Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục cần thiết lập kênh liên lạc thường xuyên với phụ huynh để đón trả học sinh an toàn, tuyệt đối không để các em tự ý đi qua vùng ngập sâu. Đối với các trường có học sinh bán trú, nhà trường phải chuẩn bị đầy đủ lương thực, chỗ nghỉ và điều kiện thiết yếu để chăm sóc học sinh trong trường hợp phải lưu trú lại do thời tiết nguy hiểm.

Mưa lớn khiến giao thông gây ùn tắc nghiêm trọng, nhiều người bị "chôn chân" giữa đường, không thể đến cơ quan, công sở đúng giờ. Tại nút giao Tố Hữu - Trung Thư (P.Đại Mỗ), giao thông hướng về nội thành gần như đóng băng vì nước ngập mênh mông. Rời nhà từ 6 giờ 30, chị Nguyễn Thị Hà (43 tuổi, trú P.Hà Đông) mắc kẹt gần 3 tiếng đồng hồ. Chị Hà chia sẻ nếu không vì công việc bắt buộc, chị đã chọn quay về vì lo ngại kịch bản ngập úng nặng như năm trước. Dù ghi nhận lực lượng môi trường đã nỗ lực túc trực, nhiều người dân vẫn cho rằng việc khơi thông hệ thống thoát nước trước khi mưa lớn xảy ra mới là giải pháp giúp nước rút nhanh hơn.

Theo thông tin từ Trung tâm quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.Hà Nội (Sở Xây dựng Hà Nội), mưa kéo dài từ ngày 14.9 làm lượng mưa tích lũy ở nhiều khu vực vượt mốc 400 mm, trong đó Yên Sở đạt hơn 570 mm, Hai Bà Trưng vượt 550 mm. Nguyên nhân khiến nước rút chậm tại một số điểm do lượng mưa quá lớn cộng hưởng với mực nước các sông dâng cao, hạn chế khả năng tự chảy.

Dù vậy, đơn vị quản lý đánh giá hệ thống thoát nước đô thị "cơ bản vẫn duy trì vận hành ổn định". Nhờ các công trình chống ngập khẩn cấp, khu vực trung tâm không xảy ra ngập úng; một số điểm phía tây Hà Nội nước rút nhanh. Ngoài ra, sự phối hợp vận hành giữa các trạm bơm đầu mối, hồ điều hòa và cửa phai đã phát huy hiệu quả, thu hẹp phạm vi cũng như thời gian ngập.

Ở khu vực ngoại thành, diễn biến mưa lũ phức tạp hơn khi nước dâng cao làm đê Bùi 2 bị tràn toàn tuyến, gây ngập lụt diện rộng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến 2.500 người dân các xã Xuân Mai, Quảng Bị và làm ngập 146 nhà dân tại xã Quảng Bị.

Hàng nghìn nhà dân chìm trong lũ

Tại Thanh Hóa tiếp tục có mưa rất lớn ở nhiều nơi, nước từ thượng nguồn đổ về khiến mực nước trên nhiều sông vượt báo động 3 như: sông Bưởi, sông Yên, sông Cầu Chày… Hơn 8.400 nhà dân dọc các sông bị ngập, đặc biệt là tại các xã Nông Cống, Kim Tân, Thạch Bình, Hà Trung, Lĩnh Toại, P.Hàm Rồng… Nhiều khu vực ngập sâu từ 0,5 - 1,5 m, khiến hàng nghìn hộ dân phải di chuyển tài sản, sơ tán người đến nơi an toàn.

Mưa lớn, nước dâng và chảy xiết gây ra nhiều sự cố bờ đê, đường giao thông. Ông Nguyễn Văn Thịnh, Chủ tịch UBND xã Tống Sơn, cho biết nước sông Hoạt dâng cao, chảy xiết khiến bờ kênh T2 (bờ bao) đoạn qua thôn Đô Mỹ bị vỡ đoạn dài khoảng 20 m, nước tràn xối xả vào cánh đồng làm ảnh hưởng khoảng 700 ha đồng ruộng (chủ yếu trồng lúa). Nhiều tuyến đê bao khác ở các xã Xuân Tín, Quảng Phú (Thanh Hóa) bị tràn tại nhiều vị trí.

