Cao huyết áp thường được ví là 'kẻ giết người thầm lặng' vì phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng.
Tuy nhiên, một số biểu hiện tưởng như rất thông thường như tiểu đêm nhiều, khó ngủ, nhìn mờ hay dễ hụt hơi có thể liên quan đến các vấn đề tim mạch cần được kiểm tra, trong đó có huyết áp.
Bác sĩ Rohit Vuppuluri, chuyên gia tim mạch đang làm việc tại Mỹ, khuyến cáo khi xuất hiện những biểu hiện bất thường kéo dài, mọi người nên kiểm tra huyết áp thay vì chủ quan.
Tiểu đêm từ 2 lần trở lên có thể liên quan đến huyết áp cao và tình trạng nhạy cảm với muối
Ảnh minh họa: P.H tạo từ AI
Tiểu đêm nhiều: Đừng chỉ nghĩ do uống nhiều nước
Theo bác sĩ Nadim Geloo, chuyên gia tim mạch đang làm việc tại Mỹ, tình trạng tiểu đêm từ 2 lần trở lên có thể liên quan đến huyết áp cao và tình trạng nhạy cảm với muối.
Huyết áp cao có thể ảnh hưởng đến chức năng của thận trong việc điều hòa dịch và muối. Ngoài ra, lượng dịch tích tụ ở chân trong ngày có thể trở lại hệ tuần hoàn khi nằm xuống vào ban đêm, làm tăng lượng máu đến thận và thúc đẩy quá trình tạo nước tiểu.
Tuy nhiên, tiểu đêm có rất nhiều nguyên nhân khác như uống nhiều nước trước khi ngủ, bệnh tuyến tiền liệt, tiểu đường, bệnh thận hoặc một số thuốc. Vì vậy, nếu thường xuyên phải thức dậy đi tiểu, đặc biệt từ 2 lần trở lên mỗi đêm, nên trao đổi với bác sĩ và kiểm tra huyết áp, theo EatingWell.
Khó ngủ kéo dài cũng cần được chú ý
Một số nghiên cứu cho thấy mối liên quan giữa rối loạn giấc ngủ và huyết áp. Thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh, hormone và khả năng điều hòa huyết áp. Ngược lại, một số vấn đề liên quan đến huyết áp và tim mạch cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Đặc biệt, bác sĩ Vuppuluri lưu ý chứng ngưng thở khi ngủ có thể làm giảm lượng ô xy trong cơ thể và tạo thêm áp lực cho hệ tim mạch, đồng thời liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp.
Do đó, nếu khó ngủ kéo dài, ngủ không sâu hoặc thường xuyên thức giấc, không nên chỉ tìm cách cải thiện giấc ngủ mà cũng cần xem xét các yếu tố sức khỏe liên quan, trong đó có huyết áp.
Nhìn mờ, hụt hơi: Khi nào cần kiểm tra?
Ngoài tiểu đêm và rối loạn giấc ngủ, một số biểu hiện khác cũng có thể xuất hiện khi huyết áp tăng cao hoặc khi đã có biến chứng tim mạch.
Thị lực suy giảm. Bác sĩ Geloo cho biết huyết áp tăng cao kéo dài có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc, từ đó ảnh hưởng đến thị lực. Tuy nhiên, nhìn mờ có rất nhiều nguyên nhân khác nên không thể dựa vào triệu chứng này để xác định tăng huyết áp.
Dễ hụt hơi. Khó thở khi thực hiện những hoạt động trước đây vẫn làm bình thường, chẳng hạn leo cầu thang, có thể liên quan đến các vấn đề tim mạch hoặc phổi. Bác sĩ Geloo giải thích khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu. Theo thời gian, những thay đổi ở cơ tim có thể ảnh hưởng đến khả năng bơm máu và gây khó thở khi gắng sức.
Cảm giác hụt hơi cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác như thiếu máu, bệnh phổi hoặc thể lực giảm sút. Vì vậy, nếu tình trạng xuất hiện mới, kéo dài hoặc ngày càng tăng, cần được bác sĩ đánh giá.
Đừng chờ có triệu chứng mới đo huyết áp
Điều quan trọng là không nên chờ xuất hiện các dấu hiệu bất thường mới kiểm tra huyết áp. Bác sĩ Vuppuluri khuyến cáo nên theo dõi huyết áp định kỳ, đặc biệt ở những người có nguy cơ cao.
Đo huyết áp tại nhà đúng cách và ghi lại kết quả có thể giúp phát hiện sớm những bất thường. Nếu huyết áp thường xuyên cao hoặc có các triệu chứng như đau ngực, khó thở nghiêm trọng, yếu liệt đột ngột, nói khó hay nhìn mờ đột ngột, cần được chăm sóc y tế kịp thời.
