Lumière Summit diễn ra ngày 7/9 tại Saint-Paul-de-Vence, miền Nam nước Pháp, là hội nghị quốc tế đầu tiên tập trung riêng vào tương lai của điện ảnh và hình ảnh chuyển động.
Sự kiện do Trung tâm Điện ảnh Quốc gia Pháp (CNC) tổ chức, với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đồng chủ trì.
Sự kiện chưa từng có
Theo Điện Élysée, hội nghị quy tụ hơn 200 khách mời cấp cao từ hơn 65 quốc gia trên 5 châu lục, gồm các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo doanh nghiệp, nhà làm phim, nghệ sĩ và đại diện các lĩnh vực điện ảnh, truyền hình, trò chơi điện tử.
Danh sách khách mời cho thấy quy mô của diễn đàn. Ngành công nghiệp Mỹ có những tên tuổi như Ted Sarandos - đồng CEO Netflix, Dana Walden - Chủ tịch Disney Entertainment, Tom Rothman - Chủ tịch kiêm CEO Sony Pictures. Phía châu Âu có Maxime Saada - CEO Canal+, Ardavan Safaee - Chủ tịch Pathé, Ben Roberts - CEO British Film Institute. Nhật Bản có Hiro Matsuoka - Chủ tịch Toho Cinemas, trong khi Hàn Quốc có Yoon Sang Hyun - CEO CJ ENM.
Lumière Summit được tổ chức trong bối cảnh mô hình điện ảnh truyền thống chịu sức ép đồng thời từ nhiều phía: Thói quen khán giả thay đổi sau đại dịch, streaming ngày càng mở rộng, mạng xã hội cạnh tranh trực tiếp về thời gian và sự chú ý, chi phí sản xuất tăng, còn trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những câu hỏi chưa từng có về sáng tạo và quyền tác giả.
Chương trình hội nghị được chia thành các nhóm chủ đề về sáng tạo, tài chính, tiếp cận khán giả và trách nhiệm của ngành. Trong đó, AI, mối quan hệ giữa rạp chiếu và nền tảng trực tuyến, tương lai của điện ảnh độc lập, chống vi phạm bản quyền và bảo tồn di sản điện ảnh là những vấn đề nổi bật.
Quyết tâm của Tổng thống Pháp
Phát biểu khai mạc, Tổng thống Emmanuel Macron cho rằng điện ảnh đang đứng trước những thay đổi đặc biệt lớn, cần phản ứng mang tính toàn cầu thay vì để từng quốc gia tự xoay xở.
“Điều quan trọng là phải giành lại sự chú ý, đặt tác phẩm lên trước dòng chảy và bảo vệ những người sáng tạo, những nhà phát minh và chấp nhận rủi ro vô tận để tạo ra tác phẩm nghệ thuật”, ông tuyên bố.
Ông Macron nhấn mạnh điện ảnh không chỉ là ngành kinh tế. Những câu chuyện trên màn ảnh giúp các quốc gia bảo tồn bản sắc trong quá trình hiện đại hóa, đồng thời tạo ra sự thấu hiểu giữa những con người thuộc các nền văn hóa khác nhau.
Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Pháp dành nhiều lời tán thưởng cho điện ảnh Hàn Quốc, từ Parasite, Squid Game đến Train to Busan. Ông cho rằng sức mạnh của điện ảnh nằm ở khả năng trở thành hiện tượng toàn cầu nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng của từng nền văn hóa.
Hàn Quốc đưa ra “bài toán” tỷ euro
Tổng thống Lee Jae Myung tập trung vào việc biến khủng hoảng thành cơ hội thông qua đầu tư và hợp tác.
Tại hội nghị, Hàn Quốc và Pháp công bố sáng kiến hợp tác đầu tư trị giá một tỷ euro (1,163 tỷ USD) cho ngành điện ảnh và công nghiệp hình ảnh chuyển động trong giai đoạn 2027-2031. Mỗi nước đóng góp 500 triệu euro. Khoản đầu tư nhằm thúc đẩy các dự án sản xuất, đồng sản xuất và giúp doanh nghiệp nội dung trong nước mở rộng ra thị trường quốc tế.
“Nếu chúng ta không giải quyết đúng những thay đổi của thời đại, đó rõ ràng là khủng hoảng. Nhưng nếu chủ động ứng phó, đây lại là cơ hội rõ ràng”, ông Lee đặt vấn đề.
Tổng thống Hàn Quốc khẳng định Seoul muốn đóng vai trò tích cực trong việc tạo ra những tác phẩm có khả năng vượt qua biên giới và rào cản ngôn ngữ. Ông nêu ra Parasite, Burning và Kpop Demon Hunters như những dẫn chứng cho khả năng vươn ra toàn cầu của nội dung Hàn Quốc.
Bên cạnh thỏa thuận Pháp - Hàn, hội nghị công bố International Resilience Initiative for Independent Screens (IRIS), sáng kiến nhằm hỗ trợ các rạp chiếu và mạng lưới điện ảnh độc lập. Hội nghị cũng thúc đẩy Lumière Alliance, mạng lưới quy tụ các cơ quan công quyền phụ trách chính sách điện ảnh và truyền thông hình ảnh từ nhiều quốc gia.
Hai đại diện từ Việt Nam
Trong danh sách khách mời quốc tế, Việt Nam có hai đại diện là TS. Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA), Giám đốc Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) - và bà Đinh Thị Thanh Hương - Chủ tịch điều hành Galaxy Studio.
Sự hiện diện này đáng chú ý bởi Lumière Summit không chỉ dành cho các nhà làm phim mà còn đặt điện ảnh trong mối quan hệ với chính sách công, tài chính, công nghệ và sức mạnh mềm.
Từ góc nhìn Việt Nam, TS. Ngô Phương Lan cho rằng Lumière Summit mở ra cách nhìn rộng hơn về điện ảnh: Không chỉ là lĩnh vực văn hóa mà còn là ngành công nghiệp sáng tạo và công cụ của sức mạnh mềm.
Bà nhấn mạnh những vấn đề như AI, bản quyền, sự chi phối của nền tảng và nguy cơ thu hẹp đa dạng văn hóa đều vượt khỏi phạm vi của từng quốc gia, đòi hỏi những cơ chế hợp tác mới.
TS. Ngô Phương Lan chỉ ra điện ảnh Việt cần đi nhanh hơn nữa để bắt kịp những thay đổi của ngành toàn cầu. Để đạt được điều đó, chúng ta cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện chính sách hỗ trợ, bảo vệ bản quyền, xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường và tạo điều kiện thu hút các đoàn phim quốc tế.