Khám phá nơi con tàu không số duy nhất từng cập bến

Lộ Diêu, nơi rừng gặp biển

Bãi biển Lộ Diêu, phường Hoài Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai, cách trung tâm Quy Nhơn gần 90km. Ba phía được núi bao bọc, phía trước hướng ra biển, nơi đây gây ấn tượng bởi bãi cát vàng uốn cong bên những gành đá nối tiếp nhau dọc bờ.

Từ Quy Nhơn, du khách theo tuyến đường ven biển ĐT639 về phía Bắc, qua những cung đường uốn lượn và làng quê yên bình. Vượt qua những đoạn đèo dốc nhỏ, Lộ Diêu hiện ra trước mắt màu xanh của biển, rừng.

Được thiên nhiên ưu ái, Lộ Diêu sở hữu những gành đá với hình thù kỳ thú. Dọc bờ biển, những bãi đá nhô lên giữa biển, tạo thành những bể tắm tự nhiên.

Nhìn từ trên cao, Lộ Diêu giống một cánh cung khổng lồ, lưng tựa núi, mặt hướng ra biển. Người dân địa phương vẫn truyền nhau câu ca: "Biển xanh cát trắng nắng vàng/ Ai ơi có nhớ cô nàng Lộ Diêu/ Lộ Diêu một biển ba đèo/ Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua…".

Lộ Diêu có 3 bãi gành: đá chính, trong và ngoài. Nơi đây, mỗi mùa lại có một vẻ đẹp riêng. Khoảng tháng Giêng, các phiến đá ở gành ngoài phủ rêu xanh, ẩn hiện dưới làn nước trong. Đến mùa hè, gành trong trở nên sinh động với những bãi nhum bám trên gành đá.

Du khách có thể tắm biển, cắm trại, ngắm bình minh, hoàng hôn hoặc trải nghiệm cuộc sống ngư dân như chèo thuyền, kéo lưới, mua hải sản vừa đánh bắt để chế biến tại chỗ.

Anh Trịnh Tăng Quốc (50 tuổi, trú phường Bồng Sơn, tỉnh Gia Lai) đưa gia đình đến Lộ Diêu không chỉ để nghỉ ngơi mà còn muốn các con tìm hiểu lịch sử.

“Trước khi bước vào năm học mới, chúng tôi đưa các cháu đi chơi để thư giãn. Điều quan trọng hơn là muốn các cháu được tận mắt chứng kiến và tìm hiểu để biết thêm về lịch sử dân tộc”, anh Quốc chia sẻ.

Nơi chuyến tàu không số vận chuyển vũ khí đầu tiên

Theo tư liệu lịch sử, khoảng 4h ngày 1/11/1964, tàu không số (số hiệu 401) do thuyền trưởng Phạm Vạn (quê Quảng Ngãi) chỉ huy cập bến Lộ Diêu, chở theo 30 tấn vũ khí và 6 tấn chất nổ.

Đến 8h ngày hôm sau, bộ đội địa phương, dân quân du kích và người dân Lộ Diêu hoàn tất việc chôn giấu toàn bộ số vũ khí. Sau đó, lực lượng ta quyết định đốt hủy con tàu để xóa dấu vết và loan tin đây là tàu cá bị sóng đánh dạt vào bờ rồi bốc cháy nhằm đánh lạc hướng địch.

Đây là chuyến tàu không số vận chuyển vũ khí đầu tiên cho Quân khu V và là chuyến duy nhất cập bến vùng biển Bình Định, nay thuộc tỉnh Gia Lai.

Số vũ khí được vận chuyển vào từ tàu không số này đã góp phần làm nên các chiến thắng An Lão, Đèo Nhông - Dương Liễu, tạo bước ngoặt trên chiến trường miền Nam, tiến tới thống nhất đất nước.

Ông Lê Thanh Hải (71 tuổi, trú thôn Lộ Diêu), từng công tác tại Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126, cho biết Lộ Diêu khi đó với địa hình núi bao bọc, tạo điều kiện thuận lợi để giữ bí mật.

“Trước ngày tàu cập bến, hai đầu đường vào Lộ Diêu được kiểm soát chặt chẽ. Chỉ cán bộ địa phương và một số người dân được lựa chọn mới biết việc tiếp nhận tàu. Khi tàu cập bến, cán bộ, chiến sĩ và người dân nhanh chóng vận chuyển, chôn giấu vũ khí. Ngày hôm sau, trực thăng Mỹ lượn quanh khu vực nhưng không phát hiện được gì”, ông Hải kể.

Theo lãnh đạo phường Hoài Nhơn Đông, địa phương chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị di tích “Nơi cập bến tàu không số”, xem đây là địa chỉ giáo dục truyền thống, tri ân những thế hệ đã hy sinh và là điểm đến du lịch về nguồn.

Ngày 20/5/2005, di tích Nơi cập bến tàu không số tại bãi biển Lộ Diêu được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh.

5 ngày nghỉ lễ, Gia Lai thu gần 1.000 tỷ đồng từ du lịch

Trong 5 ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 (29/8-2/9), Gia Lai ước đón 513.000 lượt khách, tăng 48% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó có khoảng 4.108 khách quốc tế. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 985 tỷ đồng, tăng 47%.

Lượng khách lưu trú đạt khoảng 127.000 lượt, tăng 32%; khách tham quan các khu, điểm du lịch khoảng 386.000 lượt, tăng 63%. Khu vực biển, đảo Quy Nhơn thu hút đông du khách; các điểm đến như Biển Hồ, Quảng trường Đại Đoàn Kết, Chư Đang Ya cũng đón lượng khách lớn.