Hồi sinh trung tâm bảo tồn dân ca ví, giặm sau gần 10 năm đắp chiếu

Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2014, mở ra kỳ vọng lớn cho công tác bảo tồn. Một năm sau, tỉnh Nghệ An phê duyệt dự án xây dựng Trung tâm bảo tồn và phát huy giá trị dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh, hướng tới không gian chuyên biệt. Công trình được khởi công năm 2016 trên đường Nguyễn Du, phường Trường Vinh, Nghệ An, với mục tiêu lưu giữ, nghiên cứu, truyền dạy và lan tỏa di sản. Theo thiết kế, trung tâm gồm tòa nhà cao năm tầng, bố trí khu hành chính cùng các phòng tập luyện, sưu tầm, nghiên cứu, bảo tồn và lưu giữ tư liệu. Công trình còn có khán phòng 500 chỗ, được kỳ vọng phục vụ những chương trình biểu diễn nghệ thuật thường xuyên, quy mô và chuyên nghiệp hơn. Kế hoạch ban đầu đặt mục tiêu hoàn thành dự án vào năm 2021, đồng thời đưa nơi đây trở thành địa điểm làm việc, biểu diễn của Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An. Thế nhưng, gần mười năm sau ngày khởi công, trung tâm vẫn chưa thể đưa vào vận hành, trong khi nhiều hạng mục bắt đầu chịu tác động rõ rệt của thời gian. Một số vị trí xuất hiện tình trạng bong tróc, trần nhà xuống cấp, còn khu vực bên ngoài tòa nhà phủ đầy cỏ dại, tạo cảm giác công trình bị bỏ quên. Phần khuôn viên phía trước cũng chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng vì vẫn còn một hộ dân chưa bàn giao đất, khiến diện mạo tổng thể chưa thể hoàn chỉnh. Điều đáng chú ý là phần lớn tòa nhà đã hoàn thiện những hạng mục xây dựng cơ bản như sơn tường, cửa, trần, hệ thống điện chiếu sáng và máy lạnh. Tuy vậy, việc dự án kéo dài khiến nhiều nghệ sĩ, nhà nghiên cứu cùng những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật truyền thống phải tiếp tục chờ đợi. Họ kỳ vọng trung tâm sớm mở cửa, bởi ví, giặm cần một không gian chuyên nghiệp để tập luyện, nghiên cứu, trình diễn, giao lưu và tiếp cận công chúng. Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An cho biết UBND tỉnh đã phê duyệt kinh phí đầu tư giai đoạn hai, tạo cơ sở tiếp tục hoàn thiện dự án. Những phần việc còn thiếu gồm sân vườn, cảnh quan, trang thiết bị, hệ thống âm thanh, ánh sáng cùng các hạng mục phục vụ hoạt động văn hóa. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Nghệ An, công trình phải hoàn thiện trong tháng 12 để đủ điều kiện đưa vào sử dụng sau thời gian dài dang dở. Nhạc sĩ Trần Quốc Chung, Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật truyền thống Nghệ An, cho biết ông cùng nhiều nghệ sĩ và nhà nghiên cứu ví, giặm rất mong công trình sớm được bàn giao. Theo ông Chung, đây không chỉ là nơi làm việc, nghiên cứu và lưu giữ những giá trị quý báu của dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh. Trung tâm còn được định hướng trở thành không gian biểu diễn, với khán phòng 500 chỗ dành cho các chương trình kết hợp dân ca truyền thống, múa, hát đương đại. Khu vực bên ngoài trung tâm được thiết kế gồm những sân khấu nhỏ, sân vườn và hệ thống chiếu sáng, tạo môi trường sinh hoạt cho các câu lạc bộ ví, giặm. Không gian này đồng thời có thể phục vụ nhu cầu tham quan, trải nghiệm của người dân, du khách, nhất là những người muốn tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Nghệ Tĩnh. Ông Trần Quốc Chung chia sẻ Trung tâm Nghệ thuật truyền thống Nghệ An đã lên phương án xây dựng nhiều chương trình nghệ thuật hấp dẫn phục vụ nhân dân và du khách. Khi trung tâm trên đường Nguyễn Du đi vào hoạt động, nhà hát dân ca trên đường Nguyễn Sỹ Sách, phường Thành Vinh, vẫn là nơi tập luyện và làm việc của các nghệ sĩ. Việc phân bổ hai địa điểm được kỳ vọng giúp hoạt động chuyên môn duy trì ổn định, đồng thời mở rộng thêm không gian dành riêng cho bảo tồn và biểu diễn. Giai đoạn hai đang được triển khai, với mục tiêu hoàn thiện công trình trong tháng 12, hồi sinh một địa chỉ văn hóa được chờ đợi suốt nhiều năm.