Độc đáo cách chống nước biển dâng cao tại một hòn đảo của Philippines

Trong nhiều năm qua, người dân trên đảo Pamarawan - hòn đảo thường xuyên chịu cảnh ngập lụt ở phía bắc thủ đô Manila của Philippines - đã liên tục nâng nền nhà bằng cách đổ thêm từng lớp bê tông chồng lên nhau, nhưng vẫn không tránh khỏi cảnh nước ngập tiếp tục đe dọa.

Ngày 29-10, Hãng tin AFP tường thuật: Trước những đợt sóng lớn do bão, tình trạng sụt lún đất và mực nước biển dâng do biến đổi khí hậu, khoảng 3.000 cư dân trên đảo Pamarawan đã tìm đến những cây tre và vỏ hàu để xây dựng một hệ thống chắn sóng, nhằm làm suy yếu sóng và kiểm soát lũ lụt.

Cách tiếp cận độc đáo này mang đến một giải pháp thay thế dựa vào thiên nhiên, trong bối cảnh Philippines vẫn đang chật vật với vụ bê bối trị giá hàng tỉ USD liên quan đến các dự án kiểm soát lũ lụt bằng bê tông kém chất lượng, thậm chí có những dự án chỉ tồn tại trên giấy, khiến dư luận phẫn nộ.

"Mỗi khi có bão, chúng tôi đều sợ hãi. Ban đêm chúng tôi chẳng thể ngủ được" - ngư dân Edgar Javier chia sẻ với Hãng tin AFP gần đây, khi nhớ lại lần những đợt sóng lớn đánh sập một bức tường bê tông của nhà ông.

Dự án trên bắt đầu khi chính quyền thành phố Malolos, nơi quản lý hòn đảo, phối hợp với một công ty tư vấn kỹ thuật của Hà Lan tiến hành nghiên cứu.

"Các dự án hạ tầng bê tông sẽ không đủ để giải quyết vấn đề" - ông Christian Natividad, Thị trưởng thành phố Malolos, chỉ ra.

Ông cho biết dù đây là dự án đầu tiên thuộc loại này tại Philippines và ban đầu vấp phải sự phản đối từ các quan chức cũng như người dân trong bối cảnh chưa có mô hình sẵn để làm theo, ông vẫn cho rằng họ "chẳng có gì để mất".

Vị Thị trưởng chia sẻ: "Điều đó giống như việc bạn chấp nhận ngập lụt hằng ngày, hoặc thử làm điều gì đó khác dù có rủi ro. Tôi đã chọn chấp nhận rủi ro".

Đến tháng 5 năm ngoái, những người tham gia thi công, phần lớn là cư dân địa phương, bắt đầu cắm các cọc tre dọc bờ biển, kết hợp với những cành cây khô. Hệ thống này được thiết kế để làm chậm dòng nước và giữ lại trầm tích, với mục tiêu dần nâng đáy biển lên và tạo điều kiện cho rừng ngập mặn phát triển.

Khi phóng viên AFP đến thăm địa điểm này, người dân đang xây dựng một đê chắn sóng bằng vỏ hàu cách bờ khoảng 100m.

Dưới cái nắng gay gắt, những người đàn ông đội nón liên tục đóng các cọc gỗ xuống đất để cố định những bao chứa đầy vỏ hàu trên một dải bờ nhân tạo được tạo nên trước đó bằng cát biển.

"Đê chắn sóng này chủ yếu nhằm giảm tác động của sóng trước khi sóng ập vào khu dân cư" - Lyana Galang, quản lý dự án, giải thích, đồng thời cho biết các dải chắn sóng bằng vỏ hàu sẽ phối hợp với hệ thống cọc tre.

Nhà khoa học Philippines Antonio Contreras cho biết quốc gia Đông Nam Á này từ lâu phụ thuộc vào các đê và tường chắn sóng bằng bê tông, trong đó nhiều công trình được triển khai mà không có nghiên cứu đầy đủ.

Theo ông Contreras, mô hình tại Pamarawan có thể được nhân rộng ở những nơi khác, với điều kiện phải tính đến đặc điểm môi trường tại từng địa phương.

Thị trưởng Natividad thông tin hệ thống trên trải dài trên diện tích khoảng 14ha dọc vịnh Manila, có chi phí 70 triệu peso (1,1 triệu USD), gồm cả bảo trì. Cần lưu ý một bức tường chắn sóng bằng bê tông có thể tiêu tốn khoảng 90 triệu peso.

Ông ước tính tre sẽ cần được thay thế khoảng 5 năm một lần. Giai đoạn đầu tiên của dự án hoàn thành vào cuối năm 2025.

Cư dân Arsenia Cabigao (58 tuổi) kể lại trước đây cảnh ngập lụt thường xuyên cản trở sinh kế của bà khi nước nhấn chìm khu vực phơi cá. "Cuối cùng thì chân của chúng tôi cũng khô ráo rồi" - bà chia sẻ khi đang thái những con cá nhỏ trong một con hẻm hẹp trên đảo Pamarawan.

Theo Bộ Môi trường Philippines ngày 14-6, trận động đất khiến 61 người thiệt mạng ở nước này tuần trước đã nâng đáy biển khu vực lên cao 2m và làm lộ các rạn san hô, gây hại cho sinh vật biển.