Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack ngày 23/10 cho biết Washington "hoàn toàn có thể" nối lại các cuộc tập kích Iran vào cuối tuần này.
Khi được hỏi về phát ngôn từ Đại sứ Barrack, Tổng thống Donald Trump không xác nhận nhưng cũng không phủ nhận. "Đại sứ của tôi đã nói thế ư? Chắc ông ấy là người khá quyền lực đấy. Nếu đúng như vậy thì tôi hoàn toàn không biết gì về chuyện đó cả", ông nói với các phóng viên.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 2/9. Ảnh: AFP
Suốt từ đầu tháng 9, cả Mỹ và Iran đều kiềm chế, không tung đòn tập kích quy mô lớn nào nhằm vào các mục tiêu trên bộ của nhau, song khoảng lặng đó có thể sắp bị phá vỡ, theo giới chuyên gia.
"Tôi nghiêng về khả năng các đòn tập kích sẽ dồn dập trút xuống ngay sau cuộc bầu cử giữa kỳ 3/11", Suzanne Maloney, giám đốc chương trình Chính sách Đối ngoại thuộc Viện Brookings, trụ sở tại Washington, nhận định.
Những tín hiệu
Maloney dẫn ra hàng loạt tín hiệu đáng chú ý, từ việc Mỹ dồn thêm khí tài cùng binh sĩ tới Trung Đông, phát lệnh cảnh báo công dân trong khu vực, cho tới trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao độ của quân đội Israel.
Wall Street Journal và Seattle Times hồi đầu tháng dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Lầu Năm Góc đang điều nhóm tác chiến tàu sân bay Theodore Roosevelt và nhóm tác chiến đổ bộ Makin Island đến Trung Đông, tăng thêm 9.000-10.000 binh sĩ trong khu vực này.
AP dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho hay sẽ có ba tàu sân bay hiện diện trong khu vực ngay từ cuối tháng 10.
Tàu sân bay USS Theodore Roosevelt rời cảng nhà ở San Diego, bang California, Mỹ ngày 27/9. Ảnh: SDUT
Hôm 21/10, Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu các nhân viên không thiết yếu tại đại sứ quán cùng gia đình khẩn trương rời khỏi Arab Saudi. Theo một số nguồn thạo tin, gia đình nhân viên đại sứ quán Mỹ ở Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Jordan, Qatar và Bahrain cũng đang được rút về nước. Bộ Ngoại giao Mỹ chưa xác nhận thông tin.
Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuần qua tuyên bố đã chỉ thị cho quân đội, lực lượng an ninh và tình báo Mossad theo đuổi mục tiêu lật đổ chính phủ Iran.
"Chừng nào Iran còn tồn tại, còn tìm cách sở hữu những loại vũ khí khủng khiếp, Israel vẫn phải đối mặt với mối đe dọa sống còn. Và nghĩa vụ của tất cả chúng ta là bảo vệ dân tộc", ông nhấn mạnh.
Theo Maloney, về cơ bản "thế giằng co hiện nay không thể kéo dài mãi", nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa của Mỹ "đang gây tổn thất ngày càng lớn cho Iran", song Washington cũng phải chịu gánh nặng huy động cả một hạm đội khổng lồ chỉ để duy trì chiến dịch.
Tổng thống Trump hôm 23/10 tuyên bố "Mỹ có thể mở thêm một chiến dịch 'Cơn thịnh nộ Kinh hoàng' nữa với quy mô nhỏ hơn" nếu Iran không chịu thỏa hiệp, song ông không đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Jason Campbell, chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông, trụ sở tại Washington, đánh giá "đang xuất hiện hàng loạt tín hiệu cho thấy các đòn tập kích mới sắp diễn ra" hoặc Mỹ đang đề phòng nguy cơ bị Iran cùng lực lượng Houthi đồng minh ở Yemen tập kích.
Ông viện dẫn kế hoạch điều động tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tới Trung Đông cùng quyết định tăng viện thêm một Đơn vị Thủy quân Lục chiến Viễn chinh tới khu vực.
Campbell cũng chỉ ra việc các tiêm kích Israel mới đây thực hiện màn "phô trương lực lượng" mô phỏng những cuộc tập kích trước đó vào Iran, đồng thời đề cập tới cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth với Thủ tướng Benjamin Netanyahu ngay tại Israel.
Đây "rõ ràng là chuỗi hành động quy mô lớn nếu mục tiêu chỉ đơn thuần nhằm ép Iran ngồi vào bàn đàm phán", ông nói thêm, song lưu ý "rất khó dự đoán thời gian chính xác" Mỹ nối lại tấn công.
Bế tắc
Dòng xe lưu thông qua tấm biển in chân dung Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei trong cuộc tuần hành ủng hộ chính phủ ở Tehran tối 21/10. Ảnh: AFP
Campbell nhận định Tổng thống Trump hiện có rất ít lựa chọn so với giai đoạn đầu xung đột, khi thiệt hại tại các căn cứ Mỹ trong khu vực đẩy mọi kế hoạch tác chiến trên bộ vào thế khó.
"Hiện tại, không còn điểm tập kết nào đủ an toàn để triển khai hàng nghìn, hay thậm chí hàng chục nghìn binh sĩ nhằm thực hiện kế hoạch tác chiến như vậy", ông nói.
Theo Maloney, "phần lớn hạ tầng quân sự truyền thống tại Iran đã bị thiệt hại nặng nề" sau các đòn không kích trước đây, đồng nghĩa chiến dịch mới nếu được nối lại nhiều khả năng "sẽ đánh sâu hơn vào cơ sở hạ tầng dân sự cùng các mục tiêu tác động trực tiếp tới đời sống người dân Iran".
Tuy nhiên, phương án trên, hay bất kỳ hành động quân sự nào khác, đều khó lòng chấm dứt hoàn toàn xung đột.
"Ngay từ đầu, đây đã là cuộc chiến không thể khép lại bằng những bước leo thang quân sự, dù từ bất kỳ bên nào", bà nhận xét.
Campbell cũng đồng tình với đánh giá trên. "Tôi không thấy việc nối lại các đòn tập kích tương tự 50 ngày đầu chiến sự có thể khiến chính quyền Iran khuất phục", ông nói.
"Họ đã cho thấy khả năng chịu đựng thiệt hại vật chất nặng nề và ngay cả khi mục tiêu mở rộng sang các cơ sở hạ tầng lưỡng dụng hay công trình dân sự thiết yếu, điều đó cũng khó làm họ thay đổi lập trường", ông nói thêm.
Vũ Hoàng (Theo AFP, AP, Reuters)