Hàng trăm nghìn người Việt cần chăm sóc giảm nhẹ mỗi năm: Đáp ứng ra sao?

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Mỗi năm, Việt Nam có hơn 400.000 người cần chăm sóc giảm nhẹ. Bên cạnh điều trị bệnh lý, kiểm soát đau và hỗ trợ tinh thần đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng sống của người bệnh.

Chia sẻ tại tọa đàm “Công tác chăm sóc giảm nhẹ ở bệnh viện đa khoa”, BSCKII Nguyễn Thị Hương, Phó giám đốc Trung tâm Chăm sóc giảm nhẹ, Bệnh viện K, cho biết theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 56,8 triệu người cần chăm sóc giảm nhẹ, trong đó khoảng 70% sống tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Hàng trăm nghìn người Việt cần chăm sóc giảm nhẹ mỗi năm: Đáp ứng ra sao? - 1 — Bên cạnh việc điều trị bệnh lý, nhiều bệnh nhân rất cần nâng đỡ tinh thần (Ảnh minh họa: Thành Long).

Tại Việt Nam, số người có nhu cầu chăm sóc giảm nhẹ ước tính hơn 400.000 mỗi năm. Nhóm bệnh cần được hỗ trợ rất đa dạng, gồm tim mạch, ung thư, HIV/AIDS, bệnh gan, thận, phổi và tiểu đường.

Tùy tình trạng cụ thể, người bệnh có thể được chăm sóc giảm nhẹ theo hình thức ngoại trú, nội trú, chăm sóc ban ngày hoặc tại nhà. Các nghiên cứu cho thấy, việc triển khai chăm sóc giảm nhẹ sớm, song song với điều trị đặc hiệu, có thể cải thiện chất lượng sống và hỗ trợ người bệnh ứng phó tốt hơn với bệnh tật.

Theo bác sĩ Hương, chăm sóc giảm nhẹ cần được phối hợp xuyên suốt quá trình điều trị, đồng thời khuyến khích người bệnh tuân thủ các biện pháp điều trị đặc hiệu. Mô hình chăm sóc cần lấy người bệnh làm trung tâm, có sự tham gia của đội ngũ đa chuyên khoa, gia đình và cộng đồng.

Bên cạnh kiểm soát đau, hỗ trợ tâm lý - xã hội là một nội dung quan trọng. Phân tích tổng hợp 49 nghiên cứu cho thấy các vấn đề tâm lý có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị, chi phí chăm sóc y tế cũng như khả năng trở lại công việc và hòa nhập xã hội của người bệnh.

Nhân viên y tế cần quan tâm đến nhu cầu tình cảm, tâm lý và xã hội của cả người bệnh lẫn gia đình. Các biện pháp hỗ trợ gồm lắng nghe, chia sẻ, bảo đảm tính bảo mật và đánh giá nhu cầu tâm lý để có hướng can thiệp phù hợp. Một số phương pháp như thiền, yoga có thể được tư vấn tùy tình trạng và nhu cầu của từng người.

Âm nhạc góp phần nâng đỡ tinh thần người bệnh

Chia sẻ tại chương trình Y Nghệ thuật lần thứ 2, BSCKII Hồ Văn Hân, Giám đốc Viện Y Dược học Dân tộc TPHCM, cho biết chăm sóc sức khỏe không chỉ dừng ở điều trị bệnh lý mà còn cần giúp người bệnh an tâm, được sẻ chia và hỗ trợ về tinh thần.

Hàng trăm nghìn người Việt cần chăm sóc giảm nhẹ mỗi năm: Đáp ứng ra sao? - 2 — Bác sĩ ứng dụng âm nhạc trị liệu cho bệnh nhân (Ảnh: Thành Long).

Theo định hướng kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại, Viện Y Dược học Dân tộc TPHCM từng bước xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện dựa trên 5 thành tố: Y đạo, Y đức, Y lý, Y thuật và Y nghệ thuật.

Trong đó, y nghệ thuật hướng đến xây dựng môi trường chăm sóc thân thiện, giúp người bệnh không chỉ được điều trị bằng chuyên môn mà còn nhận được sự quan tâm, đồng hành về tinh thần.

Với chủ đề “Giai điệu bốn mùa”, chương trình Y Nghệ thuật lần thứ 2 mang đến những trải nghiệm âm nhạc cho người bệnh, thân nhân và nhân viên y tế, góp phần tạo sự kết nối và cảm xúc tích cực.

Bên cạnh các tiết mục biểu diễn, chương trình còn chia sẻ định hướng xây dựng mô hình ứng dụng âm nhạc trị liệu. BSCKII Hồ Văn Hân cho biết viện sẽ tiếp tục nghiên cứu việc đưa âm nhạc vào các hoạt động hỗ trợ sức khỏe tinh thần, hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh.

Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận hơn 400.000 trường hợp cần chăm sóc giảm nhẹ, tập trung ở các nhóm bệnh phổ biến như ung thư, tim mạch, HIV/AIDS, tiểu đường và suy tạng. Dù nhu cầu rất lớn, việc tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ toàn diện vẫn là thách thức lớn đối với hệ thống y tế hiện nay. Thực tế đòi hỏi các cơ sở khám chữa bệnh phải sớm chuyển đổi phương thức can thiệp, mở rộng các hình thức điều trị ngoại trú, nội trú và chăm sóc tại nhà. Chia sẻ tại tọa đàm y khoa, BSCKII Nguyễn Thị Hương, Phó giám đốc Trung tâm Chăm sóc giảm nhẹ thuộc Bệnh viện K, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc can thiệp sớm và song hành cùng điều trị đặc hiệu. Quy trình chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm đòi hỏi sự phối hợp đa chuyên khoa chặt chẽ giữa bác sĩ, nhân viên xã hội, gia đình và cộng đồng. Đặc biệt, việc giải tỏa rào cản tâm lý có ý nghĩa quyết định, giúp giảm gánh nặng chi phí y tế và gia tăng cơ hội tái hòa nhập cho bệnh nhân. Bên cạnh giải pháp dùng thuốc để kiểm soát các cơn đau thể chất, nhiều liệu pháp bổ trợ phi dược lý đang từng bước được đưa vào áp dụng thực tiễn. Điển hình tại Viện Y Dược học Dân tộc TPHCM, BSCKII Hồ Văn Hân đã triển khai mô hình kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại dựa trên 5 thành tố, trong đó y nghệ thuật đóng vai trò cốt lõi. Việc ứng dụng âm nhạc trị liệu và các liệu pháp tinh thần như thiền định hay yoga đã mang lại tác động tích cực, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh suốt quá trình điều trị.