Hiện trạng Vành đai 3 trên cao trước đề xuất bỏ làn khẩn cấp

Vành đai 3 trên cao, tuyến giao thông huyết mạch của Hà Nội, đang đứng trước khả năng thay đổi cách tổ chức làn đường nhằm đáp ứng áp lực phương tiện ngày càng lớn. Tuyến đường dành riêng cho ôtô này kết nối trực tiếp từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, giúp dòng xe liên tỉnh hạn chế xung đột với giao thông đô thị phía dưới. Tuy nhiên, lưu lượng thực tế hiện nay đã vượt xa năng lực thiết kế, khiến câu chuyện giữ hay bỏ làn dừng khẩn cấp được đặc biệt quan tâm. Theo thống kê, vào những ngày cao điểm và trong các khung giờ đông đúc, cầu Thanh Trì cùng tuyến Vành đai 3 ghi nhận khoảng 122.000 xe qua lại mỗi ngày đêm. Con số này cao gần 8,1 lần lưu lượng thiết kế, phản ánh sức ép rất lớn đang đè lên một trong những trục giao thông quan trọng nhất Thủ đô. Khi lượng xe tăng mạnh, chỉ một sự cố nhỏ trên mặt đường cũng có thể nhanh chóng tạo ra dòng phương tiện ùn chậm kéo dài. Hiện mỗi chiều Vành đai 3 trên cao được tổ chức hai làn xe chạy cùng một làn dừng khẩn cấp, với tốc độ tối đa dao động từ 60 đến 80 km/h tùy từng đoạn. Riêng đoạn Mai Dịch - Nam Thăng Long, mỗi làn xe cơ giới rộng 3,75 m, làn dừng khẩn cấp rộng 2,5 m, còn dải an toàn phía trong rộng 0,75 m. Cách bố trí này tạo không gian cho phương tiện gặp trục trặc tạm dừng, đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng tiếp cận trong một số tình huống cần thiết. Một tài xế thường xuyên di chuyển trên tuyến cho biết, khi đường đông, xe gặp sự cố giữa làn đang lưu thông có thể khiến các phương tiện phía sau phải giảm tốc đột ngột hoặc chuyển làn để tránh. Tình huống ấy làm dòng xe vốn đã dày đặc càng thêm khó kiểm soát, nhất là vào thời điểm phương tiện nối dài trên cả hai chiều. Nguy cơ va chạm cũng tăng lên khi người lái phải xử lý gấp trong không gian hẹp, tốc độ không đồng đều và tầm quan sát bị hạn chế. Cục Cảnh sát giao thông nhận định tình trạng quá tải thường xuyên đang tạo áp lực lớn cho công tác bảo đảm trật tự, an toàn và duy trì lưu thông trên toàn tuyến. Ngày 16/9, Cục CSGT thuộc Bộ Công an cho biết đã đề nghị Sở Xây dựng Hà Nội nghiên cứu điều chỉnh tổ chức giao thông theo hướng mới. Đề xuất được nêu là giữ ba làn xe chạy mỗi chiều, không bố trí làn dừng xe khẩn cấp, đồng thời hạ tốc độ khai thác để bảo đảm đồng tốc trên toàn tuyến Vành đai 3 trên cao. Nếu phương án này được lựa chọn, việc xử lý phương tiện gặp sự cố sẽ không còn dựa chủ yếu vào một làn dừng riêng như hiện nay. Các lực lượng chức năng cần vận hành những kịch bản cụ thể, giúp xe cứu hộ, xe chữa cháy và xe cấp cứu tiếp cận hiện trường nhanh chóng, an toàn. Đây là thay đổi đòi hỏi quy trình phản ứng rõ ràng, bởi khoảng trống xử lý trên tuyến sẽ hẹp hơn trong khi mật độ phương tiện vẫn rất cao. Cục CSGT cho rằng phương án tổ chức mới phải được đánh giá tổng thể trước khi quyết định, từ tốc độ khai thác, cách phân làn đến hệ thống biển báo và tín hiệu giao thông. Những điều kiện liên quan đến an toàn cũng cần được xem xét đồng bộ, tránh việc thay đổi một thành phần nhưng làm phát sinh rủi ro ở thành phần khác. Hệ thống camera dự kiến được tăng cường để phát hiện nhanh sự cố, hỗ trợ phân luồng và giải tỏa phương tiện trên tuyến. Đề xuất bỏ làn khẩn cấp hiện vẫn đang trong quá trình đánh giá về tổ chức giao thông và an toàn trên toàn tuyến, chưa phải phương án đã được áp dụng chính thức. Với lưu lượng khoảng 122.000 xe mỗi ngày đêm, mọi điều chỉnh trên Vành đai 3 đều liên quan trực tiếp đến hàng vạn lượt di chuyển của người dân và hoạt động vận tải qua Hà Nội. Bài toán đặt ra là tăng khả năng lưu thông nhưng vẫn bảo đảm phương tiện gặp nạn được hỗ trợ kịp thời, lực lượng cứu hộ tiếp cận thuận lợi, giao thông duy trì an toàn.