Tổng thống Donald Trump còn gần hai tuần để nỗ lực vận động cử tri nhằm giữ thế đa số của đảng Cộng hòa tại quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Trong thời điểm quan trọng này, Nhà Trắng lại xảy ra nhiều rối ren, khiến bầu không khí trở nên căng thẳng.
Đấu đá và sa thải
Những cuộc đấu đá công khai trong nội bộ chính quyền liên tục bị phơi bày trước công chúng trong hai tuần qua, càng làm sâu sắc thêm bầu không khí hoài nghi, theo hai bình luận viên Adam Cancryn và Kristen Holmes từ CNN.
Tổng thống Trump tuần trước bãi nhiệm đại sứ Mỹ tại Hy Lạp Kimberly Guilfoyle, vị hôn thê cũ của con trai ông, sau chuỗi bê bối bắt nguồn từ thông tin rằng bà từng yêu cầu một nhà tài trợ đảng Cộng hòa chi 100.000 USD để trả nợ thẻ tín dụng cho mình.
Vài ngày sau, Alina Habba Mildon, từng là một trong những luật sư riêng của ông Trump, công khai chỉ trích và đề nghị Tổng thống hạ bệ Richard Grenell, cựu đặc phái viên Mỹ tại Venezuela và từng đứng đầu Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn John F. Kennedy.
Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, ngày 20/10. Ảnh: AFP
Mildon cáo buộc Grenell đút túi hàng triệu USD mà chồng mình đã chuyển khoản để hỗ trợ Trung tâm Kennedy, cho rằng ông này sử dụng tiền sai mục đích. Grenell phủ nhận cáo buộc biển thủ tiền, khẳng định không có giao dịch tài chính nào diễn ra giữa ông và Mildon.
Theo các nguồn thạo tin, Tổng thống đã chỉ thị cố vấn pháp lý Nhà Trắng điều tra mâu thuẫn dai dẳng giữa hai đồng minh Mildon và Grenell.
Khi căng thẳng này chưa kịp lắng xuống, Nhà Trắng lại đối mặt sóng gió mới. Tân thư ký báo chí Katie Zacharia bị sa thải chỉ 5 ngày sau khi nhậm chức vì hàng loạt vấp váp và làn sóng chỉ trích gay gắt nhắm vào năng lực của cô.
Giữa tâm bão khủng hoảng, những phụ tá thân cận nhất của Tổng thống Trump, trong đó có chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles cùng hai cố vấn chính trị bên ngoài James Blair và Chris LaCivita, liên tiếp dính tin đồn bất lợi.
Hàng loạt bài báo điều tra liên tục được tung ra xoáy sâu vào việc Blair và LaCivita nhận những khoản thù lao, hoa hồng lớn từ các quỹ tài trợ và chiến dịch tranh cử của đảng Cộng hòa, dẫn đến cáo buộc họ "trục lợi" tài chính.
Trong khi đó, chánh văn phòng Wiles lại bị hoài nghi về năng lực quản lý khi để xảy ra tình trạng rò rỉ thông tin liên tục, đấu đá bè phái công khai cùng hàng loạt bê bối nhân sự.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và cựu thư ký báo chí Katie Zacharia tại Maryland hôm 13/10. Ảnh: AFP
Tuy nhiên, phe bảo vệ họ cho rằng những thông tin bất lợi là do chính các đối thủ tung ra nhằm tranh thủ cảm tình từ Tổng thống. Việc Blair đồng hành cùng ông Trump trên chuyên cơ Không lực Một tới hai lần trong tuần qua là tín hiệu cho thấy Tổng thống vẫn giữ trọn niềm tin vào đội ngũ nòng cốt.
"Mỗi cú đâm sau lưng James hay Chris thực chất là nhắm vào Susie", một nguồn tin am hiểu nội bộ Nhà Trắng cho hay.
Theo một số nguồn thạo tin, chuỗi bê bối dồn dập khiến các trợ lý của ông Trump quyết liệt truy tìm kẻ tuồn tin nội bộ. Trong chính quyền cũng rộ lên những đồn đoán về nhân tố phải "đứng mũi chịu sào" nếu đảng Cộng hòa thất bại trong bầu cử giữa kỳ, ai bị sa thải và bao nhiêu người sẽ chủ động xin nghỉ.
"Nếu chúng tôi đánh mất cả Hạ viện lẫn Thượng viện, không ai lường trước nổi kịch bản tiếp theo sẽ là gì", một cố vấn của Tổng thống Trump nói. "Bất kỳ ai cũng có thể bị sờ gáy".
