Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng - Ảnh: QUỐC HỘI
Sáng 19-10, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình Quốc hội tờ trình của Chính phủ về dự Luật Luật sư (sửa đổi).
Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước
Theo Bộ trưởng, dự luật bổ sung tiêu chuẩn luật sư về bản lĩnh chính trị, có đạo đức tốt và liêm chính, bắt buộc bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn.
Dự thảo cho phép giảng viên trong lĩnh vực pháp luật tại cơ sở đào tạo đại học chuyên ngành về pháp luật, hoặc cơ sở đào tạo các chức danh tư pháp trở thành luật sư.
Đồng thời quy định theo hướng cho phép người có bằng thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật mà không có bằng cử nhân luật có thể trở thành luật sư.
Cùng với đó rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước (gộp đăng ký tập sự và gia nhập đoàn thành đăng ký gia nhập đoàn luật sư để tập sự, gộp kiểm tra kết quả tập sự và cấp chứng chỉ hành nghề luật sư thành kỳ thi quốc gia về luật sư).
Hội đồng tuyển chọn luật sư liên ngành, độc lập do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập với sự tham gia của Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam làm Phó chủ tịch thường trực, đại diện Tòa án nhân dân tối cao, cơ sở đào tạo, chuyên gia và luật sư làm ủy viên...
Trình bày báo cáo thẩm tra về luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban cơ bản tán thành việc bổ sung tiêu chuẩn với luật sư nhằm tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng của đội ngũ luật sư.
Song đề nghị làm rõ hơn tiêu chuẩn của luật sư là "kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực".
Theo quy định của Luật Luật sư hiện hành, người muốn trở thành luật sư phải đáp ứng tiêu chuẩn là "có bằng cử nhân luật". Dự thảo luật quy định theo hướng cho phép người có bằng thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật mà không có bằng cử nhân luật có thể trở thành luật sư.
Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ tác động của việc sửa đổi tiêu chuẩn này để có phương án phù hợp.
Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Ảnh: PHẠM THẮNG
Hết sức cân nhắc việc mở rộng tiêu chuẩn trở thành luật sư
Nêu ý kiến tại tổ, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, tập trung vào quy định miễn đào tạo nghề luật sư, miễn tập sự hành nghề luật sư với trợ giúp viên pháp lý.
Theo bà, điều kiện để trở thành trợ giúp viên pháp lý tương tự điều kiện để trở thành luật sư, bao gồm việc học lớp đào tạo nghề luật sư và có thời gian tập sự.
Trong hoạt động tố tụng, trợ giúp viên pháp lý cũng được xác định tư cách tham gia để thực hiện việc bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tương tự luật sư.
Cụ thể, các quy định tại điều 72, 73 Bộ luật Tố tụng hình sự, điều 75, 76 Bộ luật Tố tụng dân sự và điều 61 Luật Tố tụng hành chính đều ghi nhận vai trò tham gia tố tụng của trợ giúp viên pháp lý.
Tuy nhiên, dự thảo luật hiện nay lại có sự phân biệt về việc miễn đào tạo và miễn, giảm thời gian tập sự đối với nhóm đối tượng này. Trong khi đó, luật sư và trợ giúp viên pháp lý khi tham gia hoạt động tố tụng đều thực hiện những nhiệm vụ, quyền và nghĩa vụ tương tự nhau.
Vì vậy bà đề nghị quy định theo hướng trợ giúp viên pháp lý được miễn đào tạo nghề luật sư và miễn tập sự hành nghề luật sư.
Đại biểu Nguyễn Thanh Sang (TP.HCM) đồng tình với việc bổ sung yêu cầu về bản lĩnh chính trị vững vàng và phẩm chất đạo đức tốt. Song đề nghị xem xét lại quy định về việc lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để mưu cầu lợi ích cá nhân.
Theo đại biểu, quy định này chưa rõ ràng và chưa phù hợp với bản chất hoạt động của luật sư, bởi hoạt động luật sư cũng là hoạt động kinh doanh, người hành nghề tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình, từ thu chi đến các vấn đề liên quan. Vì vậy, với quy định chưa rõ thì không nên đưa vào luật.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành (Đắk Lắk) cho rằng cần hết sức cân nhắc việc mở rộng tiêu chuẩn trở thành luật sư, bởi nghề luật sư gắn với yêu cầu bảo vệ công lý, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người dân.
Theo ông, bằng cử nhân luật cung cấp kiến thức nền tảng về pháp luật, trong khi đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ luật có định hướng nghiên cứu chuyên sâu, học thuật, khác với đào tạo kiến thức nền tảng phục vụ hành nghề.
Vì vậy ông bày tỏ "chưa thực sự yên tâm" với đề xuất cho phép người có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật trở thành luật sư.
Theo ông, việc mở rộng tiêu chuẩn nhằm thu hút nhân lực, nhất là từ nước ngoài, cần được nghiên cứu kỹ.
Chẳng hạn, tại một số nước theo hệ thống Anh - Mỹ, người muốn hành nghề luật phải hoàn thành chương trình Juris Doctor (JD) với thời gian đào tạo chuẩn khoảng ba năm, chuyên sâu về hành nghề luật, song song với các chương trình thạc sĩ, tiến sĩ luật thiên về nghiên cứu.
Vì vậy cần nghiên cứu kỹ sự khác biệt giữa các mô hình đào tạo trước khi điều chỉnh tiêu chuẩn luật sư.
Từ đó ông đề nghị giữ nguyên tiêu chuẩn có bằng cử nhân luật, đồng thời nghiên cứu quy định phù hợp đối với các mô hình đào tạo khác có trình độ tương đương.
Đại biểu Bùi Xuân Hải (Hải Phòng) cũng không đồng ý với việc thay đổi yêu cầu về trình độ chuyên môn của luật sư.
Bởi chất lượng đào tạo thạc sĩ luật và tiến sĩ luật theo quy định hiện hành sẽ không đáp ứng được chất lượng với người hành nghề luật sư không có bằng cử nhân luật.
Ông nêu nguồn cử nhân luật tốt nghiệp hằng năm trong nước khoảng 20.000 người, thoải mái đáp ứng nhu cầu cho những ai muốn hành nghề luật sư, không đến mức thiếu hụt để phải đưa những người không có bằng cử nhân luật, chỉ có bằng sau đại học trở thành luật sư.
Chính phủ đề xuất nâng tiền cọc đấu giá bất động sản lên 50%, người bỏ cọc bị cấm tham giaNgày 19-10, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã có tờ trình dự án Luật Đấu giá tài sản sửa đổi.