Loại rau 'trường thọ' nhưng chuyên gia khuyên tuyệt đối không ăn sống

Nguồn ảnh: VietnamNet

Rau mì chính hay còn được gọi là rau trường thọ nhờ giá trị dinh dưỡng cao với lá chứa hàm lượng protein cao hơn nhiều loại rau lá xanh thông thường, đồng thời giàu vitamin A, vitamin C, canxi, kali, sắt và chất xơ.

Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết nhiều người lần đầu nghe đến tên "cây mì chính" thường lầm tưởng liên quan đến bột ngọt (monosodium glutamat).

Thực tế, cây không tạo ra bột ngọt và cũng không chứa chất này. Cái tên dân gian xuất phát từ việc lá sau khi nấu chín có vị ngọt tự nhiên, giúp món ăn thêm đậm đà. Đây là loài Cnidoscolus aconitifolius, còn gọi là chaya hay "rau chân vịt Mexico".

Tại Mexico và các nước Trung Mỹ, đây là loại rau rất phổ biến. Người dân thường dùng lá non để luộc, nấu canh, xào hoặc nấu cùng thịt và đậu. Những năm gần đây, cây được trồng tại nhiều địa phương ở Việt Nam nhờ đặc tính sinh trưởng khỏe, dễ trồng và cho thu hoạch quanh năm.

W-rau mi chinh .jpeg — *Rau mì chính chứa nhiều dưỡng chất. Ảnh: N. Huyền*

Loại rau này còn được gọi là "rau trường thọ" nhờ giá trị dinh dưỡng cao. Nghiên cứu cho thấy lá mì chính chứa hàm lượng protein cao hơn nhiều loại rau lá xanh thông thường, đồng thời giàu vitamin A, vitamin C, canxi, kali, sắt và chất xơ. Ngoài ra, cây chứa flavonoid cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa. Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận chiết xuất lá có khả năng chống viêm và hỗ trợ kiểm soát đường huyết ở mức độ nhất định.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh cái tên "rau trường thọ" chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, chưa có bằng chứng cho thấy ăn loại rau này giúp kéo dài tuổi thọ.

Điểm quan trọng nhất là người dân tuyệt đối không ăn sống lá mì chính. Trong lá tươi chứa các glycosid sinh cyanid. Khi nấu chín khoảng 15-20 phút trong nồi mở nắp, các hợp chất độc hại này sẽ bị phân hủy hoặc bay hơi đáng kể, đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Ngoài việc nấu chín, người dân địa phương còn có kinh nghiệm không dùng nồi nhôm để chế biến, do các acid hữu cơ trong lá có thể phản ứng với nhôm làm ảnh hưởng đến chất lượng món ăn. Mọi người tốt nhất nên sử dụng nồi inox hoặc nồi đất.

Dù rau mì chính có giá trị dinh dưỡng cao và chứa nhiều hoạt chất sinh học đáng quan tâm, phần lớn nghiên cứu hiện nay vẫn dừng ở mức tiền lâm sàng. Giá trị lớn nhất của cây là bổ sung thêm nguồn rau xanh bổ dưỡng cho bữa ăn gia đình, chứ không thể thay thế thuốc điều trị bệnh.

Rau mì chính (Cnidoscolus aconitifolius), còn gọi là chaya hay rau chân vịt Mexico, đang thu hút sự chú ý tại nhiều địa phương ở Việt Nam nhờ khả năng sinh trưởng khỏe và giá trị dinh dưỡng vượt trội. Theo Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, tên gọi dân gian xuất phát từ vị ngọt tự nhiên sau khi nấu chín chứ hoàn toàn không liên quan đến bột ngọt công nghiệp. Loại rau này sở hữu hàm lượng protein cao hơn nhiều loại rau lá xanh thông thường, đồng thời cung cấp dồi dào canxi, sắt, kali, chất xơ cùng các vitamin A và C. Bên cạnh các chất dinh dưỡng cơ bản, chiết xuất từ lá chaya còn chứa flavonoid và nhiều chất chống oxy hóa hỗ trợ kháng viêm, kiểm soát đường huyết ở mức độ tiền lâm sàng. Dù được ví von là rau trường thọ, Tiến sĩ Phương khẳng định danh xưng này chỉ mang ý nghĩa biểu tượng về sự bổ dưỡng chứ chưa có chứng cứ y khoa nào chứng minh tác dụng kéo dài tuổi thọ. Người dùng không nên thần thánh hóa loại thực phẩm này thành dược liệu có thể thay thế thuốc chữa bệnh. Đáng chú ý, các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn sống lá mì chính do thực vật tươi chứa độc tố glycosid sinh cyanid. Để đảm bảo an toàn, lá cần được đun sôi kỹ từ 15 đến 20 phút trong nồi mở nắp nhằm làm bay hơi và phân hủy hoàn toàn độc chất. Ngoài ra, việc chế biến nên ưu tiên sử dụng nồi đất hoặc nồi inox, tránh dùng nồi nhôm vì các acid hữu cơ tự nhiên trong rau có thể phản ứng với kim loại gây ảnh hưởng xấu đến chất lượng món ăn.