Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin đánh dấu một mốc son mới, mở ra giai đoạn phát triển thực chất và đi vào chiều sâu cho mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga sau Đại hội XIV của Đảng.
Giữa bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, việc kế thừa truyền thống nghĩa tình sâu sắc suốt 80 năm qua, chuyển hóa sự tin cậy chính trị cao độ thành các kết quả hợp tác cụ thể, đồng thời khơi dậy và phát huy mạnh mẽ vai trò trụ cột của đối ngoại nhân dân, đặc biệt là sự kết nối tự nhiên giữa thế hệ trẻ hai nước đã trở thành mệnh lệnh thời đại, bảo đảm cho tình hữu nghị hai dân tộc mãi trường tồn cùng năm tháng.
Ngoại giao nguyên thủ mở đường, định hình tầm vóc hợp tác thực chất
Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên bang Nga là sự kiện mang tầm vóc chiến lược đặc biệt của người lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Diễn ra trong bối cảnh đất nước sau Đại hội XIV đang triển khai hàng loạt chủ trương, quyết sách quyết liệt để bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, phát triển thực chất, chuyến thăm không chỉ tiếp nối dòng chảy đối thoại cấp cao năng động giữa hai quốc gia mà còn trực tiếp giải quyết nhiều vấn đề then chốt mang tính dài hạn.
Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam sau Đại hội XIV một lần nữa được khẳng định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, nhằm giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa và tranh thủ tối đa ngoại lực cho phát triển. Trong bức tranh ngoại giao đa phương rộng mở và chủ động ấy, Liên bang Nga luôn là Đối tác Chiến lược Toàn diện có vị trí ưu tiên hàng đầu tại khu vực châu Âu và trên phạm vi toàn cầu.
Nét nổi bật trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là sự đồng hành của một phái đoàn cấp cao hùng hậu, quy tụ lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp lớn cùng đại diện các tổ chức đối ngoại nhân dân. Quy mô đoàn đại biểu khẳng định rõ nét định hướng: sự tin cậy chính trị cao độ và truyền thống bền chặt phải được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động thực chất.
Từ việc hiện thực hóa dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận trở thành biểu tượng hợp tác công nghệ cao thế hệ mới, đến việc thúc đẩy khoa học-kỹ thuật, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ, hai bên đang cùng mở ra những không gian hợp tác tương xứng với tiềm năng của hai dân tộc.
Đối ngoại nhân dân - trụ cột vững chắc, chuyển hóa niềm tin thành hiệu quả
Một trong những giá trị cốt lõi làm nên sức sống bền bỉ của quan hệ Việt-Nga chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ba trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân. Tinh thần này được Đảng ta khẳng định nhất quán tại Đại hội XIII và tiếp tục được nâng tầm, cụ thể hóa tại Đại hội XIV với những biện pháp quyết liệt nhằm tận dụng mọi nguồn lực phát triển đất nước.
Như phân tích của Nhà báo Nguyễn Đăng Phát, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội hữu nghị Việt Nam-Liên bang Nga, người đã nhiều năm gắn bó với nhịp cầu hữu nghị Việt-Nga, trong giai đoạn mới, đối ngoại nhân dân không dừng lại ở những cuộc gặp gỡ, giao lưu hữu nghị thuần túy mang tính lễ tân, mà phải vươn tới những hiệu quả cụ thể. Đó là hiệu quả trong hợp tác khoa học-kỹ thuật, liên kết giáo dục-đào tạo, lan tỏa giá trị văn hóa và kết nối cộng đồng doanh nghiệp.
Qua kênh đối ngoại nhân dân, Việt Nam không chỉ tiếp nhận các chương trình hợp tác truyền thống mà còn tích cực, chủ động đề xuất các sáng kiến hòa bình, cùng bạn bè quốc tế chung tay giải quyết các thách thức chung của khu vực và thế giới.
Văn hóa, tri thức và chiều sâu nghĩa tình: Cội nguồn soi đường suốt chiều dài lịch sử
Năm 2025 và 2026 ghi dấu những mốc son lịch sử giữa hai dân tộc. Đó là dịp kỷ niệm 80 năm Ngày chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô - thắng lợi mang tầm vóc thời đại, góp phần quyết định cứu nhân loại thoát khỏi thảm họa phátxít, đồng thời cổ vũ mạnh mẽ nhân dân Việt Nam tiến hành thành cuộc Cách mạng tháng Tám lịch sử năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Suốt 80 năm đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất non sông và dựng xây đất nước, nhân dân Việt Nam luôn khắc ghi sự ủng hộ to lớn, chí tình, chí nghĩa của nhân dân Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay. Các chuyên gia quân sự Liên Xô đã trực tiếp huấn luyện, kề vai sát cánh cùng Quân đội nhân dân Việt Nam; các giáo sư, kỹ sư, bác sỹ Nga đã tận tâm cống hiến, cùng chúng ta xây dựng nên những công trình thế kỷ ghi dấu ấn vĩnh cửu trong lòng đất nước.
Đặc biệt, năm 2025 cũng tròn 70 năm kể từ ngày những sinh viên Việt Nam đầu tiên đặt chân đến Liên Xô theo học các ngành văn hóa-nghệ thuật tại các "cái nôi" học thuật lừng danh như Đại học Điện ảnh Quốc gia toàn Nga, Học viện Mỹ thuật Surikov, Học viện Âm nhạc Tchaikovsky...
Ngay sau 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp trường kỳ gian khổ, bước vào thời kỳ khôi phục miền Bắc với muôn vàn thiếu thốn, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta với tầm nhìn chiến lược sâu sắc đã sớm cử cán bộ sang đào tạo tại Liên Xô.
