Trường nội trú cách nhà 15km
5h sáng, tại Trường nội trú Tiểu học và THCS Yên Khương (Thanh Hóa), khi nhiều gia đình ở vùng xuôi còn chưa thức giấc, chị Lò Thị Thanh Hiệp (SN 2000, bản Xắng Hằng, xã Yên Khương) đã dậy chuẩn bị bữa sáng cho con gái đang học lớp 1.
Ăn sáng xong, chị đưa con lên xe máy, vượt quãng đường khoảng 15km đến trường. Gần 16h, chị lại có mặt ở cổng trường để đón con về nhà.
Cứ thế, hành trình đến lớp của cô bé lớp 1 gắn với những chuyến xe máy của mẹ, bắt đầu từ khi trời còn mờ sáng và kết thúc khi buổi học chiều tan.
“Nhà tôi cách trường khoảng 15km. Mỗi lần chở con đi học mất khoảng 30 phút. Mặc dù vất vả nhưng gia đình vẫn chấp nhận vì mong muốn con được học trong môi trường giáo dục đầy đủ”, chị Hiệp chia sẻ.
Niềm vui của người mẹ trẻ là điều dễ hiểu. Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Yên Khương được khởi công cuối năm 2025, với tổng mức đầu tư hơn 123 tỷ đồng, nhằm thực hiện chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại các xã biên giới.
Đầu năm học 2026-2027, ngôi trường khang trang chính thức đi vào hoạt động, đón 710 học sinh đến học tập, ăn ở bán trú và nội trú.
Với những gia đình có con theo học tại đây, ngôi trường mới mở ra cơ hội tiếp cận điều kiện giáo dục tốt hơn. Tuy nhiên, niềm vui ấy chưa trọn vẹn với các phụ huynh có con đang học từ lớp 1-3.
Do còn quá nhỏ để ở nội trú qua đêm, các em vẫn được gia đình đưa đón mỗi ngày. Khoảng cách từ nhà đến trường vốn không quá xa với người lớn, nhưng lại trở thành hành trình đáng kể đối với những đứa trẻ mới 6-8 tuổi.
“Mùa nắng thì không sao, nhưng mùa mưa, mỗi lần đưa đón con đi học rất vất vả”, chị Hiệp nói.
Ở cuối bản Xắng Hằng, cách trường hơn 16km, anh Lò Văn Tằm (SN 1991) cũng có con gái đang học lớp 3B. Trước đây, khi điểm trường lẻ còn hoạt động tại bản, con gái anh được học gần nhà. Từ khi học sinh tập trung về trường chính, việc đi lại trở thành nỗi lo thường trực của gia đình.
Vợ chồng anh có hai con, trong đó phân công một người phải thường xuyên đưa đón con đi học. “Hai vợ chồng phải thay phiên nhau, một người đi làm, một người ở nhà đưa đón con đi học. Có những lúc muốn làm thêm việc gì cũng khó vì phải căn giờ đón con”, anh Tằm tâm sự.
Thời gian đầu, gia đình anh cùng một số phụ huynh thuê xe ô tô đưa đón học sinh với giá 650.000 đồng/người/tháng. Sau đó, giá xe tăng lên 1.000.000 đồng, vượt quá khả năng chi trả của nhiều gia đình. Không còn cách nào khác, phụ huynh đành tự đưa đón con.
“Chúng tôi cũng muốn con được học trong môi trường tốt hơn, nhưng khoảng cách xa quá. Nếu có điểm trường gần nhà, các cháu vẫn được ăn bán trú, học tập trong điều kiện tương đương trường chính thì thuận tiện hơn rất nhiều”, anh Tằm nói.
Việc ở nội trú qua đêm với học sinh từ lớp 1-3 là điều khó khăn
Ông Hoàng Khắc Hạnh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Yên Khương, cho biết toàn trường có 710 học sinh, trong đó 224 em từ lớp 1 đến lớp 3. Hiện các em học bán trú, chỉ ở lại trường vào buổi trưa.
“Sau giờ ăn, các em nghỉ ngay trên những chiếc bàn gấp. Đến giờ ngủ, giáo viên lại lật bàn, kê thành chỗ nằm cho học sinh. Buổi chiều tan học, các em được bố mẹ đón về nhà. Quãng đường xa nhất là từ bản Xắng Hằng, hơn 16km”, ông Hạnh cho biết.
Theo ông Hạnh, việc đưa học sinh về trường chính giúp các em được học tập, sinh hoạt trong môi trường tốt hơn. Tuy nhiên, với học sinh lớp 1-3, việc ở nội trú qua đêm vẫn là điều khó khăn.
“Các em còn nhỏ, cần sự chăm sóc gần gũi của gia đình. Nếu để các cháu ở lại trường, nhà trường cũng gặp khó trong việc bố trí người chăm sóc, nhất là vào buổi tối.
Trong khi đó, học sinh lớp 4, lớp 5 đã dần thích nghi với nếp sống xa nhà. Những ngày đầu, có em nhớ bố mẹ, khóc đòi về, nhưng sau một thời gian được giáo viên, các anh chị lớp lớn và cán bộ biên phòng hướng dẫn, các em đã biết tự lập hơn”, ông Hạnh nói.
Ông Lương Ngọc Lập, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Khương cho biết chủ trương tập trung học sinh về trường chính nhằm tạo điều kiện để các em được hưởng những chính sách giáo dục tốt nhất. Tuy nhiên, với học sinh nhỏ tuổi ở các bản xa, việc đi lại hằng ngày vẫn là trở ngại không nhỏ, nhất là vào mùa mưa rét.
Theo ông Lập, địa phương cũng mong muốn có điểm trường lẻ để thuận tiện hơn cho việc đi lại và học tập của các em. Tuy nhiên, nếu xây dựng điểm trường, điều quan trọng là phải bảo đảm điều kiện học tập, ăn ở và chế độ hỗ trợ tương đương trường chính, tránh để học sinh vùng xa chịu thiệt thòi.
“Ngôi trường nội trú mới đã mở ra cơ hội học tập tốt hơn cho học sinh vùng biên. Nhưng để niềm vui ấy đến trọn vẹn với những đứa trẻ còn quá nhỏ, bài toán khoảng cách và điều kiện học tập ở các bản xa vẫn cần được tiếp tục tháo gỡ”, ông Lập cho biết.