Lũ quét Nepal - Tây Tạng và căn nguyên biến đổi khí hậu
Nguồn ảnh: Thanh Niên
Hôm qua, các nhà khoa học thuộc liên minh nghiên cứu quốc tế WWA xác định biến đổi khí hậu đóng vai trò cốt lõi trong vụ sạt lở sông băng vùng núi gây lũ quét tại biên giới Nepal - Tây Tạng (Trung Quốc) hôm 26.8.
Tuy nhiên, báo cáo của WWA cũng chỉ ra thảm họa vừa qua không đến từ một sự kiện thời tiết cực đoan. Thay vào đó, đây là cuộc khủng hoảng cấu thành từ tình trạng trái đất ấm lên trong thời gian dài, diện tích sông băng bị thu hẹp, băng tầng vĩnh cửu tan chảy và những bất ổn đến từ địa chất.
Cụ thể, quá trình ấm lên kéo dài đã nâng độ cao của ngưỡng đóng băng tại dãy Himalaya, đẩy băng và băng vĩnh cửu nằm sâu trong nền đá đến tình trạng tiếp xúc với nhiệt độ tan băng cao hơn và kéo dài, làm suy yếu các sườn núi.
Những ngôi nhà bị hư hại sau đợt lũ quét ở huyện Nuwakot (Nepal)
Ảnh: Reuters
Đồng tác giả báo cáo Walter Immerzeel từ Đại học Utrecht (Hà Lan) cho biết khu vực đã trải qua những thay đổi nền tảng và không thể đảo ngược, trong đó có diện tích sông băng thu hẹp và tình trạng suy thoái băng vĩnh cửu, dẫn đến bất ổn về địa chất ở vùng núi non. Đến nay, thảm họa lũ quét đã khiến hơn 1.400 người chết và 6.600 người mất tích.
Số người mất tích trong lũ quét lịch sử ở Nepal tăng mạnh
Kết luận mới nhất của liên minh nghiên cứu quốc tế World Weather Attribution (WWA) cho thấy biến đổi khí hậu giữ vai trò cốt lõi trong vụ sạt lở sông băng vùng núi, gây lũ quét tại biên giới Nepal - Tây Tạng, Trung Quốc, hôm 26.8. Tuy nhiên, thảm họa không bắt nguồn từ một hiện tượng thời tiết cực đoan riêng lẻ, mà là hệ quả tích tụ của quá trình Trái đất ấm lên kéo dài.
Sự thu hẹp diện tích sông băng, băng tầng vĩnh cửu tan chảy và các bất ổn địa chất đã kết hợp thành một chuỗi rủi ro đặc biệt nguy hiểm. Theo WWA, nhiệt độ tăng trong thời gian dài đã đẩy ngưỡng đóng băng tại dãy Himalaya lên cao hơn.
Băng và băng vĩnh cửu nằm sâu trong nền đá vì thế phải tiếp xúc với nhiệt độ gây tan băng ở mức cao hơn và trong thời gian dài hơn, làm suy yếu cấu trúc các sườn núi. Khi nền địa chất mất dần tính ổn định, những khối đất đá và băng có thể sụp đổ, tạo ra dòng lũ quét với sức tàn phá lớn đối với các khu dân cư phía hạ lưu.
