Doanh nghiệp đau đầu vì lãi suất vay cao bào mòn lợi nhuận

Đây là chia sẻ của ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Du lịch Vietravel, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), tại tọa đàm “Vốn mở đường - Doanh nghiệp tăng tốc” do Báo Dân trí tổ chức ngày 12/10, hưởng ứng Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10.

Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, lãi suất huy động của các ngân hàng đã tăng khá rõ trong một năm qua, từ khoảng 4% lên 6%, thậm chí có mức gần 7% hoặc có những khoản lãi suất huy động tới gần 10%/năm. Mức chênh lệch cao nhất có thể lên hơn 4 điểm phần trăm đối với một số khoản tiền gửi của tổ chức và người dân. Diễn biến này phản ánh tốc độ dòng vốn trên thị trường cần nhiều hơn nhưng cũng khan hiếm hơn. Từ đó tác động ngay vào lãi suất cho vay.

Hiện tại, lãi suất cho vay của nhóm Big4 tăng từ 1,8-2,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Có những ngân hàng cổ phần lãi vay đã trên 10%. Với mức lãi vay trên 10%, doanh nghiệp cần vốn để hoạt động nhưng khi chi phí đầu vào cao có thể bào mòn phần lớn lợi nhuận, nhất là trong ba tháng cuối năm - giai đoạn doanh nghiệp chuẩn bị cho mùa kinh doanh cao điểm Tết.

“Không vay thì không có vốn, mà vay thì bào mòn hết lãi. Đây là điều doanh nghiệp đau đầu. Nếu mức lãi suất duy trì như năm 2025 vào khoảng 6-7% là phù hợp, doanh nghiệp có tích lũy và đóng góp vào ngân sách cho nhà nước”, ông Kỳ nói.

Khó chớp cơ hội kinh doanh vì giải ngân chưa linh hoạt

Một điểm nghẽn khác, là doanh nghiệp đã được ngân hàng đồng ý cho vay nhưng việc giải ngân chưa linh hoạt, chưa theo sát nhu cầu thực tế. Doanh nghiệp cần vốn theo tiến độ sản xuất, kinh doanh, theo đơn hàng trong khi việc giải ngân có thể chia theo tuần, tháng, quý hoặc các mốc cố định… Cách này giúp ngân hàng cân đối hạn mức nhưng doanh nghiệp lại không chớp được những hoạt động kinh doanh.

Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, cần được quan tâm hỗ trợ để có vốn hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh cuối năm. Trong khi có nhiều doanh nghiệp dư vốn và gửi ngược lại hàng chục ngàn tỷ đồng tới ngân hàng. Vì vậy, cần chính sách cho khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ khi đóng góp GDP rất lớn cho kinh tế, nhất là thời điểm này đang chuẩn bị vốn cho mùa cuối năm, mùa kinh doanh Tết.

Riêng doanh nghiệp dịch vụ như du lịch, dòng tiền ứng trước thường rất lớn để đặt trước dịch vụ hàng không, lưu trú, vận chuyển, ăn uống và nhà hàng… Trong khi đó, với tốc độ tăng trưởng du lịch như hiện nay, cơ chế chính sách đã có nhưng vẫn thiếu. Đơn cử, điện phục vụ hoạt động du lịch bị tính theo giá điện thương mại - thay vì tính giá điện như sản xuất. Lãi suất cho vay dịch vụ cũng cao hơn cho sản xuất, trong khi biên lợi nhuận của dịch vụ không cao, thậm chí rất mỏng.

Điều doanh nghiệp cần nhất là cơ chế, chính sách và cần môi trường kinh doanh thuận lợi; Nhà nước kiến tạo để phát huy hết năng lực, phát triển mạnh mẽ hơn. 

Theo Phó chủ tịch HUBA, trong 3 tháng cuối năm, doanh nghiệp mong muốn có các gói tín dụng hỗ trợ trực tiếp hoạt động sản xuất, tác động vào dịch vụ và tiêu dùng của người dân… với chính sách linh hoạt hơn nữa. Bởi lãi suất chỉ cần tăng 0,1 điểm phần trăm thì chi phí vay hàng năm của doanh nghiệp tăng lên đáng kể.

Kiến nghị có quỹ khuyến khích kinh doanh 

Với ngành ngân hàng, ông Kỳ kiến nghị cần có sự hỗ trợ theo gói cụ thể cho các doanh nghiệp đối với một số ngành nghề quan trọng và đóng vai trò chủ chốt trong nền kinh tế. Cụ thể, có chính sách hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp đóng vai trò là hạt nhân, mang tính lan tỏa. Có thể lập Quỹ khuyến khích kinh doanh đối với một số ngành trọng điểm, bao gồm cả du lịch vì là ngành kinh tế mũi nhọn, kinh tế tổng hợp và có đóng góp rất lớn.

Quỹ này hỗ trợ lãi suất khoảng 2% trực tiếp vào lãi suất vay của doanh nghiệp tại ngân hàng, như việc doanh nghiệp trả lãi suất 8% nay chỉ còn trả 6%/năm. Bởi lãnh đạo Vietravel phân tích nếu nhìn ở góc độ tăng trưởng, tốc độ tăng GDP của nền kinh tế đang phấn đấu hai con số, thì ngành du lịch thường tăng trên 15% mỗi năm. Chưa có ngành nào tốc độ phát triển tốt như vậy, lại là ngành mũi nhọn nhưng thiếu chiến lược so với hai ngành mũi nhọn khác là công nghệ thông tin, nông nghiệp.

Đơn cử, chính sách khuyến nông cho nông dân rất mạnh mẽ nhưng những nông dân làm du lịch, làm homestay đón khách có tính lan tỏa rất lớn và chưa được chính sách hỗ trợ…

“Chúng ta đang nhìn ngành du lịch như “ngành trưng bày” hơn là ngành kinh tế, nếu không thay đổi sẽ rất khó để phát triển đột phá. Bởi chỉ cần ngành du lịch tăng trưởng 18% mỗi năm có thể đóng góp vào 1 điểm % cho tăng trưởng GDP của cả nước”, ông Kỳ nêu.