Làm hàng xuất khẩu từ thứ thường bỏ đi, nông dân, doanh nghiệp cùng có lợi

Những năm gần đây, nhờ liên kết với doanh nghiệp trồng mướp lấy xơ đã giúp nhiều hộ dân trên địa bàn xã Duy Xuyên, Đà Nẵng không chỉ có đầu ra ổn định mà còn nâng cao thu nhập cho gia đình.

Gia đình ông Lê Thanh Triệu (57 tuổi, xã Duy Xuyên) trước đây chỉ trồng mướp, bí đao để bán trái tươi, đầu ra và giá cả phụ thuộc vào thị trường. Từ năm 2023, gia đình ông đã ký hợp đồng với doanh nghiệp tại phường Hòa Khánh, Đà Nẵng trồng mướp lấy xơ trên diện tích 1.500m2.

Theo ông Triệu, quá trình liên kết công ty cam kết thu mua mướp với giá ổn định. Các hộ dân được cung cấp giống, kỹ thuật chăm sóc và hướng dẫn thu hoạch, xử lý mướp để lấy xơ.

“Quả mướp già cần được thu hoạch sau 3-4 tháng, hạn chế tối đa việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và diệt cỏ. Do tình hình bão lũ ở miền Trung, mỗi năm tôi chỉ trồng một vụ, cho thu nhập 22-24 triệu đồng”, ông Triệu nói.

Cách đây hơn 3 năm, gia đình ông Phạm Bê (61 tuổi, xã Duy Xuyên) cũng liên kết trồng mướp lấy xơ với doanh nghiệp trên diện tích 2.000m2. Nhờ đó, mỗi mùa vụ ông Bê cũng yên tâm hơn về đầu ra, giá cả.

“Mỗi năm tôi trồng một vụ, thu nhập 27-30 triệu đồng. Không còn thấp thỏm cảnh được mùa mất giá, được giá mất mùa nên yên tâm hẳn”, ông Bê chia sẻ.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên, cho biết việc liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân để trồng mướp lấy xơ đã giúp người dân có đầu ra ổn định, nâng cao kinh tế gia đình.

Theo ông Công, địa phương rất chú trọng việc thu hút các doanh nghiệp tham gia liên kết với những sản phẩm chủ lực trên lĩnh vực nông nghiệp để tạo đầu ra cho nông dân. Khuyến khích các hợp tác xã, hội nông dân, thôn… là đầu mối liên kết với doanh nghiệp để tạo đầu ra bền vững cho sản xuất nông nghiệp.

Xơ mướp tưởng chừng là phế phẩm bỏ đi, nhưng anh Lê Nhất Vũ (40 tuổi, phường Hòa Khánh) và đội ngũ thợ may của công ty đã “hô biến” thành các sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo.

Theo anh Vũ, khó khăn lớn nhất là tìm kiếm giống mướp có thể cho xơ đạt năng suất, chất lượng, đến nay anh vẫn đang nghiên cứu chọn giống tối ưu nhất. Thứ hai là tạo sự tin tưởng với nông dân để họ sẵn sàng đồng hành, gắn bó và thực hiện đúng yêu cầu kỹ thuật trong quá trình chăm sóc mướp, quy trình lấy xơ…

Để chủ động nguồn nguyên liệu, anh Vũ liên kết với nông dân tại nhiều địa phương, hỗ trợ giống, kỹ thuật và tổ chức thu mua. 

“Chúng tôi mở rộng nguồn nguyên liệu tại nhiều nơi trên cả nước nhằm tránh rủi ro về thiên tai, đảm bảo nguồn cung không đứt đoạn. Do mỗi vùng có điều kiện thổ nhưỡng khác biệt sẽ cho ra xơ mướp đa dạng, phù hợp nhiều mẫu mã”, anh Vũ nói.

Từ nguồn xơ mướp trước đây ít được khai thác, anh Vũ đã phát triển hơn 20 mẫu sản phẩm thuộc 4 nhóm: nhà bếp, nhà tắm, thời trang và trang trí với giá bán 30.000-500.000 đồng/sản phẩm. Mỗi tháng, đơn vị cung ứng ra thị trường 50.000-100.000 sản phẩm các loại.

Đến nay, sản phẩm xơ mướp của doanh nghiệp đã được xuất sang Mỹ, Hàn Quốc, Australia, Canada... tại thị trường trong nước, sản phẩm được phân phối cho một số khách sạn trên địa bàn Đà Nẵng và các gian hàng quà tặng tại điểm du lịch.

Cơ sở hiện tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động, với thu nhập 8-12 triệu đồng/người/tháng. Khi có đơn hàng lớn, doanh nghiệp thuê thêm lao động địa phương làm thời vụ.

Thời gian tới, anh Vũ dự định mở rộng diện tích liên kết, tăng số hộ tham gia và phát triển thêm sản phẩm từ xơ mướp. Mục tiêu là xây dựng vùng nguyên liệu đủ lớn, đáp ứng yêu cầu về chất lượng, sản lượng của các đơn hàng xuất khẩu.