Phát ngôn viên Nhà Trắng Davis Ingle gọi những thông tin về tình hình nội bộ chính quyền là "suy đoán vô căn cứ". "Tổng thống Trump đang dồn hết sức lực để giúp đảng Cộng hòa bảo toàn quyền kiểm soát tại quốc hội trong cuộc bầu cử tháng 11. Đó là lý do ông đi khắp cả nước nhằm làm bật lên những thắng lợi lịch sử mà chính quyền mang lại cho người dân Mỹ", Ingle nhấn mạnh.
Dù vậy, cuộc đấu đá ngầm vẫn hiện rõ khi chánh văn phòng Wiles hứng nhiều chỉ trích vì không có mặt lúc ông Trump chọn Zacharia làm thư ký báo chí Nhà Trắng. Hai cố vấn của Tổng thống tiết lộ nhiều người coi đây là dấu hiệu bà bị suy yếu ảnh hưởng, cơ hội để các đối thủ phế bỏ chiếc ghế quyền lực bà đang nắm giữ.
Tuy nhiên, Wiles chưa phát tín hiệu muốn rút lui. Tổng thống Trump mới đây cũng lên tiếng ủng hộ bà tuyệt đối khi khẳng định "không bao giờ có chuyện" ông sẽ thay thế bà.
Nỗi lo xáo trộn nhân sự
Theo thông lệ, chính quyền Mỹ luôn chứng kiến làn sóng biến động nhân sự sau bầu cử giữa kỳ. Đây vừa là thời điểm thích hợp để nhiều quan chức cấp cao rút lui, vừa tạo cơ hội cho Tổng thống tái định hình các ưu tiên trong hai năm cuối nhiệm kỳ.
Phe Dân chủ đã tuyên bố sẽ mở các cuộc điều tra nhắm vào loạt quan chức chính quyền Trump nếu họ giành lại quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội sau bầu cử giữa kỳ.
Điều này dẫn đến thông tin Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nhiều khả năng sẽ chủ động rút lui về khu vực tư nhân sau bầu cử giữa kỳ để tránh nguy cơ bị điều tra. Ông hiện là người chịu trách nhiệm chính giải quyết hậu quả kinh tế nặng nề từ cuộc xung đột với Iran.
Trong khi đó, không ít quan chức đã chuẩn bị tinh thần trước chiến dịch "thanh lọc" quy mô lớn từ Tổng thống Trump và các đồng minh của ông hậu bầu cử. Hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho hay các đồng minh của Giám đốc Viện Y tế Quốc gia Jay Bhattacharya lo ngại ông nằm trong nhóm dễ bị sa thải nhất sau cuộc tranh cãi gay gắt với Giám đốc Ngân sách Nhà Trắng Russ Vought về quyền kiểm soát ngân sách tài trợ.
"Ở chính quyền hiện tại, nơi tầm ảnh hưởng gắn liền với mức độ thân thiết với Tổng thống Trump còn các mối quan hệ vốn thay đổi nhanh chóng, bất kỳ vị trí nào bị bỏ trống cũng có thể làm thay đổi đáng kể cục diện quyền lực tại Nhà Trắng và hướng đi chính sách", hai bình luận viên từ CNN nhận định.
Tổng thống Trump tại một buổi vận động cử tri ở thành phố Wasilla, bang Alaska, ngày 13/10. Ảnh: AFP
Theo những người từng trao đổi với ông Trump, Tổng thống vẫn tỏ ra lạc quan rằng những chuyến vận động liên tục gần đây cho các ứng viên Cộng hòa đang giúp gia tăng cơ hội giữ vững quyền kiểm soát quốc hội.
Nhưng nhiều trợ lý và cố vấn của Tổng thống lại có cái nhìn bi quan hơn. Họ cho rằng đảng Cộng hòa gần như chắc chắn sẽ mất quyền kiểm soát Hạ viện và mục tiêu lớn nhất lúc này chỉ là hạn chế tối đa thiệt hại, theo CNN.
Dù các cố vấn bên cạnh Tổng thống vẫn tin có thể giữ được Thượng viện, một số người lo ngại làn sóng quay lưng của cử tri đang khiến mục tiêu này trở nên trắc trở hơn nhiều so với dự tính.
Chính ông Trump đôi lúc cũng thừa nhận thách thức trên. "Các đời tổng thống Mỹ luôn thua trong các cuộc bầu cử giữa kỳ, bất luận vì lý do gì", Tổng thống nói hôm 20/10. "Nếu cử tri của tôi, các cử tri MAGA, chịu đi bỏ phiếu, chúng ta sẽ thắng áp đảo. Nhưng họ phải thực sự muốn đi bầu, còn khi tên tôi không có trên phiếu, mọi chuyện rõ ràng khó khăn hơn".
Vũ Hoàng (Theo CNN, AFP, Reuters)