Trong ngày 17.9 xảy ra hàng trăm điểm sạt lở và ngập các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ, đường liên thôn xã, trong đó xảy ra 2 điểm sạt lở gây hư hỏng lớn. Tại xã Pù Nhi (Thanh Hóa) một đoạn QL15C nứt toác (tại Km 89+250), phần mặt đường hư hỏng hoàn toàn buộc phải cấm đường; tại xã Đồng Lương (Thanh Hóa), tỉnh lộ 530 cũng sạt lở lớn chia cắt một phần xã Đồng Lương và xã Văn Phú với miền xuôi.

Tại tỉnh Ninh Bình, nước sông Hoàng Long, sông Đáy tiếp tục dâng cao, gây ngập hơn 3.000 nhà dân khu vực ngoại đê, tập trung chủ yếu ở các xã Gia Viễn, Thanh Sơn, Gia Tường, Phú Sơn, Đại Hoàng, Phù Vân, Thanh Lâm...

Tại Nghệ An, đợt mưa lớn kéo dài từ đêm 16 đến sáng 17.9 khiến nhiều xã ở khu vực phía bắc tỉnh này tiếp tục bị ngập. Lượng mưa lớn khiến hồ thủy lợi Vực Mấu phải xả 2 cửa tràn điều tiết gây ngập lụt cho khu vực hạ du thuộc các phường Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai. Nhiều nhà dân ngập nước, các tuyến đường giao thông bị chia cắt. Từ sáng sớm, lực lượng chức năng đã đến nhà hỗ trợ người dân di chuyển người, tài sản đến nơi an toàn. Nhiều trường học phải cho học sinh nghỉ học vì nước dâng cao.

Ở các xã miền núi, nhiều điểm sạt lở đất, đá xuất hiện trên quốc lộ và đường liên thôn, bản; nước tại các khe suối, cầu tràn dâng cao, chảy xiết khiến giao thông bị chia cắt. Chính quyền các địa phương huy động lực lượng tại chỗ chủ động di dời người dân và tài sản ra khỏi vùng ngập sâu, có nguy cơ sạt lở. Tại xã miền núi Yên Hòa, một chiếc cầu bị nước lũ cuốn trôi, hơn 1.000 người dân các bản bị chia cắt với bên ngoài.

Lũ rút chậm, đề phòng sạt lở đất

Trong ngày 17.9, Phú Thọ là địa phương thiệt hại nặng nề nhất khi mưa lớn gây ra vụ sạt lở đất tại gia đình ông Xa Văn Dong (51 tuổi), trú tại thôn Tú Lý, xã Đà Bắc. Khoảng 40 m3 đất đá tràn vào nhà, làm sập 2 phòng ngủ, khiến 3 người thiệt mạng, gồm ông Dong và vợ là bà Đinh Thị Hoan (47 tuổi). Nạn nhân còn lại là bà Xa Thị Chinh (79 tuổi, cô của ông Dong).

Trao đổi với Thanh Niên, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, cho biết do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới qua khu vực Trung bộ nối với một vùng áp thấp nhiệt đới (đổ bộ đất liền Quảng Trị ngày 12.9, sau suy yếu thành vùng áp thấp di chuyển sang Trung Lào), kết hợp với gió mùa đông bắc đầu mùa, đã gây ra đợt mưa lớn dài ngày ở các tỉnh, thành từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng, phía đông các tỉnh Quảng Ngãi đến Đắk Lắk, khu vực đồng bằng và trung du Bắc bộ. Vùng mưa lớn có xu hướng dịch chuyển từ nam ra bắc.

"Dự báo từ ngày 18.9, mưa lớn có xu hướng giảm dần nhưng nhiều địa phương có mưa dài ngày, đất đá ngậm no nước thì cần đặc biệt cảnh giác đề phòng nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất trong 2 - 3 ngày nữa. Lũ trên các sông ở miền Bắc, Bắc Trung bộ rút chậm, ngập lụt vùng ven sông còn kéo dài trong vài ngày tới", ông Khiêm nói.