Lũ quét ở Nepal: Vì sao nhiều du khách mất tích khi cửa khẩu bị phá huỷ?

Địa bàn quan trọng

Vụ lũ quét nghiêm trọng ở khu vực biên giới giữa Tây Tạng (Trung Quốc) - Nepal đã cuốn phăng nhà cửa, cầu đường gần cửa khẩu Gyirong - Rasuwa.

Toà nhà hải quan được xây dựng kiên cố ở khu vực biên giới cũng bị phá huỷ hoàn toàn. 

Gyirong nằm ở độ cao 1.800m so với mực nước biển. Đây là địa bàn quan trọng thuộc tây nam của Khu tự trị Tây Tạng, nối giữa Trung Quốc và Nepal. Địa điểm này cách Lhasa (thủ phủ Tây Tạng) khoảng 831km và thủ đô Kathmandu (Nepal) 175km.

Từ khi hoàn thành, cửa khẩu Gyirong không chỉ là cửa khẩu thương mại đường bộ lớn nhất nối Tây Tạng (Trung Quốc) với Nepal, mà còn là cửa ngõ quan trọng kết nối Trung Quốc với các quốc gia Nam Á. 

Gyirong được nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế hồi năm 2017, cho phép công dân các nước ngoài Nepal và Trung Quốc có thể di chuyển qua.

Năm 2022, khu hợp tác kinh tế biên giới Gyirong được phê duyệt. Đây là khu hợp tác kinh tế biên giới cấp quốc gia thứ 18 của Trung Quốc và đầu tiên của Tây Tạng.

Ở phía bên kia, cửa khẩu Rasuwa nằm ở huyện Rasuwa của Nepal cũng được nước này xác định là vị trí quan trọng kết nối với Trung Quốc. Khu vực này cũng bị phá huỷ sau vụ lũ quét. 

Cửa ngõ du lịch thu hút khách

Bên cạnh giúp kết nối và lưu thông hàng hoá, Gyirong - Rasuwa còn là cửa ngõ quan trọng cho thị trường du lịch. 

Số liệu thống kê cho thấy, năm 2024, có 160.000 lượt khách xuất nhập cảnh qua cửa khẩu Gyirong. Tính riêng 6 tháng đầu năm nay, hơn 100.000 lượt người lưu thông qua đây. 

Hiện, việc lưu thông giữa 2 cửa khẩu đã tạm dừng, do ảnh hưởng nặng nề của vụ lũ quét thảm khốc.

Bộ Văn hoá và Du lịch Nepal cho hay, có 517 du khách, trong đó hơn 400 người nước ngoài đang mất tích sau sự việc.

Theo tờ Kathmandu Post, gần 400 người đi hành hương đang trên đường đến núi Kailash và hồ Manasarovar đã bị mất liên lạc sau trận lũ quét hôm 26/8. 

Những năm gần đây, du lịch xuyên biên giới giữa Trung Quốc và Nepal phục hồi, số khách du lịch đi theo đoàn hoặc trải nghiệm bằng xe tự lái tăng lên đáng kể. 

Sự chênh lệch độ cao tạo nên cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và di sản văn hóa, lịch sử đặc sắc tại thung lũng Gyirong. Những dãy núi phủ tuyết trắng trải dài bất tận, hẻm núi sâu hun hút, nhiều khu rừng nguyên sinh rậm rạp thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới.

Hẻm núi Gyirong dài khoảng 93km, kéo dài từ thị trấn Gyirong thuộc Tây Tạng (Trung Quốc) cho đến khu vực biên giới với Nepal tại cầu hữu nghị Rasuwa là một trong những địa điểm không thể bỏ qua khi đến đây.

Trên tuyến du lịch này có nhiều cảnh quan như núi tuyết, đồng cỏ, ruộng bậc thang, làng của người Tây Tạng, thác nước và hẻm núi hùng vĩ...

Ngoài ra, khu bảo tồn thiên nhiên Gyirong nổi tiếng với hệ thực và động vật phong phú, đa dạng gồm cả những lời quý hiếm như gấu trúc đỏ, gà lôi.

Du khách cũng có thể ghé thăm tu viện thanh bình nằm nép mình trong thung lũng Gyirong với những bức tranh tường có từ xa xưa... Đặc biệt, gần cửa khẩu có hồ Peiku Tso với làn nước trong vắt, in bóng các dãy núi tuyết đẹp như tranh vẽ...

Trận lũ lụt thảm khốc hôm 26/8 đã khiến 547 người thiệt mạng ở Nepal và 5 người ở Tây Tạng (Trung Quốc), cùng gần 1.500 người khác mất tích ở cả hai quốc gia, trong đó có hàng trăm du khách nước ngoài.

Một lượng lớn đá, băng, bùn và mảnh vụn đã tràn qua các hệ thống sông sau sạt lở, dẫn đến sự hình thành một hồ nước nơi nước tiếp tục tích tụ và dâng cao.

Hôm 28/8, mực nước trong hồ chứa đã vượt quá 2,5 triệu m3, tăng so với ước tính 1,5-2 triệu m3 được ghi nhận một ngày trước đó, trước khi tràn vào sông Lhende Khola và sau đó vào sông Trishuli, các nhà chức trách và nhân chứng Nepal cho biết.

Sự cố tràn nước khiến cư dân hoảng loạn trong khi các nhà chức trách Nepal cảnh báo mạnh mẽ và dừng các hoạt động cứu hộ trong khoảng 3 giờ.

Nguy cơ hồ vỡ đã khiến tất cả nhân viên và phương tiện cứu hộ của Trung Quốc rút về phía nước này và chờ sẵn ở một khu vực an toàn, đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV cho biết.

Cả hai bên đã nối lại các hoạt động cứu hộ sau khi mối đe dọa giảm bớt.