Vườn hồng tiền tỷ từ vài cây giống nhập khẩu
Gia đình ông Trần Hữu Thắng (48 tuổi, ở ấp Mỹ Phước, xã Nhơn Mỹ, TP Cần Thơ) có nhiều năm gắn bó với nghề trồng cây ăn trái. Trước đây, phần lớn diện tích vườn của gia đình ông được dành cho nhãn xuồng cơm vàng và nhãn da bò.
Tuy nhiên, có thời điểm thị trường nhãn bấp bênh, giá cả và đầu ra không ổn định nên ông bắt đầu nghĩ đến việc tìm một loại cây trồng mới, vừa có giá trị kinh tế, vừa tạo được sự khác biệt.
Khoảng 3 năm trước, trong một lần tình cờ thấy người bạn trồng hồng sô cô la, ông Thắng bắt đầu tìm hiểu về giống cây có cái tên khá lạ này.
Một người thân đưa giống từ Indonesia về, ông Thắng mua 10 cây đầu tiên với giá khoảng 700.000 đồng/cây. Sau đó, ông tiếp tục đặt giống từ Indonesia và Australia.
Từ bỏ cây nhãn, ông Thắng chuyển sang trồng hồng sô cô la ngoại nhập, mở ra cơ hội làm giàu (Ảnh: Hồng Nhung).
Năm 2023, những cây hồng đầu tiên được trồng thử để theo dõi khả năng thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tại địa phương.
“Lúc đầu tôi chỉ muốn trồng thử xem cây có hợp đất không. Sau khoảng 6-7 tháng, cây đã cho trái nên tôi tiếp tục giữ lại và nhân rộng”, ông Thắng kể.
Qua quá trình chăm sóc, ông nhận thấy cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh và không cần quá nhiều nước. Đáng chú ý, trong năm 2023, khi địa phương có thời điểm xâm nhập mặn khoảng 7‰, những cây hồng trong vườn vẫn sinh trưởng bình thường.
Từ vài cây ban đầu, khu vườn của ông Thắng nay đã mở rộng lên khoảng 1ha, với hơn 200 cây đang cho trái cùng nhiều cây ở các giai đoạn sinh trưởng khác nhau. Sản lượng bình quân đạt khoảng 3 tấn/năm.
Liên kết 50 hộ làm vùng nguyên liệu
Sức hấp dẫn của hồng sô cô la không chỉ nằm ở cái tên. Khi chín, quả chuyển sang màu vàng hoặc xanh nhạt, vỏ mỏng. Phần thịt bên trong có màu nâu đậm, dẻo và béo. Quả thường nặng 300-400g, một số quả có thể đạt 700g đến 1kg.
Theo ông Thắng, khi chín, quả có thể giữ trên cây khoảng một tháng mà không bị rụng. Đây cũng là đặc điểm giúp việc thu hoạch và phục vụ khách tham quan, trải nghiệm vườn thuận lợi hơn.
Hiện ông Thắng trồng 3 giống hồng gồm hồng dáng nhọn, hồng tròn dáng dẹt và một giống không hạt. Trong đó, giống dáng nhọn nhiều hạt, phần thịt ít hơn; giống tròn dáng dẹt có phần thịt dẻo, phù hợp để ăn tươi.
Ông Thắng bán hồng tươi với giá khoảng 300.000 đồng/kg nhưng chỉ bán thịt, còn hạt ông lấy lại để ươm cây giống (Ảnh: Hồng Nhung).
Những hạt hồng cũng được ông Thắng tận dụng để nhân giống. Mỗi quả thường có 5-8 hạt, ông mua hạt từ những người trồng khác với giá khoảng 10.000 đồng/hạt.
Trái hồng tươi hiện chưa có sản lượng đủ lớn để cung cấp ổn định ra thị trường. Vì vậy, ông Thắng chủ yếu dùng trái để phục vụ khách tham quan, trải nghiệm vườn và chế biến thử nghiệm thành các sản phẩm khác.
"Khách có nhu cầu mua về thì chủ yếu tôi bán thịt, phần hạt giữ lại để nhân giống”, anh Thắng cho biết.
Bên trong thịt hồng sô cô la có màu nâu đậm, dẻo và béo (Ảnh: Hồng Nhung).
Từ đầu năm 2026, ông bắt đầu bán cây giống. Đến nay, hơn 1.000 cây đã được cung cấp ra thị trường, giá khoảng 200.000-800.000 đồng/cây, tùy kích thước và chất lượng.
Hồng tươi hiện có giá khoảng 300.000 đồng/kg. Tuy nhiên, ông Thắng xác định nếu chỉ trông chờ vào việc bán trái tươi thì khó phát triển quy mô lớn. Vì vậy, ông tìm cách đa dạng hóa giá trị từ loại quả này.
Theo ông, phần thịt hồng có độ ngọt không quá cao nhưng dẻo và béo. Khi xay cùng sữa đặc và đá, hương vị được ông ví như bơ. Khi kết hợp với sữa tươi và đậu phộng để làm kem, vị sô cô la rõ hơn.
Ông Thắng tiết lộ rằng một đối tác đang kết nối để sử dụng hồng làm nguyên liệu cho kem, sinh tố, kẹo. Gần đây, một khách tham quan còn mua phần thịt quả về làm nhân bánh Trung thu.
Những thử nghiệm này khiến ông Thắng nhận ra, muốn đưa hồng sô cô la trở thành sản phẩm hàng hóa, một khu vườn riêng lẻ sẽ không đủ nguyên liệu.
“Muốn làm chế biến quy mô lớn thì phải có nguyên liệu ổn định. Một vườn không thể cung cấp đủ, phải liên kết nhiều hộ cùng trồng”, ông Thắng chia sẻ.
Từ suy nghĩ đó, thay vì chỉ tiếp tục mở rộng diện tích của gia đình, ông bắt đầu liên kết với khoảng 50 hộ dân, từng bước hình thành vùng nguyên liệu hồng sô cô la.
Theo ông Thắng, từ khi trồng đến khi cho quả chín, cây mất khoảng 6-7 tháng. Sau khoảng một năm chăm sóc, mỗi cây cho 5-7kg quả. Nếu được chăm sóc tốt, đến năm thứ 2, năng suất có thể đạt khoảng 40-50kg/cây.
Mục tiêu trước mắt của ông là phát triển các sản phẩm từ hồng sô cô la theo hướng OCOP, qua đó nâng giá trị thay vì chỉ bán quả tươi.
Ông Cao Minh Thơm, Chủ tịch UBND xã Nhơn Mỹ, cho biết hồng sô cô la là mô hình mới tại địa phương nhưng bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế.
Qua quá trình trồng thử nghiệm, ông Thắng đã tích lũy được kinh nghiệm chăm sóc và bước đầu chứng minh giống cây này có khả năng thích nghi với điều kiện đất đai tại địa phương.
Theo ông Thơm, mô hình không chỉ mở ra hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp mà còn có thể góp phần thúc đẩy du lịch địa phương khi vườn cây trở thành điểm tham quan, trải nghiệm.
“Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp với ngành nông nghiệp nghiên cứu hướng phát triển bền vững, định hướng nhân rộng mô hình phù hợp và tiếp tục hỗ trợ người dân”, ông Thơm cho biết.
Từ những cây giống ngoại nhập ban đầu, hồng sô cô la đang dần bén rễ trên vùng đất miền Tây. Với người nông dân, hành trình này không chỉ là thử nghiệm một giống cây mới, mà còn là cách tìm hướng đi khác cho nông nghiệp, từ trồng cây đến chủ động giống, chế biến và liên kết vùng nguyên liệu.