EU giải ngân gói viện trợ 6,6 tỷ euro cho Ukraine, Nga có lợi thế ở tiền tuyến

Liên minh châu Âu đã nhất trí giải ngân gói viện trợ quân sự trị giá 6,6 tỷ euro dành cho Ukraine, trong bối cảnh Kiev tiếp tục đối mặt sức ép lớn trên chiến trường. Thông tin được bà Kaja Kallas, Đại diện Cấp cao của EU về Chính sách Đối ngoại và An ninh, xác nhận ngày 25/9, theo Euronews. Quyết định này được xem là tín hiệu cho thấy châu Âu vẫn duy trì cam kết hỗ trợ Ukraine, dù gói viện trợ từng bị đình trệ trong thời gian dài. Khoản tiền trên nằm trong Cơ chế Hòa bình Châu Âu, thường được gọi tắt là EPF, nhằm bồi hoàn một phần chi phí vũ khí mà các nước thành viên cung cấp cho Kiev. Cơ chế này giúp các quốc gia trong EU tiếp tục chuyển giao vũ khí mà không phải quá lo ngại việc ngân sách quốc gia bị thâm hụt vì hỗ trợ quân sự. Về thực chất, EPF tạo thêm nền tảng tài chính để các nước thành viên duy trì viện trợ, trong lúc Ukraine vẫn cần nguồn lực lớn cho cuộc xung đột kéo dài. Tuy nhiên, kế hoạch từng bị mắc kẹt từ tháng 5/2023, sau khi chính phủ Hungary dưới thời Thủ tướng Viktor Orban sử dụng quyền phủ quyết. Bế tắc chỉ được tháo gỡ vào tháng 4 năm nay, sau khi ông Peter Magyar trở thành Thủ tướng Hungary, mở đường cho quyết định giải ngân mới của EU. Việc cơ chế được khôi phục cho thấy những bất đồng nội bộ từng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ hỗ trợ quân sự dành cho Ukraine. Trong tổng số 6,6 tỷ euro, khoảng 4,7 tỷ euro sẽ được sử dụng để hoàn trả trực tiếp cho các nước thành viên đã cung cấp vũ khí cho Ukraine. Một tỷ euro khác được phân bổ cho những dự án chung nhằm mua sắm vũ khí mới, còn 900 triệu euro dùng tài trợ hoạt động huấn luyện binh lính Ukraine do EU triển khai. Cách phân bổ này vừa bù đắp chi phí cho các nước viện trợ, vừa duy trì năng lực mua sắm và đào tạo phục vụ Ukraine. Bà Kallas nhận định quyết định của EU là tin tốt đối với Ukraine, đồng thời khẳng định những nỗ lực gây sức ép từ Nga nhằm chia rẽ châu Âu sẽ không đạt được mục tiêu. Theo bà, các nước châu Âu vẫn kiên quyết duy trì và tăng cường hoạt động hỗ trợ dành cho Kiev trong giai đoạn khó khăn hiện nay. Một số thành viên cũng đã đồng ý chuyển trực tiếp phần tiền được hoàn trả cho Ukraine, dù bà Kallas không nêu cụ thể những quốc gia tham gia. Quyết định giải ngân được đưa ra khi Kiev đang thiếu gần 24 tỷ euro cho ngân sách quốc phòng, một khoảng trống tài chính đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh chiến sự tiếp tục tiêu hao nhân lực và khí tài. Nguồn hỗ trợ mới vì vậy có thể giúp Ukraine giảm bớt một phần sức ép ngân sách, đồng thời bảo đảm dòng viện trợ quân sự từ các nước châu Âu. Dù vậy, thông tin từ EU mới phản ánh quyết định phân bổ, chưa cho biết thời điểm toàn bộ khoản tiền sẽ được chuyển đến Ukraine. Ở chiều ngược lại, Nga tiếp tục tuyên bố giành thêm lợi thế trên tiền tuyến thông qua việc kiểm soát nhiều khu định cư, theo Zvezda. Ngày 26/9, Bộ Quốc phòng Nga cho biết quân đội nước này đã kiểm soát ba khu định cư trong vòng một ngày, gồm Maryino ở vùng Sumy cùng Petrovpavlivka và Lozovaya ở vùng Kharkiv. Bộ này nói các đơn vị thuộc Nhóm tác chiến phía Bắc đã giành Maryino, đồng thời gây tổn thất khoảng 245 binh lính cùng nhiều loại khí tài của đối phương. Nga cũng cho biết lực lượng của họ đã đẩy lùi các đơn vị phòng thủ Ukraine khỏi Petrovpavlivka và Lozovaya trong 24 giờ trước đó. Ngoài ra, một nhóm quân Ukraine bị tuyên bố đang bị bao vây gần khu định cư Nefedovka, song bài viết không cung cấp thêm thông tin độc lập để kiểm chứng diễn biến này. Trong bức tranh chung, EU tăng hỗ trợ tài chính và quân sự cho Kiev, trong khi Nga tiếp tục báo cáo bước tiến tại tiền tuyến, cho thấy cuộc đối đầu vẫn diễn biến căng thẳng trên cả mặt trận ngoại giao lẫn chiến trường.