Chủ tịch UBND TP Hà Nội vừa ký quyết định ban hành quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn. Văn bản liệt kê danh mục 33 cây xanh trên đường và khu vực công cộng; 18 cây ngập nước (bán ngập) và sống trên mặt nước và 18 cây cấm trồng ở TP Hà Nội.
Danh mục cây cấm trồng trên địa bàn Hà Nội:
STT Tên loài cây Lý do cấm trồng 1Bã đậu (Vông đồng)
Cây có nhựa và hạt chứa độc tố
2Bồ hòn
Quả có chứa chất độc
3Bồ kết
Thân có nhiều gai rất to
4Cao su
Cành nhánh giòn, dễ gãy
5Cô ca cảnh
Lá có chất cocaine gây nghiện
6Bông gòn
Cành nhánh giòn, dễ gãy; quả chín phát tán ảnh hưởng vệ sinh đường phố
7Lòng mức (các loại)
Quả chín phát tán, hạt có lông ảnh hưởng môi trường
8Mã tiền
Hạt có chứa chất độc
9Me keo
Thân và cành nhánh có nhiều gai
10Ô đầu (củ gấu tàu)
Cây có độc tố
11Dướng
Loài cây xâm thực, cành giòn, rễ nông, dễ gãy đổ khi mưa bão, quả chín rụng gây mất vệ sinh môi trường.
12Xiro
Thân và cành nhánh có nhiều gai
13Sưng Nam bộ, Sơn lu
Nhựa cây có chất làm ngứa, lở loét da
14Tỏi độc
Toàn bộ thân cây tỏi có độc tố gây tử vong cho người và gia súc nếu ăn phải
15Thông thiên
Hạt, lá, hoa, vỏ cây đều có chứa chất độc
16Trúc đào
Thân và lá có chất độc
17Trứng cá
Trẻ em leo trèo hái quả, rụng làm ảnh hưởng vệ sinh đường phố
18Dâu da
Cành giòn, dễ gãy đổ, quả chín rụng gây mất vệ sinh môi trường
Trong 33 cây xanh trồng trên đường và khu vực công cộng có các loại lộc vừng, long não, muồng hoàng yến, muồng hoa đào, muồng ngủ, ngọc lan, nhội, osaka (đậu san hô đỏ), phong linh, phượng vĩ, quếch (gội trắng), sang lẻ, sảng nhung (sang), sao đen, sấu, cơm nguội (sếu), sưa đỏ, thàn mát, vàng anh, xoài.
18 loài cây ngập nước (bán ngập) và sống trên mặt nước được phép trồng gồm: bụt mọc, gáo trắng, tràm gió, trâm nước, sanh, xi, bằng lăng, lộc vừng, ô rô, trang đỏ, cỏ năn, cói, lau sậy, thủy trúc, dành dành, bèo tây, súng và sen.
Hai bên dải phân cách giữa đại lộ Thăng Long (Hà Nội) đang trồng hàng trúc đào, cây thuộc nhóm cấm trồng ở Hà Nội. Ảnh: Giang Huy
Theo quyết định, việc trồng cây xanh phải đảm bảo những yêu cầu chung như phù hợp với quy hoạch và các quy định về chủng loại, tiêu chuẩn kỹ thuật cây trồng và tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị.
Bên cạnh đó, cây phải mang bản sắc địa phương, phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, đảm bảo an toàn cho người và phương tiện tham gia giao thông và các yêu cầu về phòng chống thiên tai, đáp ứng yêu cầu về sử dụng, vệ sinh môi trường, phòng cháy và chữa cháy, mỹ quan đô thị.
Cây xanh được trồng không tiết ra chất độc hại hoặc hấp dẫn côn trùng làm ảnh hưởng vệ sinh môi trường; hoa quả không gây mùi khó chịu và độc hại; hạn chế có gai sắc nhọn; không dễ gãy, đổ gây nguy hiểm cho người, phương tiện và các công trình xây dựng.
Đối với cây xanh hiện hữu đã trồng trong đô thị, khu dân cư nông thôn thuộc danh mục cây cấm trồng hoặc không phù hợp với tính chất, vị trí, đặc điểm cây trồng trong đô thị, khu dân cư nông thôn thì đơn vị liên quan lập kế hoạch từng bước loại bỏ, trồng thay thế để đảm bảo an toàn và cảnh quan cho đô thị.
Phố Phan Đình Phùng có ba hàng sấu được quy hoạch trồng từ những năm 1920. Nhiều cây hơn 100 tuổi, tán khép, tạo bóng râm gần kín mặt đường. Ảnh: Thế Bằng
Quyết định cũng nêu 8 hành vi bị cấm gồm: Trồng các chủng loại cây trong danh mục cây cấm trồng; tự ý trồng cây xanh trên hè, dải phân cách, nút giao thông và các khu vực công cộng không đúng quy định; tự ý chặt hạ, dịch chuyển, chặt cành, đào gốc, chặt rễ cây xanh khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; đục khoét, đóng đinh vào cây xanh, lột vỏ thân cây, đổ rác, chất độc hại và vật liệu xây dựng vào gốc cây xanh, phóng uế, đun nấu, đốt gốc, xây bục, bệ quanh gốc cây.
Các hành vi bị cấm khác như: treo, gắn biển quảng cáo, biển hiệu và các vật dụng khác trên cây; giăng dây, giăng đèn trang trí vào cây xanh khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoặc chấp thuận, làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của cây; lấn chiếm, xây dựng công trình trái phép trên đất cây xanh hiện có hoặc đã được xác định trong quy hoạch đô thị và ngăn cản việc trồng cây xanh theo quy định.
Thống kê của Sở Xây dựng, một số loại cây xanh đô thị phổ biến ở Hà Nội là xà cừ khoảng 10.400 cây, phượng vĩ 16.000, bằng lăng 17.500, hoa sữa 14.400, muồng 12.500 cây, sấu 26.400 cây, sao đen 1.800 cây.
Ngoài ra, một số loài cây không thuộc chủng loại cây bóng mát trồng đô thị có số lượng lớn nhưng khả năng chống chịu kém với điều kiện thời tiết cực đoan hoặc có đặc điểm sinh học không còn phù hợp với yêu cầu an toàn đô thị hiện nay, như dâu da, vông, dướng, trứng cá (ước tính trên 3.500 cây).
Theo Đề án "Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước", Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 12.100 ha đất cây xanh, gồm 8.600 ha cây xanh công cộng đô thị, 1.550 ha cây xanh sử dụng hạn chế và 1.950 ha cây xanh chuyên dụng. Chỉ tiêu cây xanh đô thị phấn đấu đạt trên 10 m2/người.
Võ Hải