Ông Trump đã ra “quyết định cuối cùng” cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 25/9 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra “quyết định cuối cùng”, cho phép Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot theo giấy phép của Washington. Thông tin được ông Zelensky chia sẻ trong một tin nhắn gửi các phóng viên, sau cuộc gặp gần nhất giữa hai nhà lãnh đạo. Tuy nhiên, ông không nói rõ quyết định này liên quan đến tên lửa đánh chặn PAC-2, PAC-3, hay cả hai phiên bản đang được sử dụng rộng rãi. Diễn biến trên xuất hiện chỉ hai ngày sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ nói với hãng tin DW của Đức rằng các cuộc thảo luận về vấn đề cấp phép vẫn tiếp diễn. Khi đó, phía Mỹ khẳng định chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra, tạo nên sự khác biệt đáng chú ý với tuyên bố mới nhất từ Kiev. Dù vậy, bài viết của Dân Trí cho biết nội dung phát biểu của ông Zelensky chưa được Washington công khai xác nhận thêm. Trong chuyến thăm Mỹ tuần này, ông Zelensky tiếp tục thúc giục Washington hỗ trợ Ukraine tăng cường năng lực phòng không, trọng tâm là các hệ thống Patriot. Đây được xem là hệ thống duy nhất có khả năng đánh chặn hiệu quả những tên lửa đạn đạo uy lực mà Nga sử dụng trong các đợt tấn công. Với Ukraine, Patriot không chỉ là một khí tài hiện đại, mà còn giữ vai trò then chốt trong việc bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng quan trọng. Ukraine hiện thiếu nghiêm trọng tên lửa Patriot, trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa từ Nga ngày càng gia tăng. Tình trạng này khiến những đơn vị phòng không phải đối mặt với bài toán khó, khi lượng đạn đánh chặn hạn chế nhưng số mục tiêu cần bảo vệ liên tục tăng. Đặc biệt, Kiev gặp nhiều sức ép trước các loại vũ khí nhanh, mạnh, khó đối phó và có khả năng gây thiệt hại lớn. Hồi tháng 7, ông Trump từng nhận định việc cấp giấy phép để Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot sẽ là một điều “rất tuyệt”. Tuy nhiên, sau đó ông thay đổi lập trường, cho rằng Mỹ cần “hết sức thận trọng” trước khi chia sẻ công nghệ quân sự nhạy cảm với Kiev. Mối lo chính của Washington là các công nghệ này có thể bị tiếp cận, thu giữ hoặc chuyển đến những bên đối lập, rồi được sử dụng để chống lại nước Mỹ. Những hạn chế về nguồn cung đã bộc lộ rõ trong các cuộc tấn công quy mô lớn gần đây của Nga nhằm vào Ukraine. Khi tên lửa đánh chặn Patriot dần cạn kiệt, các đơn vị phòng không Ukraine gặp khó khăn hơn trong việc bảo vệ Kiev trước những vũ khí nguy hiểm nhất. Trong hoàn cảnh đó, khả năng tự sản xuất được kỳ vọng giúp Ukraine chủ động hơn, dù không thể ngay lập tức thay thế nguồn viện trợ bên ngoài. Ông Zelensky nói Ukraine đã sở hữu bí quyết sản xuất vũ khí, đồng thời khẳng định năng lực trong nước có thể đủ bảo vệ đất nước và hỗ trợ những đối tác đang cần đến tên lửa Patriot. Tuy nhiên, ngay cả khi Mỹ chính thức cấp phép, việc xây dựng nhà máy, hình thành chuỗi cung ứng và nâng công suất vẫn cần nhiều năm. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từng cảnh báo hồi đầu tháng 9 rằng các linh kiện nhạy cảm có thể tiếp tục chịu những hạn chế xuất khẩu từ Washington. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Yevhenii Khmara, ngày 8/9, Kiev đang tìm cách bảo đảm khoảng 1.000 tên lửa Patriot nhờ sự hỗ trợ của các đồng minh cùng một khoản vay từ Liên minh châu Âu. Phần lớn số tên lửa này dự kiến được chuyển giao trong vài năm, thay vì đến Ukraine ngay lập tức để giải quyết nhu cầu cấp bách hiện nay. Vì vậy, Kiev vẫn kêu gọi các đối tác chia sẻ thêm tên lửa từ kho dự trữ sẵn có, trong lúc đàm phán về sản xuất theo giấy phép tiếp tục diễn ra.