Tổng thống Mỹ 'đề nghị ông Zelensky tới Nga hòa đàm'

Bloomberg ngày 25/9 dẫn các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tới Nga để tiến hành hòa đàm. Đề xuất được đưa ra trong cuộc gặp giữa hai lãnh đạo bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York tuần trước. Tuy nhiên, ông Zelensky được cho là đã từ chối, đồng thời tỏ ra không hài lòng khi Tổng thống Trump nhắc lại ý tưởng này trong cuộc trao đổi giữa hai bên. Khi phóng viên hỏi bao giờ ông sẽ tới Moskva, Tổng thống Zelensky chỉ đáp ngắn gọn rằng ông sẽ đến “bằng một quả tên lửa”. Câu trả lời cho thấy lập trường cứng rắn của lãnh đạo Ukraine trước đề nghị tổ chức đàm phán trên lãnh thổ Nga. Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận về thông tin do Bloomberg công bố, trong khi phía Ukraine cũng chưa cung cấp thêm chi tiết về cuộc trao đổi. Tại New York, ông Zelensky và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov lần lượt có các cuộc gặp riêng với giới chức trong chính quyền Tổng thống Trump. Washington đang gây sức ép để Ukraine và Nga ngừng tập kích hạ tầng năng lượng của nhau, trong bối cảnh giá nhiên liệu trên thị trường thế giới tăng vọt. Dù vậy, đến nay chưa bên nào chấp thuận đề nghị ngừng tấn công những cơ sở có vai trò quan trọng đối với hệ thống năng lượng. Ngày 25/9, Tổng thống Zelensky cho biết các cuộc đàm phán hòa bình ở cấp kỹ thuật giữa Ukraine và Nga nhiều khả năng sẽ được tổ chức tại Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất. Mỹ chưa công bố thời điểm cụ thể cho những cuộc thảo luận được kỳ vọng giúp hai bên duy trì kênh liên lạc. Việc địa điểm có thể được đặt tại UAE cho thấy các bên vẫn đang tìm kiếm một không gian trung gian, thay vì tiến hành đối thoại trực tiếp tại Moskva hoặc Kiev. Một số quan chức châu Âu nhận định Tổng thống Trump và đội ngũ của ông khá cởi mở trước các nỗ lực vận động hành lang nhằm tăng viện trợ cho Ukraine trước mùa đông. Những quan chức này cũng đánh giá cuộc gặp giữa ông Trump và ông Zelensky phần lớn diễn ra theo hướng tích cực, dù bất đồng về cách thức thúc đẩy hòa đàm vẫn tồn tại. Đối với Ukraine, mùa đông sắp tới đặt ra sức ép lớn khi các cơ sở hạ tầng then chốt có nguy cơ tiếp tục hứng chịu những đợt tập kích dồn dập từ Nga. Tổng thống Trump vẫn chưa quyết định có cung cấp thêm các hệ thống phòng không cho Ukraine trong mùa đông này hay không, bởi Mỹ cũng đang đối mặt tình trạng khan hiếm liên quan tới xung đột với Iran. Dù vậy, ông đã chấp thuận cấp bản quyền sản xuất tên lửa Patriot cho Kiev, theo tiết lộ của Tổng thống Zelensky về quyết định được đưa ra trong tuần qua. Tổng thống Mỹ chưa nói rõ thời điểm bàn giao, còn Nhà Trắng cũng chưa công bố lộ trình cụ thể cho việc triển khai thỏa thuận. Giải pháp sản xuất Patriot tại Ukraine hoặc cho Ukraine tuy mở ra khả năng tăng nguồn cung về lâu dài, nhưng chưa thể đáp ứng nhu cầu khẩn cấp trước mắt. Các dây chuyền sản xuất được cho là cần ít nhất một năm nữa mới có thể đi vào hoạt động, trong khi mùa đông đang đến gần và nguy cơ tấn công cơ sở năng lượng vẫn hiện hữu. Vì thế, việc cấp bản quyền sản xuất được xem là bước đi chiến lược, nhưng chưa đủ thay thế ngay các hệ thống phòng không mà Kiev đang cần. Ý tưởng tổ chức đàm phán hòa bình tại Nga xuất hiện đúng lúc Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington đã mời Tổng thống Nga Vladimir Putin dự hội nghị thượng đỉnh G20 tại Florida vào tháng 12. Lời mời này lập tức vấp phải phản ứng từ một số quan chức châu Âu, trong đó Đại diện cấp cao EU về đối ngoại Kaja Kallas nói rằng động thái này “rất khó chấp nhận”. Các nguồn tin thân cận Điện Kremlin nhận định ông Putin nhiều khả năng sẽ bỏ qua hội nghị G20 để dự hội nghị thượng đỉnh do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì vào tháng 11, theo VnExpress dẫn Bloomberg, Reuters và AFP.