Những biểu hiện như tiểu đêm, khó ngủ, nhìn mờ hoặc dễ hụt hơi thường bị xem nhẹ, nhưng đôi khi lại liên quan đến huyết áp và sức khỏe tim mạch. Bác sĩ Rohit Vuppuluri, chuyên gia tim mạch đang làm việc tại Mỹ, khuyến cáo mọi người nên kiểm tra huyết áp khi các dấu hiệu bất thường xuất hiện kéo dài. Theo thông tin Thanh Niên dẫn lại, việc chủ động kiểm tra giúp tránh tâm lý chủ quan trước những vấn đề sức khỏe có thể tiến triển âm thầm.
Tiểu đêm từ hai lần trở lên mỗi đêm không nên mặc nhiên được giải thích bằng việc uống nhiều nước trước giờ ngủ. Bác sĩ Nadim Geloo cho biết tình trạng này có thể liên quan đến huyết áp cao hoặc sự nhạy cảm với muối, dù vẫn cần xem xét nhiều nguyên nhân khác. Huyết áp tăng có thể ảnh hưởng chức năng thận trong điều hòa dịch và muối, khiến thói quen đi tiểu ban đêm trở nên đáng chú ý hơn.
Ban ngày, một phần dịch có thể tích tụ ở chân, đặc biệt khi cơ thể đứng hoặc ngồi trong thời gian dài. Khi nằm xuống vào ban đêm, lượng dịch này trở lại hệ tuần hoàn, làm tăng lượng máu đến thận và thúc đẩy quá trình tạo nước tiểu. Tuy nhiên, tiểu đêm cũng có thể bắt nguồn từ uống nhiều nước trước khi ngủ, bệnh tuyến tiền liệt, tiểu đường, bệnh thận hoặc tác dụng của một số thuốc.
Vì vậy, người thường xuyên phải thức dậy đi tiểu, nhất là từ hai lần mỗi đêm, nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự kết luận nguyên nhân. Việc kiểm tra huyết áp trong trường hợp này có thể cung cấp thêm thông tin cần thiết cho quá trình đánh giá sức khỏe. Dù vậy, chỉ riêng tiểu đêm không đủ để xác định một người bị tăng huyết áp, bởi triệu chứng này xuất hiện trong nhiều bệnh cảnh khác nhau.
Giấc ngủ cũng là yếu tố cần được quan tâm khi cơ thể liên tục khó vào giấc, ngủ không sâu hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm. Một số nghiên cứu cho thấy rối loạn giấc ngủ có liên quan đến huyết áp, bởi thiếu ngủ có thể ảnh hưởng hệ thần kinh, hormone và khả năng điều hòa huyết áp. Ở chiều ngược lại, các vấn đề liên quan đến huyết áp hoặc tim mạch cũng có thể làm chất lượng giấc ngủ suy giảm rõ rệt.
Bác sĩ Vuppuluri đặc biệt lưu ý chứng ngưng thở khi ngủ, tình trạng có thể làm giảm lượng ô xy trong cơ thể và tạo thêm áp lực cho hệ tim mạch. Tình trạng này đồng thời có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp, nên người ngủ ngáy lớn hoặc thường xuyên tỉnh giấc cần được đánh giá phù hợp. Do đó, cải thiện thói quen ngủ là cần thiết, nhưng không nên bỏ qua việc xem xét huyết áp và các yếu tố sức khỏe liên quan.
Nhìn mờ kéo dài cũng là biểu hiện cần lưu tâm, vì huyết áp tăng cao trong thời gian dài có thể gây tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc. Dù vậy, suy giảm thị lực có nhiều nguyên nhân khác nhau, nên không thể chỉ dựa vào dấu hiệu này để khẳng định tình trạng tăng huyết áp. Cảm giác hụt hơi khi leo cầu thang hoặc thực hiện hoạt động từng làm bình thường có thể liên quan đến tim mạch, bệnh phổi, thiếu máu hoặc thể lực suy giảm.
Khi huyết áp duy trì ở mức cao lâu ngày, tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu, những thay đổi ở cơ tim về sau có thể ảnh hưởng khả năng bơm máu. Nếu hụt hơi xuất hiện mới, kéo dài hoặc tăng dần, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá để tìm nguyên nhân chính xác. Quan trọng hơn, không nên chờ đến khi có triệu chứng mới đo huyết áp, mà cần theo dõi định kỳ, đo tại nhà đúng cách và ghi lại kết quả, đặc biệt nếu thuộc nhóm nguy cơ cao; khi đau ngực, khó thở nghiêm trọng, yếu liệt đột ngột, nói khó hoặc nhìn mờ đột ngột, cần được chăm sóc y tế kịp thời.