Thấm nhuần chân lý của Bác: "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi," chính thế hệ sinh viên tiên phong ấy đã trở thành những cánh chim đầu đàn, đặt nền móng vững chắc cho nền điện ảnh, sân khấu, mỹ thuật và âm nhạc bác học của Việt Nam vừa đậm đà bản sắc dân tộc, vừa vươn tầm thời đại.
Hàng vạn cán bộ, kỹ sư, nhà khoa học và văn nghệ sĩ Việt Nam được tôi luyện tại cái nôi đào tạo Liên Xô/Nga chính là tài sản vô giá, là những đại sứ nhân dân thầm lặng kết nối tình cảm thủy chung giữa hai đất nước.
Thế hệ trẻ - "chất keo gắn kết tự nhiên" tiếp nối mạch nguồn hữu nghị
Bước vào kỷ nguyên số, một yêu cầu cấp bách đặt ra đối với kênh đối ngoại nhân dân là công tác chuyển giao thế hệ. Thế hệ trẻ hai nước hôm nay lớn lên trong hòa bình, tiếp cận thế giới đa chiều với những mối quan tâm, phong cách sống và thị hiếu khác biệt so với thế hệ cha anh. Tình cảm sâu nặng của thế hệ đi trước là điểm tựa vững chắc, song không thể chỉ dừng lại ở sự hoài niệm ký ức lịch sử, mà phải chủ động tìm kiếm các phương thức tiếp cận hiện đại để thanh niên hai nước tự cảm nhận, tự hào và tự nguyện dấn thân.
Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi đã khẳng định: "Tình cảm giữa nhân dân hai nước trước đây rất sâu nặng nhưng chúng ta không thể tăng cường tình hữu nghị chỉ dựa trên ký ức lịch sử mà cần định hướng để thế hệ trẻ hai nước tự cảm nhận, thấm nhuần và tích cực tham gia, kế thừa, để tình hữu nghị được tiếp nối chuyển hóa thành chất keo gắn kết tự nhiên."
Thực tiễn sinh động thời gian qua cho thấy nhiều sáng kiến đối ngoại nhân dân đã phát huy tác dụng rõ rệt. Điển hình là cuộc thi vẽ tranh "Em vẽ Việt Nam - Em vẽ nước Nga" do Hội Hữu nghị Việt Nam-Liên bang Nga tổ chức trong 8 năm qua. Thông qua nét cọ và lăng kính trong trẻo của thiếu nhi, hàng nghìn gia đình, phụ huynh và thầy cô giáo hai nước đã cùng các bạn nhỏ tìm hiểu sâu sắc về lịch sử, đất nước và con người của nhau. Cùng với đó là các đoàn thiếu nhi đoạt giải đi thăm nước bạn, các sự kiện âm nhạc, giao lưu sinh viên, hoạt động phối hợp với Hội đồng nhân dân Thế giới của Nga và các chương trình truyền thông số hiện đại.
Việc tăng cường giảng dạy tiếng Nga tại Việt Nam và tiếng Việt tại các trường đại học hàng đầu của Nga chính là chìa khóa tháo gỡ rào cản ngôn ngữ, mở toang cánh cửa để thanh niên hai nước bước vào sân chơi nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và giao lưu văn hóa trong kỷ nguyên mới.
Một điểm nhấn đặc biệt mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc trong khuôn khổ chuyến thăm lần này là việc Quỹ Giải thưởng Hòa bình Quốc tế mang tên Lev Tolstoy trao tặng Giải thưởng Hòa bình Quốc tế năm 2026 cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Giải thưởng danh giá này do Hội đồng Giám khảo quốc tế gồm các học giả, nhân sĩ uy tín hàng đầu từ Nga, Pháp, Trung Quốc, Ấn Độ... bỏ phiếu nhất trí tôn vinh.
Đại văn hào Lev Tolstoy với tư tưởng nhân văn cao cả, lòng nhân ái bao la và tình yêu hòa bình bất diệt là ngọn cờ tinh thần bất hủ của nước Nga và nhân loại. Việc trao giải thưởng mang tên ông cho nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam là sự ghi nhận xứng đáng của bạn bè quốc tế đối với những nỗ lực kiên định của Việt Nam trong việc thúc đẩy trật tự thế giới công bằng, thượng tôn luật pháp quốc tế, bảo vệ hòa bình và giải quyết hòa bình các tranh chấp toàn cầu.
Trải qua muôn vàn gian khổ và hy sinh trong các cuộc chiến tranh để giành lại độc lập, tự do, dân tộc Việt Nam thấu hiểu sâu sắc hơn ai hết giá trị thiêng liêng của hai chữ hòa bình. Chính vì vậy, thông điệp hòa bình và nhân văn mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến Liên bang Nga lần này cũng chính là tiếng lòng chân thành của hơn 100 triệu người dân Việt Nam gửi tới nhân dân Nga và cộng đồng quốc tế.
Nhìn lại chặng đường vẻ vang đã qua và hướng tới tương lai xán lạn, chúng ta hoàn toàn có cơ sở vững chắc để tin tưởng rằng: Khi quá khứ hào hùng được trân trọng, hiện tại được chung tay vun đắp và tương lai được đồng lòng kiến tạo, quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga sẽ không ngừng vươn tới những tầm cao mới. Trong dòng chảy ấy, đối ngoại nhân dân sẽ mãi là dòng nước mát lành, là chất keo bền bỉ nuôi dưỡng tình hữu nghị thủy chung giữa hai dân tộc trường tồn cùng non sông đất nước./.
(TTXVN/Vietnam+)