Sáng 29/9, tại hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách, các đại biểu cho ý kiến dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi. Một trong những nội dung được quan tâm là đề xuất bổ sung các biện pháp cưỡng chế đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành quyết định xử phạt.
Dự thảo đề xuất cho phép tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm; yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước, Internet, dịch vụ viễn thông và hạ tầng số.
Phó đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng việc ngừng cung cấp điện, nước, Internet, viễn thông, niêm phong địa điểm hay tạm hoãn xuất cảnh đều có phạm vi tác động rộng. Vì vậy, dù cần thiết để bảo đảm quyết định xử phạt được thi hành, các biện pháp này phải được thiết kế thận trọng.
Theo bà Nga, ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng người thuê cùng tòa nhà hoặc những người sử dụng chung hạ tầng nhưng không liên quan đến vi phạm. Tương tự, ngừng Internet, viễn thông có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của các chủ thể khác.
"Khi cân nhắc một biện pháp cưỡng chế, cần trả lời được hai câu hỏi: biện pháp đó có giúp thi hành quyết định hay không và ai sẽ phải gánh chịu tác động của biện pháp đó", bà Nga nói.
Đại biểu đề nghị dự luật quy định chặt chẽ giới hạn áp dụng từng biện pháp, xác định rõ loại nghĩa vụ, điều kiện thực hiện và chỉ sử dụng biện pháp có mức độ tác động lớn khi những cách thức ít ảnh hưởng hơn không đạt hiệu quả.
Phó đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Thạch Phước Bình phát biểu tại hội nghị sáng 29/9. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Phó đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Thạch Phước Bình cũng đề nghị coi ngừng cung cấp Internet là biện pháp cuối cùng, chỉ áp dụng với chủ thể, dịch vụ hoặc tài khoản liên quan trực tiếp đến vi phạm.
Với việc ngừng cung cấp điện, nước, ông Bình đề nghị phân biệt trường hợp áp dụng để ngăn chặn nguy cơ đang diễn ra với trường hợp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.
Đối với tạm hoãn xuất cảnh, đại biểu cho rằng chỉ nên áp dụng khi có căn cứ cụ thể cho thấy cần ngăn người vi phạm trốn tránh nghĩa vụ. Người bị áp dụng phải được thông báo, quyết định cần nêu rõ căn cứ và thời hạn.
Đề nghị không tăng đồng loạt mức phạt
Một nội dung khác được các đại biểu quan tâm là đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa từ một tỷ lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và từ 2 lên 3 tỷ đồng với tổ chức. Một số lĩnh vực tại địa bàn thuộc các thành phố, khu kinh tế đặc biệt có thể áp dụng mức phạt cao hơn, nhưng không quá hai lần mức chung đối với cùng hành vi.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa cho rằng mức tăng 1,5 lần so với hiện hành là khá cao trong bối cảnh khả năng tài chính và chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp còn hạn chế. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải khôi phục tình trạng ban đầu, phá dỡ công trình, bị tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động.
Trong khi đó, dự thảo cũng bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế với trường hợp chây ỳ, không chấp hành quyết định xử phạt như ngừng cung cấp điện, nước, Internet hoặc tạm hoãn xuất cảnh.
Bà Hoa đề nghị đánh giá kỹ mức phạt tiền tối đa, bảo đảm tính nghiêm minh nhưng không gây tác động quá lớn đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo đại biểu, việc tăng mức phạt càng cần được cân nhắc khi Nhà nước đang triển khai nhiều giải pháp khoan sức dân, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số.
Trước mắt, bà đề nghị tập trung nâng mức phạt với các vi phạm liên quan sức khỏe cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường, phù hợp với các chủ trương gần đây.
Phó chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa phát biểu tại hội nghị sáng 29/9. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Đại biểu Thạch Phước Bình cũng đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt tối đa nếu chưa đánh giá tác động theo từng lĩnh vực và nhóm chịu ảnh hưởng. Mức phạt cần căn cứ tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.
Theo ông, cùng với phạt tiền cần chú trọng các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, tháo dỡ công trình sai phạm, khắc phục ô nhiễm và nộp lại khoản lợi bất hợp pháp.
Ông Bình cho biết năm 2025, cơ quan trình dự án luật từng xác định tăng mức phạt tối đa là vấn đề lớn, cần được đánh giá toàn diện trong lần sửa đổi này. Do mức trần chế tài tác động trực tiếp đến quyền tài sản và nghĩa vụ của người dân, doanh nghiệp, ông đề nghị tiếp tục quy định mức phạt tối đa theo từng lĩnh vực ngay trong luật.
Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới, dự luật có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, đồng thời quy định tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo.
Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi tại kỳ họp tháng 10.
Sơn Hà