Xuất khẩu ra thế giới: “Dừng lại là đang chết, không phải tạm ổn”

26 năm trước, một xưởng gia công bản mạch điện tử nhỏ bắt đầu gia nhập thị trường với câu hỏi đầy hoài nghi từ các đối tác quốc tế: "Liệu Việt Nam có sản xuất được không?". Sau gần 3 thập kỷ bền bỉ chuyển mình từ gia công sang tự thiết kế, làm chủ quy trình chế tạo để trở thành nhà cung cấp số một toàn cầu, bà Trần Thị Thu Trang nhận ra rằng, làm ra được sản phẩm thực chất mới chỉ là bước mở đầu cửa ngõ.

Câu chuyện thực chiến đầy trăn trở đó được chia sẻ tại Diễn đàn Go Global Bắc Ninh 2026 do báo Dân trí, Sở Công Thương thành phố Bắc Ninh và Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp thành phố Bắc Ninh phối hợp tổ chức, dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Bắc Ninh. Diễn đàn Go Global Bắc Ninh 2026 đã mang đến bức tranh đa chiều về con đường vươn ra biển lớn của các doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới.

Từ “sản xuất được” đến bài toán được đối tác lựa chọn

Trình bày tham luận “Từ sản xuất được đến được lựa chọn”, bà Trần Thị Thu Trang, Chủ tịch Công ty cổ phần Công nghệ Thế hệ mới Hanel PT, Chủ tịch Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp Thành phố Bắc Ninh kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA), chỉ ra nút thắt lớn nhất của doanh nghiệp nội địa.

Theo bà, câu hỏi lớn cần trả lời không phải là năng lực làm ra món hàng, mà là: “Liệu có được sự tin tưởng của khách hàng trong 5-10 năm tới hay không”.

Các nhà mua toàn cầu không mua một sản phẩm đơn lẻ mà họ lựa chọn một năng lực cung ứng đáng tin cậy. “Khi nào bạn gõ cửa trái tim, tạo uy tín thì khi đó họ mở cửa cho bạn vào”, bà Trang chia sẻ về bí quyết giúp doanh nghiệp bứt phá. Để hiện thực hóa điều này, bài toán đặt ra là phải đảm bảo chất lượng, tối ưu chi phí, nâng cao tốc độ giao hàng, làm chủ công nghệ và chuẩn hóa con người.

Nói về trải nghiệm đối tác, nữ doanh nhân nhận định doanh nghiệp không chỉ bán một sản phẩm có kỹ thuật, giá thành tốt hay hàm lượng chất xám, mà còn bán cả một hành trình chăm sóc khách hàng. “Con đường của doanh nghiệp Việt Nam là phải luôn đi trước sự mong đợi của khách hàng”, bà Trang nhấn mạnh.

Trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến động từng ngày, bà cho rằng các đơn vị phải liên tục làm mới tổ chức, rà soát và bổ sung kỹ năng cho toàn bộ đội ngũ nhân sự. Lời cảnh báo đắt giá được gửi gắm đến cộng đồng doanh nghiệp: “Chúng ta phải chạy thật nhanh vì thế giới không chờ chúng ta. Chúng ta dừng lại nghĩa là chúng ta đang chết, chứ không phải tạm ổn”.

Mỏ neo 2.500 tỷ USD và làn sóng xuất khẩu B2C

Nếu khối sản xuất chế tạo tìm lời giải qua uy tín chuỗi cung ứng, thì thương mại điện tử lại mở ra một con đường xuất khẩu trực tiếp khác đầy sôi động. Ông Trịnh Khắc Toàn, Giám đốc phát triển khu vực miền Bắc, Amazon Global Selling Việt Nam, dẫn lại dấu mốc năm 2000 khi Amazon bắt đầu mở cửa cho các nhà bán hàng toàn cầu đưa sản phẩm trực tiếp đến tay người tiêu dùng cuối cùng.

Sau 26 năm, nền tảng này đã thu hút hơn 2 triệu đối tác kinh doanh hoạt động, cung ứng trên 60% tổng lượng hàng hóa trên sàn. Đáng chú ý, cộng đồng nhà bán hàng này đã tạo ra doanh thu lũy kế lên đến 2.500 tỷ USD. “Con số này khẳng định tiềm năng của một thị trường toàn cầu, chứ không phải là mô hình trên lý thuyết”, ông Toàn nêu rõ.

Thương mại điện tử bán lẻ toàn cầu đang chiếm tỷ trọng ngày càng lớn, từ mức 17% năm 2025 và dự kiến sẽ đạt 22,3% vào năm 2027. Bước nhảy vọt này được tiếp sức bởi sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa. Theo ông Toàn, công nghệ giúp một doanh nghiệp trong nước tối ưu chi phí vận hành để tiếp cận hàng triệu khách hàng quốc tế, đồng thời đáp ứng nhu cầu cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm ngày càng khắt khe của người tiêu dùng toàn cầu.

B2B là hình thức giao dịch, buôn bán giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp. Sản phẩm hoặc dịch vụ được bán cho một công ty khác để phục vụ cho hoạt động sản xuất, vận hành hoặc bán lại. 

B2C là hình thức kinh doanh trong đó doanh nghiệp bán hàng hoặc dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng cuối cùng (khách hàng cá nhân).

Đặc biệt, dữ liệu từ sàn ghi nhận xuất khẩu thương mại điện tử B2C tại Việt Nam đang tăng trưởng nhanh hơn nhiều lần so với kênh B2B truyền thống.

Dự báo giai đoạn 2024-2029, doanh thu xuất khẩu B2C tăng khoảng 20%, cao gấp 2,5 lần tốc độ của kênh B2B truyền thống ở ngành nội thất và gấp tới 5,2 lần đối với ngành hàng may mặc, thời trang.

Lợi thế bệ đỡ từ thủ phủ công nghiệp

Để nắm bắt cơ hội từ thương mại điện tử xuyên biên giới, năng lực hạ tầng và cơ cấu sản phẩm địa phương là mắt xích quyết định. Dẫn báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 9 tháng đầu năm 2026 của tỉnh Bắc Ninh, đại diện Amazon cho biết địa phương luôn duy trì vị trí nhóm đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng xuất khẩu.

Bắc Ninh sở hữu lợi thế kết nối vượt trội khi nằm gần hệ thống cảng biển, cảng hàng không quốc tế, mạng lưới đường bộ, đường sắt hoàn chỉnh và dự kiến có thêm sân bay quốc tế Gia Bình. Đây chính là năng lực tiên quyết giúp vận chuyển hàng hóa với tốc độ nhanh nhất cùng chi phí cạnh tranh so với các quốc gia khác.

Song hành với logistics, địa phương này còn tập trung các nhóm hàng có nhu cầu tiêu thụ lớn nhất trên sàn quốc tế. Đó là các sản phẩm thiết bị điện tử, công nghệ bán dẫn - ngành hàng quy mô hàng đầu trên Amazon, cùng thế mạnh từ các làng nghề thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, nội thất và dệt may tiêu dùng.

Cánh cửa bước ra thị trường toàn cầu đang rộng mở với những doanh nghiệp dám thay đổi tư duy: không chỉ bằng lòng với việc làm ra được sản phẩm, mà phải chủ động đi trước đón đầu kỳ vọng của đối tác và làm chủ các kênh phân phối công nghệ số.

Diễn đàn ESG Việt Nam là sự kiện thường niên do báo Dân trí khởi xướng và tổ chức từ năm 2024. Điểm nhấn của Diễn đàn là chuỗi hoạt động hội thảo, tọa đàm, company tour và lễ vinh danh Vietnam ESG Awards tôn vinh các đơn vị thực thi tốt ESG. 

Diễn đàn ESG Việt Nam 2026 diễn ra vào tháng 12/2026 có chủ đề “Nắm bắt cơ hội - Dẫn dắt tăng trưởng”. Chủ đề của Diễn đàn được lựa chọn trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) ngày càng trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Diễn đàn năm nay không chỉ tập trung vào tính cấp thiết của việc hành động sớm mà còn đặt trọng tâm vào vai trò tiên phong của doanh nghiệp và tổ chức trong việc chuyển hóa thách thức thành động lực dẫn dắt tăng trưởng bền vững.